درآمد نیروگاهها در مدار رشد
دنیای اقتصاد : صنعت نیروگاهی بورس تهران در هفتماه نخست۱۴۰۵، مشابه بسیاری از صنایع بورسی، رشد درآمد خود را نه از مسیر افزایش تولید، بلکه از محل رشد نرخ فروش تجربه کرد. مجموع تولید و فروش برق شرکتهای این گروه با کاهش حدود ۳درصدی به ۶۱.۹میلیون مگاواتساعت رسید، اما درآمد فروش با رشد ۵۳درصدی از ۱۵هزار و ۷۰۰میلیارد تومان عبور کرد. بررسی عملکرد فصلی شرکتها نیز از بهبود حاشیه سود در تابستان حکایت دارد؛ هرچند میزان این بهبود در میان نیروگاهها یکسان نبوده است.
تولید در مدار ثبات
مجموع تولید برق شرکتهای نیروگاهی در هفتماه نخست امسال به ۶۱میلیون و ۹۰۱هزار مگاواتساعت رسید. این رقم در مقایسه با دوره مشابه سال قبل حدود ۳درصد کاهش نشان میدهد. مقدار فروش نیز در همین سطح قرار گرفت و به ۶۱میلیون و ۹۰۱هزار مگاواتساعت رسید. به این ترتیب، برخلاف صنایعی که افت تولید و فروش مقداری در آنها پررنگ بوده، عملکرد نیروگاهها در این بخش با نوسان محدودی همراه بوده است. بررسی روند ماهانه تولید نشان میدهد عملکرد شرکتها در طول سال یکدست نبوده است. فروردین با تولید ۶.۲میلیون مگاواتساعت، افتی حدود ۲۰درصدی را نسبت به ماه مشابه سال قبل ثبت کرد. در اردیبهشت، تولید با رشد ۱۱درصدی به نزدیک ۹.۶میلیون مگاواتساعت رسید. خرداد نیز با حدود ۹.۹میلیون مگاواتساعت، تقریبا در سطح سال قبل قرار گرفت. در تابستان، تولید تیرماه با رشد حدود ۴درصدی به ۱۰میلیون مگاواتساعت رسید؛ اما در مرداد و شهریور بهترتیب ۱۰ و ۲درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافت. مهر نیز با تولید ۷.۷میلیون مگاواتساعت، افتی حدود ۲درصدی را تجربه کرد. بهترین عملکرد امسال مربوط به شرکت «بمپنا» است. میزان تولیدات این شرکت در هفتماه نخست امسال ۸میلیون و ۱۴۷هزار مگاوات ساعت به ثبت رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۲۲درصد افزایش یافته است. میزان تولید تابستانی نیروگاهها حدود ۲۸.۵میلیون مگاواتساعت بود که نسبت به تابستان سال گذشته نزدیک به ۳درصد کاهش داشت. این وضعیت نشان میدهد حجم تولید صنعت در هفتماه نخست، با وجود نوسانهای ماهانه، تغییر محسوسی نداشته و کاهش محدود آن نیز در هر دو فصل بهار و تابستان تقریبا به یک اندازه بوده است.
نرخ فروش؛ پیشران درآمد نیروگاهها
در شرایطی که مقدار تولید و فروش تغییر چندانی نداشت، افزایش نرخ فروش نقش اصلی را در رشد درآمد صنعت ایفا کرد. بررسی نرخهای ماهانه شرکتها نشان میدهد بهای فروش برق در بیشتر نیروگاهها در طول سال افزایش یافته است. البته نرخهای ثبتشده در شرکتها به دلیل تفاوت واحدهای گزارشدهی و نوع قرارداد فروش، مستقیما قابل مقایسه نیستند. در میان شرکتهای بررسیشده، نرخ فروش برق «بمولد» از فروردین تا مهر حدود ۷۳درصد افزایش یافت. این رشد برای «آبادا» حدود ۶۳درصد، «بجهرم» ۵۷درصد و «بگیلان» نزدیک به ۵۸درصد بود. نرخ فروش «بزاگرس» نیز در همین دوره حدود ۴۶درصد افزایش پیدا کرد. در مقابل، نرخ فروش «دماوند» نسبت به ابتدای سال کاهش داشت و «بپیوند» نیز تغییر محدودی را تجربه کرد. این تفاوتها نشان میدهد مسیر افزایش نرخ در شرکتهای نیروگاهی، با توجه به نوع قراردادها و ترکیب فروش برق، یکسان نبوده است. نگاهی به نرخ فروش در ماههای اخیر نیز از تداوم رشد قیمتها در بخش مهمی از شرکتها حکایت دارد. در برخی نیروگاهها، نرخ فروش مهر نسبت به فروردین فاصله قابلتوجهی پیدا کرده است. این روند در کنار ثبات نسبی مقدار تولید و فروش، زمینه رشد درآمد صنعت را فراهم کرده است.

درآمد، جلوتر از تولید حرکت کرد
مجموع درآمد فروش صنعت نیروگاهی در هفتماه نخست۱۴۰۵ به حدود ۱۵هزار و ۷۰۹میلیارد تومان رسید. این رقم در مقایسه با درآمد حدود ۱۰هزار و ۲۵۹میلیارد تومانی دوره مشابه سال قبل، رشد ۵۳درصدی را نشان میدهد. به این ترتیب، درحالیکه مقدار تولید و فروش صنعت حدود ۳درصد کاهش یافته، درآمد آن بیش از نیمی افزایش پیدا کرده است. این فاصله، نقش تعیینکننده رشد نرخ فروش را در عملکرد ریالی نیروگاهها آشکار میکند.
درآمد صنعت در بهار امسال به حدود ۵هزار و ۶۶۰میلیارد تومان رسید که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۴۰درصد بیشتر بود. در تابستان، رشد درآمد شتاب بیشتری گرفت و مجموع فروش ریالی نیروگاهها با افزایش ۵۷درصدی به حدود ۷هزار و ۷۲۲میلیارد تومان رسید. بنابراین، تابستان علاوه بر ثبت درآمد بالاتر، از نظر نرخ رشد نیز عملکرد بهتری نسبت به بهار داشت. روند ماهانه درآمد نیز همین تصویر را تایید میکند. فروردین با درآمد حدود ۹۴۵میلیارد تومانی، تنها ماهی بود که درآمد صنعت در آن نسبت به ماه مشابه سال قبل کاهش یافت. در اردیبهشت، درآمد با رشد ۵۸درصدی نسبت به اردیبهشت سال قبل به حدود ۲هزار و ۱۹۹میلیارد تومان رسید و در خرداد با افزایش ۶۰درصدی از ۲هزار و ۵۰۰میلیارد تومان عبور کرد. درآمد تیر با رشد ۶۳درصدی به حدود ۲هزار و ۷۰۶میلیارد تومان رسید و مرداد و شهریور نیز بهترتیب درآمدی معادل ۲هزار و ۵۵۹ و ۲هزار و ۴۵۷میلیارد تومان ثبت کردند. مهر با درآمد حدود ۲ هزار و ۳۲۷میلیارد تومانی، بیشترین رشد ماهانه درآمد در این دوره را با افزایش ۸۱درصدی نسبت به مهر سال قبل به ثبت رساند.
بیشترین میزان جهش درآمد در ۷ماه امسال مربوط به نیروگاه شمس است. میزان درآمد این نیروگاه با افزایش ۷۱درصدی نسبت به هفت ماه نخست ۱۴۰۴، به ۸۵۲میلیارد تومان افزایش یافت. مقایسه درآمد و مقدار فروش نشان میدهد متوسط درآمد حاصل از فروش هر مگاواتساعت برق نیز افزایش یافته است. بر مبنای ارقام تجمیعی، این شاخص در هفتماه نخست امسال نسبت به دوره مشابه سال گذشته حدود ۵۸درصد رشد داشته است. این محاسبه، اثر ترکیب فروش و تفاوت نرخهای ثبتشده در شرکتها را نیز در خود دارد و به همین دلیل، تصویر مناسبی از تغییر درآمد موثر صنعت به ازای هر واحد برق فروختهشده ارائه میکند.
تابستان به سودآوری نیروگاهها کمک کرد
رشد درآمد صنعت در کنار بهبود حاشیه سود، تصویر مطلوبتری از عملکرد تابستان نیروگاهها ارائه میدهد. حاشیه سود ناخالص صنعت از ۵۰.۹درصد در بهار۱۴۰۵ به ۵۷.۷درصد در تابستان رسید. حاشیه سود عملیاتی نیز در همین دوره از ۵۰.۲درصد به ۵۵.۸درصد افزایش یافت. در سطح سود خالص، تغییرات محدودتر بود و این نسبت از ۴۸.۹درصد در بهار به ۴۹.۳درصد در تابستان رسید. با این حال، هر سه شاخص در تابستان بالاتر از میانگین سال۱۴۰۴ قرار گرفتند.
در میان شرکتها، «بگیلان» و «بجهرم» از حاشیه سود بالایی در تابستان برخوردار بودند. حاشیه سود ناخالص «بگیلان» به ۶۷درصد و حاشیه سود عملیاتی آن به ۶۶درصد رسید. حاشیه سود خالص این شرکت نیز حدود ۵۶درصد بود. «بجهرم» هم حاشیه سود ناخالص ۶۵درصدی، عملیاتی ۶۴درصدی و خالص ۵۶درصدی را ثبت کرد. این ارقام نشان میدهد هر دو شرکت در تابستان توانستهاند بخش قابلتوجهی از درآمد فروش را به سود تبدیل کنند.


