ماموریتهای ۴۴ ساله توریسم
مسلم شجاعی* : نامگذاری روزها و رویدادهای خاص در تقویم ملی و بینالمللی با هدف معرفی، بزرگداشت و ایجاد همپیوندی بین فعالان آن عرصه انجام میپذیرد تا منجر به نوعی همدلی، همکاری و مشارکت عمومی و تخصصی بین ذینفعان آن شود. نامگذاری یک روز در سال به نوعی انسجام بخشی و پیگیری یک رویکرد واحد در طول سال پیشرو است تا تاکیدی بر اهمیت یک موضوع باشد و ارزیابی اقدامات و عملکرد برآن اساس انجام پذیرد.

در تقویم بینالمللی، نامگذاری روز جهانی گردشگری قدمتی ۴۴ ساله دارد. برای اولین بار در ۲۷ سپتامبر ۱۹۸۰ روز جهانی گردشگری با شعار «سهم گردشگری در حفاظت از میراث فرهنگی، صلح و درک متقابل» نامگذاری شد. جالب است بدانیم که علت انتخاب این روز خاص، به تاریخ تصویب اساسنامه سازمان جهانی گردشگری در سال ۱۹۷۰ بر میگردد که راه را برای تاسیس سازمان جهانی گردشگری(UNWTO) هموار کرد. از منظر تقویمی این روز در بازه زمانی نسبتا مناسبی انتخاب شده است؛ چرا که مقارن با پایان فصل رونق گردشگری در نیمکره شمالی و شروع آن در نیمکره جنوبی است.
بررسی شعارهای انتخاب شده در روز جهانی گردشگری نشان میدهد که مضمونهای صلح و همبستگی اجتماعی؛ و همچنین توجه به مسائل زیست محیطی به ترتیب با نه و هشت شعار مرتبط بیش از همه مورد توجه بودهاند و مفهوم توسعه پایدار و تاثیرات اقتصادی نیز هر کدام در هفت سال به عنوان کلید واژه محوری مطرح شدند. در برخی از موارد شعارهای حوزه گردشگری متاثر از اتفاقات و رخدادهای جهانی نامگذاری شدند که برای نمونه میتوان به سالهای ۱۹۸۷، ۲۰۰۱ یا ۲۰۲۲ اشاره کرد. در مورد انتخاب کشور میزبان نیز معمولا هر سال به طور دورهای از مناطق پنجگانه گردشگری یک کشور به عنوان میزبان رسمی این روز انتخاب میشود که امسال عربستان میزبان مراسم رسمی سازمان جهانی گردشگری است. ایران تنها یکبار در سال ۲۰۰۱ میزبان مراسم روز جهانی گردشگری بود.
«گردشگری و سرمایهگذاری سبز» به عنوان شعار سال ۲۰۲۳ انتخاب شده است. سرمایهگذاری سبز در صنعت گردشگری را میتوان به حوزههای سرمایهگذاری در تاسیسات پایدار، انرژیهای تجدیدپذیر، حفاظت از منابع و مناطق فرهنگی و طبیعی، آموزش، اشتغالزایی و حمایت از جوامع محلی مرتبط دانست. به طور خلاصه، سرمایهگذاری سبز در گردشگری روی سه محور کلیدی سرمایهگذاری مردم محور(سرمایهگذاری در آموزش و ارتقای مهارتها)، زمین محور(سرمایهگذاری در زیرساختها و تاسیسات سبز و کاهش روند تغییرات اقلیمی) و شکوفایی و نوآوری (سرمایهگذاری در نوآوری، فناوری و کارآفرینی) تاکید میکند. در واقع سازمان جهانی گردشگری از سازمانهای بینالمللی، دولتها، نهادهای مالی و سرمایهگذاران بخش خصوصی دعوت کرده است تا حول راهبرد جدید -سرمایهگذاری سبز- توسعه گردشگری، مشارکت و اتفاق نظر داشته باشند.
آنچه مسلم است اینکه پاسداشت و نکوداشت یک روز در سال به نام گردشگری، میتواند آگاهی عمومی را در مورد اهمیت این صنعت افزایش دهد و سهم آن را در ارتقای کیفیت زندگی میهمانان و میزبانان نشان دهد. در پایان بر خود فرض میدانم که ضمن تقدیر از زحمات، ایدهپردازی و اقدامات اجرایی ارزشمند، این روز را به فعالان و علاقهمندان این صنعت در کشور عزیزمان تبریک بگویم و آرزو دارم که صنعت گردشگری ایران بیش از پیش به جایگاه بایسته و شایسته خود نزدیک شود.
* دستیار معاون گردشگری وزیر