دوگانگی در کارنامه سنگ‌آهنی‌ها
دنیای اقتصاد : صنعت سنگ‌آهن بورس تهران در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، تصویری دوگانه از عملکرد خود به نمایش گذاشت. درحالی‌که تولید ۹ درصد و حجم فروش ۲۳ درصد کاهش یافت، درآمد شرکت‌های این صنعت با رشد ۴۸ درصدی به بیش از ۲۱۵ هزار‌میلیارد تومان رسید. افزایش نرخ فروش محصولات، مسیر درآمدی سنگ‌آهنی‌ها را از روند نزولی تناژ جدا کرد، اما این رشد به معنای بهبود یکسان عملکرد همه شرکت‌ها نبود. تفاوت در میزان افت تولید و فروش، شتاب رشد نرخ محصولات و حاشیه سود شرکت‌ها نشان می‌دهد که پشت آمار صعودی درآمد، داستان شرکت‌ها یکسان نیست.
عقب‌نشینی تولید در نیمه نخست
تولید سنگ‌آهنی‌های بورسی در شش‌ماه نخست امسال به ۴۶میلیون و ۴۶۳ هزار تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۹ درصد کاهش نشان می‌دهد. این افت در هر دو فصل بهار و تابستان ادامه داشت. تولید در بهار ۱۰ درصد و در تابستان ۸ درصد پایین آمد تا نیمه نخست سال برای صنعت، با عقب‌نشینی مقدار تولید به پایان برسد.
در میان شرکت‌ها، «کگهر» با تولید بیش از ۲۰میلیون تن، بزرگ‌ترین سهم را در اختیار داشت، اما تولید آن ۱۱ درصد کاهش یافت. تولید «کگل» و «کچاد» نیز به‌ترتیب ۸ و ۱۰ درصد پایین آمد. در مقابل، «کنور» برخلاف جریان غالب صنعت حرکت کرد و با رشد ۱۷ درصدی تولید، به نزدیک ۳میلیون تن رسید.
افت فروش فراتر از کاهش تولید
افت تولید تنها بخشی از تصویر صنعت بود. حجم فروش سنگ‌آهنی‌های بورسی در نیمه نخست امسال به ۲۰میلیون و ۲۹۳ هزار تن رسید و نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۳ درصد کاهش یافت. به این ترتیب، افت فروش به‌مراتب بیشتر از افت تولید بود؛ شکافی که نشان می‌دهد عملکرد فروش نیز نتوانسته هم‌پای ظرفیت تولید حرکت کند.
فروش شرکت‌ها هم عمدتا در مسیر نزولی قرار داشت. «کچاد» با فروش حدود ۷.۵میلیون تن، بیشترین حجم فروش را ثبت کرد، اما مقدار فروش آن ۲۴ درصد کاهش یافت. فروش «کگل» و «کگهر» نیز به‌ترتیب ۲۵ و ۲۴ درصد پایین آمد. «کنور» با افت ۲ درصدی فروش، کمترین کاهش را در میان این چهار شرکت تجربه کرد.
رشد درآمد در سایه افزایش نرخ فروش
با وجود عقب‌نشینی تولید و فروش، صورت درآمدی صنعت چهره دیگری داشت. مجموع درآمد سنگ‌آهنی‌های بورسی در ۶ماه نخست امسال به ۲۱۵ هزار و ۶۶۵میلیارد تومان رسید و رشد ۴۸ درصدی را ثبت کرد. این رقم معادل حدود ۷۰ درصد کل درآمد صنعت در سال ۱۴۰۴ است؛ سالی که درآمد شرکت‌ها در مجموع به بیش از ۳۰۶ هزار‌میلیارد تومان رسیده بود.
شتاب درآمدی در فصل تابستان بیشتر شد. درآمد صنعت در بهار با رشد ۲۹ درصدی به ۸۹ هزار و ۷۰میلیارد تومان رسید، اما در تابستان با افزایش ۶۵ درصدی از ۱۲۶ هزار‌میلیارد تومان عبور کرد. همزمان، متوسط درآمد فروش هر تن محصول از حدود ۵.۵میلیون تومان به ۱۰.۶میلیون تومان رسید و نزدیک به دو برابر شد. این فاصله میان افت تناژ و رشد درآمد، نقش افزایش نرخ فروش را در عملکرد ریالی صنعت برجسته می‌کند.
واگرایی درآمدی در میان بزرگان صنعت
در میان شرکت‌های بزرگ این صنعت، «کگل» با درآمد ۷۸ هزار و ۶۸۵میلیارد تومانی در صدر ایستاد و ۳۶ درصد از درآمد کل گروه را به خود اختصاص داد. با این حال، رشد درآمد آن با افزایش ۲۹ درصدی، پایین‌تر از میانگین صنعت بود.
در سوی دیگر، «کگهر» با رشد ۶۳ درصدی درآمد به حدود ۶۲ هزار‌میلیارد تومان رسید و «کچاد» نیز با افزایش ۵۷ درصدی، درآمدی بیش از ۶۶ هزار‌میلیارد تومان ثبت کرد. «کنور» هرچند از نظر اندازه درآمد فاصله زیادی با سه شرکت دیگر داشت، با رشد ۹۷ درصدی درآمد، سریع‌ترین افزایش را در میان آنها تجربه کرد. درآمد این شرکت به حدود ۸ هزار و ۸۵۴میلیارد تومان رسید و سهم آن از درآمد صنعت نزدیک به ۴ درصد بود.
رشد نرخ فروش محصولات سنگ‌آهنی
روند نرخ فروش محصولات نیز با افزایش درآمد صنعت هم‌جهت بود. در شهریور امسال، نرخ فروش گندله «کگهر» نسبت به شهریور سال قبل ۱۰۱ درصد افزایش یافت و به حدود ۱۴.۸میلیون تومان برای هر تن رسید. نرخ گندله «کگل» نیز با رشد ۹۵ درصدی به حدود ۱۴.۷میلیون تومان رسید.
در بخش کنسانتره، نرخ فروش «کنور» با افزایش ۸۲ درصدی به حدود ۱۰.۹میلیون تومان در هر تن رسید و نرخ کنسانتره «کچاد» نیز ۷۵ درصد بالا رفت و از ۱۰.۱میلیون تومان عبور کرد. بررسی روند نرخ‌ها از فروردین تا شهریور نیز نشان می‌دهد «کنور» با رشد ۴۸ درصدی پیشتاز بوده است. نرخ فروش محصولات «کگهر»، «کگل» و «کچاد» در همین بازه به‌ترتیب ۳۹، ۳۷ و ۳۴ درصد افزایش یافت.
واگرایی سودآوری در میان شرکت‌ها
رشد درآمد در همه شرکت‌ها به یک اندازه در حاشیه سود منعکس نشد. حاشیه سود ناخالص صنعت از ۲۵ درصد در بهار به ۲۹ درصد در تابستان رسید و حاشیه سود عملیاتی نیز از ۲۳ به ۲۶ درصد افزایش یافت. با این حال، حاشیه سود خالص در هر دو فصل ۲۴ درصد باقی ماند؛ نشانه‌ای از آن‌که افزایش درآمد و بهبود حاشیه سود در سطوح عملیاتی، الزاما به افزایش حاشیه سود نهایی منجر نشده است.
«کنور» از نظر حاشیه سود عملکرد متمایزی داشت. حاشیه سود ناخالص این شرکت در تابستان به ۴۸ درصد، حاشیه سود عملیاتی به ۴۵ درصد و حاشیه سود خالص به ۴۴ درصد رسید. در مقابل، حاشیه سود خالص «کگل» در تابستان به ۹ درصد کاهش یافت، درحالی‌که این نسبت برای سال ۱۴۰۴ برابر با ۱۶ درصد بود. «کگهر» نیز با کاهش حاشیه سود ناخالص و عملیاتی از بهار به تابستان مواجه شد.
عملکرد «کچاد» در تابستان از بهار بهتر بود و حاشیه سود ناخالص آن از ۱۲ به ۲۶ درصد و حاشیه سود عملیاتی آن از ۸ به ۲۳ درصد رسید. با این حال، برای مقایسه دقیق‌تر سودآوری شرکت‌ها باید ارقام حاشیه سود با صورت‌های مالی و مبنای محاسبه آنها تطبیق داده شود.
رشد درآمد، فراتر از تصویر سودآوری
کارنامه نیمه نخست سنگ‌آهنی‌ها نشان می‌دهد رشد درآمد، به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت صنعت ارائه نمی‌کند. کاهش همزمان تولید و فروش در کنار افزایش نرخ محصولات، شکاف میان عملکرد مقداری و ریالی را عمیق‌تر کرده است. از سوی دیگر، اختلاف رشد درآمد و حاشیه سود شرکت‌ها نشان می‌دهد آثار این روند برای همه بازیگران یکسان نبوده است. ادامه این مسیر در نیمه دوم سال، به روند نرخ فروش، وضعیت تولید و فروش و توان شرکت‌ها در حفظ حاشیه سود وابسته خواهد بود.
