دو روی متفاوت کارنامه سرب و روی
دنیای اقتصاد : صنعت سرب و روی بورس تهران در نیمه نخست۱۴۰۵، با وجود تغییر محدود در حجم تولید و فروش، جهش قابل‌توجهی را در درآمد تجربه کرد. درآمد شرکت‌های این صنعت با رشد ۱۸۵درصدی به بیش از ۱۴هزار و ۴۰۰میلیارد تومان رسید؛ درحالی‌که تولید تقریبا در سطح سال گذشته باقی ماند و مقدار فروش تنها ۳درصد افزایش یافت. افزایش نرخ فروش محصولات، به‌ویژه شمش روی، مهم‌ترین عامل رشد درآمد صنعت بود. در این میان، تفاوت ترکیب محصولات شرکت‌ها نیز به شکاف معناداری میان سهم آنها از تناژ فروش و درآمد منجر شد. به‌طوری‌که چهار تولیدکننده شمش روی، با در اختیار داشتن تنها ۴درصد از حجم فروش گروه، بیش از ۴۰درصد درآمد آن را به خود اختصاص دادند.
افت تولید در تابستان جبران شد
تولید صنعت سرب و روی در ۶ماه نخست امسال به ۳۵۲هزار و ۱۶تن رسید و تقریبا در سطح دوره مشابه سال قبل باقی ماند. با این حال، ثبات تولید در نیمه نخست حاصل دو روند متفاوت بود. تولید در بهار ۱۹درصد کاهش یافت؛ اما در تابستان با رشد ۲۱درصدی به ۲۰۵هزار و ۶۶۱تن رسید. به این ترتیب، افزایش تولید در فصل دوم بخش مهمی از افت فصل نخست را جبران کرد.
روند ماهانه تولید نیز از تغییر مسیر صنعت در تابستان حکایت دارد. فروردین و اردیبهشت هر دو با افت ۲۵درصدی همراه شدند و تولید در خرداد نیز ۶درصد کاهش یافت. اما از تیرماه روند تغییر کرد. تولید در تیر ۴درصد، در مرداد ۲۵درصد و در شهریور ۳۲درصد افزایش یافت. شهریور با ثبت ۸۱هزار و ۴۰۶تن، بیشترین مقدار تولید ماهانه در نیمه نخست را به خود اختصاص داد.
در بخش فروش نیز روند دو فصل متفاوت بود. مقدار فروش صنعت با رشد ۳درصدی به ۳۲۸هزار و ۴۵۹تن رسید. این شاخص در بهار ۱۰درصد کاهش یافت؛ اما در تابستان ۱۴درصد افزایش پیدا کرد. در مقیاس ماهانه فروردین و اردیبهشت افت فروش رقم خورد. این در حالی است که خرداد و تیر به‌ترتیب رشد ۴۵ و ۵۲درصدی را ثبت کردند. فروش مرداد نیز ۱۷درصد افزایش یافت. با وجود این، شهریور با فروش ۶۵هزار و ۴۴۱تن، اگرچه بیشترین حجم فروش ماهانه را به ثبت رساند، نسبت به ماه مشابه سال قبل ۱۰درصد کاهش داشت.
تفاوت عملکرد شرکت‌ها در سمت تولید و فروش
ترکیب فعالیت شرکت‌های صنعت سرب و روی، از تولید سنگ و کنسانتره تا شمش فلز و آهک، باعث شده است مقایسه عملکرد آنها صرفا بر مبنای تناژ تصویر کاملی از جایگاه هر شرکت ارائه نکند. در این گروه، شرکت‌هایی با حجم بالای تولید و فروش محصولات معدنی در کنار تولیدکنندگان شمش روی فعالیت می‌کنند که ارزش ریالی محصولات آنها تفاوت چشم‌گیری دارد.
«کاما» با تولید ۱۱۳هزار و ۶۱۱تن، بزرگ‌ترین تولیدکننده گروه بود و حدود ۳۲درصد از تولید صنعت را در اختیار داشت. تولید این شرکت ۱۹درصد افزایش یافت و مقدار فروش آن نیز با رشد ۳۴درصدی به ۱۱۰هزار و ۶۳۲تن رسید. «کمنگنز» با تولید ۵۹هزار و ۸۵۴تن در رتبه بعدی قرار گرفت. تولید این شرکت یک‌درصد و مقدار فروش آن ۳۶درصد افزایش یافت و به ۶۶هزار و ۳۱۷تن رسید.
در مقابل، تولید «زنگان» با افت ۱۱درصدی به ۵۳هزار و ۱۳۹تن رسید و فروش آن نیز ۱۴درصد کاهش یافت. «فزرین» هم در نیمه نخست با کاهش ۱۹درصدی تولید و افت ۱۱درصدی فروش مواجه شد. در سوی دیگر، «کیمیا» با رشد ۹درصدی تولید و افزایش ۱۱درصدی فروش، عملکرد مثبتی را ثبت کرد.
در میان تولیدکنندگان شمش روی نیز روند تولید و فروش یکسان نبود. تولید «فروی» ۱۶درصد افزایش یافت و به ۱۴هزار و ۵۱۴تن رسید؛ اما فروش آن با افت ۷درصدی به ۲هزار و ۹۳۸تن کاهش پیدا کرد. تولید «فسرب» نیز ۴۴درصد پایین آمد و به یک‌هزار و ۲۰۴ تن رسید. «فرآور» ۱۵درصد کمتر تولید کرد و مقدار فروش آن با افت ۴۴درصدی به ۳هزار و ۴۷۵تن رسید. در مقابل، فروش «فگستر» ۵۱درصد افزایش یافت و به ۵هزار و ۲۱۵تن رسید.
جهش درآمد در سایه ثبات تناژ
درآمد فروش صنعت سرب و روی در ۶ماه نخست امسال با رشد ۱۸۵درصدی به ۱۴هزار و ۴۷۶میلیارد تومان رسید. این افزایش در شرایطی رقم خورد که مقدار فروش گروه تنها ۳درصد بالا رفته بود. متوسط درآمد حاصل از فروش هر تن محصول نیز از حدود ۱۶میلیون تومان در دوره مشابه سال قبل به ۴۴میلیون تومان رسید و ۱۷۷درصد افزایش یافت. فاصله میان رشد درآمد و تغییر محدود مقدار فروش، نقش افزایش نرخ محصولات در عملکرد ریالی صنعت را برجسته می‌کند.
رشد درآمد در تابستان شتاب بیشتری گرفت. درآمد صنعت در بهار با افزایش ۱۴۳درصدی به ۴هزار و ۶۱میلیارد تومان رسید؛ اما در تابستان با رشد ۲۰۵درصدی از ۱۰هزار و ۴۰۰میلیارد تومان عبور کرد. بررسی روند ماهانه نیز نشان می‌دهد درآمد صنعت در فروردین با رشد ۲۸درصدی به ۸۶۶میلیارد تومان رسید. این رقم در اردیبهشت و خرداد به‌ترتیب با رشد ۱۹۶ و ۲۶۰درصدی همراه شد. در تیرماه درآمد با جهش ۵۵۰درصدی به ۳هزار و ۴۶۱میلیارد تومان رسید و شهریور نیز با ثبت ۴هزار و ۶۲۹میلیارد تومان، بیشترین درآمد ماهانه نیمه نخست را به خود اختصاص داد.
این عملکرد در ادامه روند سال گذشته رقم خورد. صنعت سرب و روی در سال۱۴۰۴ با وجود کاهش ۱۲درصدی تولید و فروش، درآمد خود را ۴۴درصد افزایش داد و به ۱۵هزار و ۶۵۸میلیارد تومان رساند. درآمد ۶ماه نخست امسال اکنون به حدود ۹۲درصد درآمد کل سال گذشته رسیده است. این نسبت نشان می‌دهد شرکت‌های گروه در نیمه نخست سال جاری، بخش عمده درآمد سال قبل را محقق کرده‌اند.
واگرایی درآمدی در میان شرکت‌های سرب و روی
در میان شرکت‌های صنعت، «کاما» با درآمد ۲هزار و ۷۶۴میلیارد تومانی در جایگاه نخست قرار گرفت و حدود ۱۹درصد از درآمد گروه را به خود اختصاص داد. درآمد این شرکت نسبت به دوره مشابه سال قبل ۴۷۷درصد افزایش یافت. با این حال، بخش عمده درآمد نیمه نخست «کاما» در ۲ماه تیر و شهریور ثبت شد. درآمد این شرکت در این ۲ماه به‌ترتیب یک‌هزار و ۶۷۸ و یک‌هزار و ۳۹میلیارد تومان بود که در مجموع نزدیک به ۹۸درصد درآمد ۶ماهه آن را تشکیل می‌دهد.
«فگستر» با درآمد ۲هزار و ۱۴۲میلیارد تومانی و رشد ۴۰۹درصدی در رتبه دوم قرار گرفت. پس از آن، «فرآور» با درآمد یک‌هزار و ۷۵۱میلیارد تومان و افزایش ۱۱۰درصدی ایستاد. درآمد «فزرین» نیز با رشد ۴۰۶درصدی به یک‌هزار و ۵۶۹میلیارد تومان رسید و «کیمیا» با افزایش ۱۵۲درصدی، یک‌هزار و ۳۹۹میلیارد تومان درآمد ثبت کرد.
درآمد «فروی» با رشد ۱۴۲درصدی به یک‌هزار و ۳۱۰میلیارد تومان رسید و «فتوسا» نیز افزایش ۶۵درصدی درآمد را تجربه کرد. درآمد «کمنگنز» ۱۷۱درصد و «فسرب» ۱۰۹درصد افزایش یافت. در میان شرکت‌های کوچک‌تر، «کدما» رشد ۲۰۱درصدی و «زنگان» رشد ۳۶درصدی درآمد را ثبت کردند.
با وجود صدرنشینی «کاما» در درآمد گروه، نکته مهم‌تر در ترکیب درآمدی صنعت به جایگاه تولیدکنندگان شمش روی مربوط می‌شود. چهار شرکت «فگستر»، «فرآور»، «فروی» و «فسرب» در مجموع تنها حدود ۴درصد از حجم فروش صنعت را در اختیار داشتند؛ اما ۴۱ درصد از درآمد گروه را کسب کردند. این اختلاف، تفاوت ارزش ریالی محصولات و اثر آن بر جایگاه شرکت‌ها در درآمد صنعت را به‌خوبی نشان می‌دهد.
جهش نرخ شمش روی در بازار داخلی
نرخ فروش شمش روی در شهریور۱۴۰۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل، بین ۱۵۰ تا ۱۷۸ رصد افزایش یافت. نرخ شمش «فرآور» با رشد ۱۷۸درصدی به ۶۳۰میلیون و ۳۲۶ هزار تومان برای هر تن رسید. نرخ فروش «فسرب» نیز با همین میزان افزایش، به ۵۹۹میلیون و ۸۴۴ هزار تومان رسید. شمش «فروی» با رشد ۱۷۳درصدی به حدود ۶۳۰میلیون تومان و محصول «فگستر» با افزایش ۱۵۰درصدی به بیش از ۶۲۱میلیون تومان برای هر تن رسید.
روند نرخ فروش این محصولات در فاصله فروردین تا شهریور نیز صعودی بود و افزایش ۵۱ تا ۵۹درصدی را ثبت کرد. در سایر محصولات گروه نیز تغییرات قابل‌توجهی دیده شد. نرخ فروش سنگ منگنز «کمنگنز» با رشد ۲۰۳درصدی به ۲۲میلیون و ۱۵هزار تومان برای هر تن رسید. در مقابل، نرخ آهک «زنگان» تنها ۳درصد افزایش یافت و به ۳میلیون و ۹۷۹هزار تومان رسید. این تفاوت نشان می‌دهد افزایش نرخ در محصولات مختلف صنعت، شدت یکسانی نداشته است.
در بازار جهانی نیز قیمت روی در مسیر صعودی قرار گرفت. بهای این فلز در بورس فلزات لندن در پنجم شهریور به ۴هزار و ۱۰۷دلار برای هر تن رسید و به بالاترین سطح از ژوئن۲۰۲۲ نزدیک شد. قیمت روی از ابتدای سال میلادی بیش از ۲۵درصد افزایش یافته بود. با این حال، رشد ۱۵۰ تا ۱۷۸درصدی نرخ ریالی شمش در شرکت‌های بورسی، به‌مراتب بیشتر از افزایش قیمت دلاری آن در بازار جهانی است. بنابراین، در کنار رشد قیمت جهانی، تغییرات نرخ ارز نیز در افزایش نرخ ریالی محصولات نقش داشته است.
