۵ روز حساس بورس
دنیای اقتصاد - پروانه کُبره : درحالی‌که بورس تهران پس از سه هفته عقب‌نشینی، سرانجام رنگ سبز به خود گرفت و بخشی از زیان‌های اخیر را جبران کرد؛ اما کارشناسان معتقدند هنوز نمی‌توان از پایان کامل اصلاح بازار مطمئن بود. به گفته آنها، پنج روز معاملاتی پیش‌رو برای تعیین مسیر کوتاه‌مدت بورس اهمیت زیادی دارد. اگر بازار در این مدت بتواند تعادل خود را حفظ کند و با فشار فروش سنگین مواجه نشود، می‌تواند از ادامه روند اصلاحی فاصله بگیرد و زمینه را برای تقویت دوباره تقاضا فراهم کند. از سویی، بازگشت صف‌های فروش ممکن است روند بهبود معاملات را با چالش همراه کند. از این رو، رفتار شاخص‌ها و جریان ورود و خروج پول در هفته پایانی آبان به چالش جدی بورس‌بازان مبدل شده است.
بازگشت بورس به محدوده مثبت، اگرچه بخشی از فشار روانی ناشی از افت‌های اخیر را کاهش داده، اما به‌تنهایی برای تضمین تغییر روند بازار کافی نیست. در واقع، مساله مهم‌تر از رشد شاخص در چند روز معاملاتی، کیفیت این رشد و میزان همراهی سهامداران با آن است. اگر افزایش تقاضا تنها به تعدادی از نمادهای بزرگ محدود بماند و سایر گروه‌ها همچنان با ضعف تقاضا مواجه باشند، نمی‌توان از شکل‌گیری یک روند صعودی فراگیر سخن گفت. از سوی دیگر، پایداری ورود پول حقیقی و کاهش فشار فروش در نمادهای مختلف می‌تواند نشانه‌ای از تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران باشد؛ به‌خصوص اینکه بازارها درماه‌های گذشته بر اساس اخبار سیاسی بلافاصله واکنش نشان داده‌اند.
تجربه دوره‌های اصلاحی نشان می‌دهد که پس از چند هفته ریزش، ممکن است بخشی از تقاضا با هدف استفاده از قیمت‌های کمتر وارد بازار شود؛ با این حال، تداوم این تقاضا به عوامل متعددی از جمله چشم‌انداز سودآوری شرکت‌ها، وضعیت متغیرهای اقتصادی و تحولات سیاسی وابسته است. به همین دلیل، روزهای پایانی آبان می‌تواند برای سنجش قدرت خریداران و مشخص شدن میزان تمایل فروشندگان به عرضه سهام اهمیت داشته باشد. در این میان، نحوه واکنش بازار به عرضه‌های احتمالی نیز حائز اهمیت است. اگر افزایش عرضه با ورود خریداران جدید همراه شود و بازار بتواند بدون تشکیل صف‌های فروش سنگین به معاملات ادامه دهد، می‌توان این رفتار را سیگنالی از بهبود تعادل دانست. اما اگر تقاضای شکل‌گرفته توان جذب عرضه‌ها را نداشته باشد، رشد اخیر ممکن است با وقفه مواجه شود. اما تکنیکالیست‌ها چه می‌گویند؟ شاخص کل بورس اکنون پس از ۲۱مهر برای اولین‌بار به نزدیکی سقف تاریخی رسیده است. در معاملات روز چهارشنبه شاخص کل بورس برای دقایقی وارد کانال ۸.۵میلیون واحدی شد تا برای سقف شکنی حاضر شود. اما فشار عرضه‌ها مانع از رسیدن به این امر شد. ارزش دلاری بازار سهام از ۱۰۶میلیارد دلار عبور کرده است. این سطح در سال جاری بارها بازار سهام را با اصلاحات موقت مواجه کرده است. از لحاظ فنی بدیهی است که شاخص پس از رسیدن به سقف تاریخی قدری تعلل به خرج دهد. اما شکست سقف تاریخی در این شرایط چندان دور از انتظار نیست. رشد قیمت دلار در روزهای پایانی هفته و نسبت P/Eمناسب بازار می‌تواند دوباره بورس را به صدرنشین بازارها مبدل کند. در صورت اصلاح دوباره بازار همچنان محدوده ۷.۵ تا ۷.۶میلیون واحدی، در نقش حمایت می‌توانند بازار را به رالی بازگردانند. همچنین اگر سقف تاریخی شکسته شود، در کوتاه‌مدت رسیدن به شاخص ۱۰ تا ۱۰.۵میلیون واحدی چندان دور از انتظار نیست.
حرکت متعادل
حجت سرهنگی، کارشناس بازارهای مالی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» درباره چشم‌انداز معاملات بورس در هفته پایانی آبان‌ماه گفت: با توجه به شرایط فعلی بازار، به نظر نمی‌رسد دلیلی برای ریزش جدی و ادامه‌دار شاخص‌ها وجود داشته باشد و می‌توان انتظار داشت معاملات در روزهای پیش رو با روندی متعادل دنبال شود. به گفته او، بازار سهام پس از اصلاح و نوسان اخیر، در وضعیتی قرار دارد که می‌تواند با احتیاط و در عین حال با ثبات بیشتری به مسیر خود ادامه دهد. البته این موضوع به معنای حرکت یکدست و مثبت بازار در تمام روزهای هفته نیست و همچنان باید احتمال نوسانات روزانه را در نظر گرفت.
او افزود: در شرایط فعلی ممکن است بورس در یک روز با افزایش تقاضا و رشد شاخص‌ها همراه شود و در روز دیگر، به‌دلیل افزایش عرضه یا شناسایی سود از سوی برخی معامله‌گران، بخشی از رشد خود را پس بگیرد. بنابراین، مثبت و منفی شدن معاملات در روزهای مختلف را باید بخشی از روند طبیعی بازار دانست. چنین نوسانانی به معنای تغییر مسیر کلی بورس نیست و نمی‌توان بر اساس عملکرد یک روز، درباره آینده بازار قضاوت کرد. سرهنگی تاکید کرد: سهامداران نباید با مشاهده افت شاخص در یک روز، دچار نگرانی شوند یا تصمیم‌های هیجانی بگیرند. در واقع، اگر بازار در یک روز منفی شد، نباید این اتفاق را به‌سرعت نشانه آغاز یک دوره نزولی جدید تلقی کرد. آنچه اهمیت دارد، بررسی روند معاملات در یک بازه زمانی و ارزیابی وضعیت کلی بازار است. ممکن است در روزهایی عرضه افزایش پیدا کند و شاخص‌ها افت کنند، اما این موضوع به‌تنهایی به معنای تضعیف بنیادهای بازار یا بازگشت ریسک‌های قبلی نیست. او با اشاره به تداوم احتیاط در رفتار معامله‌گران گفت: هرچند در شرایط فعلی نشانه‌ای که از ریزش جدی بازار حکایت کند دیده نمی‌شود، اما نمی‌توان انتظار داشت نگرانی‌ها به‌طور کامل از بین رفته باشد. سرمایه‌گذاران همچنان با احتیاط بیشتری معامله می‌کنند و همین مساله می‌تواند مانع از شکل‌گیری تقاضای پرقدرت و یکپارچه شود. از این رو، احتمالا در معاملات روزهای آینده شاهد رفت‌وبرگشت عرضه و تقاضا خواهیم بود. این وضعیت می‌تواند به ثبت روزهای مثبت و منفی در کنار یکدیگر منجر شود.
به گفته حجت سرهنگی، بهتر است سهامداران به جای تمرکز بر نوسان‌های کوتاه‌مدت شاخص، تحولات اثرگذار بر بازار و جهت کلی معاملات را دنبال کنند. تغییرات روزانه، به‌ویژه در بازاری که هنوز بخشی از احتیاط سرمایه‌گذاران را با خود دارد، اتفاق غیرمنتظره‌ای نیست. بنابراین، افت مقطعی قیمت‌ها نباید به‌تنهایی مبنای تصمیم‌گیری برای خروج از بازار قرار بگیرد.
سرهنگی اظهار کرد: انتظار می‌رود بورس در روزهای پایانی آبان ماه شرایطی متعادل داشته باشد؛ یعنی نه می‌توان انتظار رشد پرشتاب بازار را داشت و نه فعلا نشانه‌ای از ریزش جدی دیده می‌شود. با این حال، احتیاط همچنان باید در تحلیل شرایط لحاظ شود و سرمایه‌گذاران نیز لازم است از تصمیم‌گیری بر اساس هیجان‌های روزانه پرهیز کنند. در نهایت، معیار ارزیابی وضعیت بازار باید روند کلی معاملات باشد، نه مثبت یا منفی شدن شاخص در یک روز خاص.
تغییر انتظارات
محمد غفوری، کارشناس بازارهای مالی، نیز درباره چشم‌انداز بورس در روزهای آینده گفت: بازار سرمایه اکنون بیش به حفظ تعادل میان عرضه و تقاضا نیاز دارد. با توجه به نوسان اخیر، نمی‌توان انتظار داشت شاخص‌ها در تمام روزهای معاملاتی مسیر صعودی را طی کنند؛ اما افت‌وخیزهای روزانه نیز به معنای بازگشت بازار به روند نزولی نیست. به همین دلیل، سهامداران باید به جای واکنش به تغییرات مقطعی شاخص، روند کلی معاملات و وضعیت جریان نقدینگی را دنبال کنند.
او افزود: در حال حاضر محدوده ۸میلیون واحد می‌تواند به‌عنوان یک سطح حمایتی مهم برای شاخص کل عمل کند. تا زمانی که شاخص بالاتر از این محدوده قرار داشته باشد، جای نگرانی جدی درباره وضعیت بازار وجود ندارد. البته ممکن است در هفته‌های آینده نیز در همین سطح شاهد دست‌به‌دست شدن سهام میان خریداران و فروشندگان باشیم؛ موضوعی که می‌تواند به نوسانات کوتاه‌مدت شاخص منجر شود.
غفوری ادامه داد: در صورت کاهش تنش‌های سیاسی و فراهم شدن شرایط مساعدتر، بازار می‌تواند به سمت سطوح بالاتری حرکت کند. از نظر من، محدوده ۹میلیون و ۲۰۰هزار واحد می‌تواند هدف بعدی شاخص کل باشد. با این حال، رسیدن به این سطح به شرایط کلی بازار و تحولات پیش‌رو بستگی دارد.
این کارشناس تاکید کرد: سهامداران نباید با مشاهده یک روز منفی، درباره ادامه مسیر بازار دچار نگرانی شوند. ممکن است معاملات در برخی روزها با افزایش عرضه و در روزهای دیگر با تقویت تقاضا همراه باشد. بنابراین، باید میان نوسان طبیعی بازار و تغییر واقعی روند تفاوت قائل شد و تصمیم‌های معاملاتی را با نگاه به شرایط کلی اتخاذ کرد.
غفوری همچنین با اشاره به اهمیت رفتار معامله‌گران در روزهای آینده گفت: در شرایط فعلی، نباید انتظار داشت همه نمادها همزمان و با شدت یکسان رشد کنند. ممکن است بخشی از سهم‌ها زودتر با افزایش تقاضا مواجه شوند و در مقابل، برخی نمادها همچنان درگیر عرضه باشند. از این رو، انتخاب سهم و توجه به وضعیت بنیادی شرکت‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. به اعتقاد او، در صورت حفظ سطح حمایتی شاخص و کاهش ریسک‌های سیاسی، می‌توان به بهبود تدریجی معاملات و بازگشت اعتماد به بازار امیدوار بود.
