ثبت جهانی جنگلهای ارسباران با همکاری ایران و جمهوری آذربایجان
احمد حمزهزاده گفت: مراحل اداری و مستندسازی و تهیه مدارک مربوط برای این کار توسط میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری آذربایجان شرقی آماده شده و رایزنیهای لازم با طرفهای جمهوری آذربایجان برای ارائه این مستندات به سازمان جهانی یونسکو به انجام رسیده است. به گفته وی، تفاهمات کامل بین ایران و جمهوری آذربایجان در این زمینه و به منظور ارائه پرونده مشترک برای ثبت جهانی جنگلهای ارسباران در فهرست آثار جهانی صورت گرفته است.
حمزهزاده با اشاره به اینکه تاکنون در سه نوبت پرونده ثبت جهانی جنگلهای ارسباران و دیزمار از سوی جمهوری اسلامی ایران به یونسکو ارسال شده است، اظهار کرد: اما در هر سه نوبت کارشناسان ایراداتی به پرونده داشته و تاکنون ثبت جهانی این جنگلها محقق نشده است. حمزهزاده دخل و تصرفهای انسانی را یکی از دلایل اصلی و مهم کارشناسان یونسکو برای ثبت نشدن جنگلهای ارسباران در فهرست آثار جهانی اعلام و اضافه کرد: بر همین اساس اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری آذربایجان شرقی در جلسات مختلف کارشناسی، جنگلهای دیزمار را نیز به مجموعه موردنظر، اضافه و الحاق کرد و با مذاکرات انجام شده با کشور دوست و همسایه جمهوری آذربایجان، موافقت آنها را برای ارسال پرونده مشترک به یونسکو جلب کردیم. وی گستردگی پرونده مشترک ایران و آذربایجان را مربوط به پارک هیرکانی دانست که تمامی موارد، مستندات و زمینهسازیهای آن برای ارائه به یونسکو آماده شده است.
حمزهزاده یادآور شد: طبق برنامهریزیهای انجام شده، این پرونده مهم جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان در تیر سال آینده طرح داوری خواهد شد. منطقه جنگلی دیزمار طی مصوبه شماره ۳۴۹ شورای عالی محیطزیست به تاریخ ۱۳ مهرماه سال ۱۳۹۰ به وسعت ۶۸هزار و ۶۰۲ هکتار به عنوان منطقه حفاظت شده به مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیطزیست پیوست.
منطقه حفاظت شده دیزمار منطقهای کوهستانی و جنگلی واقع در دهستانی به همین نام از توابع بخش خارواناست که در حوزه استحفاظی شهرستانهای خداآفرین، ورزقان و جلفا در شمال استان آذربایجان شرقی قرار دارد. در این منطقه ۸۴۹ گونه گیاهی شناسایی شده که ۷۶ گونه آن اندمیک (بومی) بوده و به دلیل تنوع تیپ اراضی (کوهستانی، کوهپایهای و تپهای) و زیستگاه آبی ارس و خشکی و همچنین وضعیت پوشش گیاهی موجب تنوع و غنای زیستی در منطقه شده است. گونههای جانوری منطقه حفاظت شده دیزمار نیز حدود ۳۲۰ گونه با وجود گونههای منحصر به فرد نظیر سیاه خروس و شوکا به ثبت رسیده است و سایر جانوران این منطقه شامل کل و بز وحشی، گراز، خرس قهوهای، سیاه گوش، گربه وحشی، گربه جنگلی، پلنگ، روباه، شغال و گرگ و از پرندگان سیاه خروس قفقازی، کبک، کبک دری، دراج و قرقاول ارسباران هستند.