رونق با «تولید بدون کارخانه»؟

نایب‌رئیس اتاق بازرگانی تبریز، با اشاره به چالش‌های اجرایی این طرح گفت: متاسفانه هنوز در بدنه وزارت صنعت، معدن و تجارت توجیه لازم در خصوص مفهوم و سازوکار تولید بدون کارخانه ایجاد نشده است، به‌طوری‌که هنگام مراجعه فعالان اقتصادی، بعضا عنوان می‌شود که حتی سامانه‌ای برای ثبت‌نام این طرح وجود ندارد.

مسعود بنابیان گام نخست و اساسی در اجرای این طرح را ایجاد درک مشترک و هماهنگی در دستگاه‌های اجرایی دانست و افزود: پس از آن، باید سازوکارهای قانونی مرتبط با مالیات، کارت بازرگانی، رفع تعهد ارزی و سایر مسائل حقوقی به‌صورت شفاف تعریف شود تا در آینده مشکلات حقوقی و مالی برای فعالان اقتصادی ایجاد نشود.

بنابیان با اشاره به تجربیات پیشین در این حوزه خاطرنشان کرد: پیش از این، بحث راه‌اندازی شرکت‌های مدیریت صادرات نیز مطرح بود که ایده مناسبی محسوب می‌شد، اما به دلیل مشکلات و ابهامات مالیاتی در عمل به نتیجه نرسید. این تجربه نشان می‌دهد که بدون هماهنگی کامل در بدنه دولت و تدوین مقررات شفاف، اجرای چنین طرح‌هایی با شکست مواجه خواهد شد.

لزوم بهره‌گیری از ظرفیت «تولید بدون کارخانه»

یونس اکبرپور پایدار، رئیس کمیسیون صنایع و انرژی اتاق بازرگانی تبریز نیز در این نشست با اشاره به ابهامات موجود در خصوص این طرح گفت: در حال حاضر سوالات و ابهامات متعددی در رابطه با طرح تولید بدون کارخانه وجود دارد و پیش از هر اقدامی باید مشخص شود کدام صنایع استان از پتانسیل کافی برای ورود به این مدل تولید برخوردار هستند.

 وی افزود: صنایع چرم و کفش، قطعه‌سازی و برخی فعالیت‌های خدماتی از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توان ظرفیت آنها را به‌صورت دقیق برای اجرای تولید بدون کارخانه ارزیابی کرد. وی با تاکید بر لزوم تکمیل زنجیره‌های تولید در استان اظهار کرد: در برخی صنایع، فضای قابل‌توجهی برای توسعه و تکمیل زنجیره ارزش وجود دارد و می‌توان از ظرفیت تولید بدون کارخانه برای فعال‌سازی این بخش‌ها بهره گرفت.

پایدار اضافه کرد: بسیاری از صنایع استان نیازمند خلاقیت، ایده‌های نو و مدل‌های جدید کسب‌وکار هستند که تولید بدون کارخانه می‌تواند بستری مناسب برای تحقق آن باشد.

در این نشست، حاضران بر لزوم شناسایی صنایع و واحدهای مستعد در استان، ایجاد هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی و تدوین چارچوب‌های قانونی مشخص برای تسهیل اجرای طرح تولید بدون کارخانه تاکید کردند.

در پایان این جلسه، نماینده اداره‌کل صمت استان به ابهامات مربوط به صدور مجوز «تولید بدون کارخانه» پاسخ داد و مقرر شد، موانع و چالش‌های این حوزه در قالب کمیته‌ای تخصصی، طی جلسات آتی ارزیابی شود.

گفتنی است تولید بدون کارخانه به مدلی از تولید گفته می‌شود که در آن شرکت‌ها بدون نیاز به سرمایه‌گذاری در کارخانه و تجهیزات فیزیکی، محصولات یا خدمات خود را با استفاده از شبکه‌های تامین‌کننده، فناوری دیجیتال و خدمات برون‌سپاری تولید می‌کنند. این روش با انعطاف‌پذیری بالاتر و کاهش هزینه‌ها، امکان ورود سریع به بازار را فراهم می‌کند. در واقع، ارزش افزوده اصلی در تولید بدون کارخانه از مدیریت و هماهنگی منابع به دست می‌آید، نه از مالکیت تجهیزات تولیدی.