آیین آغاز پذیرهنویسی صندوق سرمایهگذاری ارزی برگزار شد
ابزار جذب دلار خانگی
عکس : مجتبی سرانجام پور - دنیایاقتصاد
نخســتین صنــدوق سرمایهگذاری ارزی بازار سرمایه با آغاز پذیرهنویسی وارد مرحله عملیاتی شد. راهاندازی این صندوق در شرایطی صورت میگیرد که سیاستگذار اقتصادی به دنبال ایجاد مسیری برای بازگرداندن بخشی از پساندازهای خارجشده از چرخه سرمایهگذاری و هدایت منابع ارزی به سمت فعالیتهای مولد است. در مراسم آغاز پذیرهنویسی این صندوق، سید علی مدنیزاده وزیر امور اقتصادی و دارایی و حجتاله صیدی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، بر توسعه صندوقهای ارزی و حرکت تدریجی این ابزارها به سمت تامین مالی پروژههای ارزآور تاکید کردند.
تجهیز پس اندازها برای سرمایه گذاری
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در این مراسم راهاندازی صندوقهای ارزی را بخشی از برنامه وزارت اقتصاد برای افزایش سرمایهگذاری در اقتصاد ایران دانست. او با اشاره به کاهش نرخ رشد سرمایهگذاری در بیش از یک دهه اخیر گفت یکی از محورهای طرح «رویش»، طراحی ابزارها و نهادهایی برای تغییر این روند است. مدنیزاده تاکید کرد مساله اقتصاد ایران تنها به عوامل بیرونی محدود نمیشود و بخشی از مشکلات به ساختارها و سیاستهای داخلی بازمیگردد. از نگاه او، اصلاح سیاستهای اقتصاد کلان در کنار طراحی ابزارهای مالی جدید میتواند به افزایش نرخ سرمایهگذاری کمک کند.
وزیر اقتصاد با اشاره به وضعیت پسانداز در اقتصاد ایران گفت در سالهای گذشته بخشی از پساندازها به جای ورود به سرمایهگذاری مولد، به سمت داراییهایی مانند طلا، سکه، زمین و املاک یا رمزارزها حرکت کرده است. به گفته او، طراحی ابزارهایی که بتوانند بخشی از ریسک سرمایهگذاری را مدیریت کنند، میتواند زمینه بازگشت بخشی از این منابع را به چرخه اقتصاد فراهم کند. او صندوقها و اوراق ارزی را یکی از این ابزارها دانست و گفت در ادامه باید ابزارهایی طراحی شود که بتواند انواع داراییهای ارزی و حتی بخشی از طلا و داراییهای ذخیرهشده در سبد خانوارها را به سمت سرمایهگذاری هدایت کند.
جزئیات طرح ۲۰ از زبان وزیر اقتصاد
مدنیزاده در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه وزارت اقتصاد برای شناسایی پروژههای بزرگ ارزآور اشاره کرد. به گفته او، در قالب «طرح ۲۰» تعداد ۲۰ پروژه بزرگ ملی با ظرفیت بالای ارزآوری و سودآوری انتخاب شدهاند و قرار است این پروژهها اوراق ارزی منتشر کنند. وزیر اقتصاد اضافه کرد این اوراق میتواند در سبد دارایی صندوقهای ارزی قرار گیرد. به این ترتیب، توسعه صندوقهای ارزی میتواند در مراحل بعدی از جذب منابع و مدیریت داراییهای ارزی فراتر برود و به تامین مالی پروژههای دارای درآمد ارزی متصل شود. او همچنین بر توسعه دسترسی به ابزارهای ارزی تاکید کرد و از سازمان بورس خواست امکان سرمایهگذاری در این ابزارها در پلتفرمهای دیجیتال، تلفن همراه و کانترهای بانکی فراهم شود. آغاز پذیرهنویسی «مانا ملت» در این چارچوب، نخستین گام برای ورود صندوقهای سرمایهگذاری ارزی به بازار سرمایه است. اظهارات مسوولان اقتصادی نشان میدهد سیاستگذار در ادامه، توسعه این صندوقها را در کنار طراحی ابزارهای تامین مالی ارزی و اتصال منابع جمعآوریشده به پروژههای ارزآور دنبال میکند.
حلقه ارزی سرمایهگذاری
حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوقهای ارزی را یکی از ابزارهای فعالسازی منابع ارزی موجود در اقتصاد دانست. به گفته او، حتی در دورههایی که کشور با محدودیتهای تحریمی مواجه بوده، ارزش تجارت خارجی ایران به طور متوسط بیش از ۱۰۰میلیارد دلار در سال بوده است. از این رو بخشی از منابع ارزی در اختیار بنگاهها و خانوارها قرار میگیرد و صندوقهای ارزی میتوانند یکی از مسیرهای استفاده از این منابع در بازار سرمایه باشند. صیدی توسعه ابزارهای مالی را بخشی از برنامه بازار سرمایه برای افزایش تنوع و ظرفیت بازار دانست و گفت صندوقهای ارزی در چارچوب طرح «رویش» وزارت اقتصاد نیز تعریف شدهاند. این طرح با هدف تبدیل منابع و داراییهای راکد به منابع فعال و ارزشآفرین در اقتصاد دنبال میشود. به گفته رئیس سازمان بورس، ایجاد صندوقهای ارزی علاوه بر ظرفیتهای موجود در قانون تامین مالی تولید و زیرساخت، با توجه به ظرفیت منابع ارزی در جامعه و تقاضای سرمایهگذاران برای تنوعبخشی به ابزارهای سرمایهگذاری دنبال شده است.
همکاری بازار پول و سرمایه
یکی از محورهای مورد تاکید صیدی، همکاری میان سازمان بورس و بانک مرکزی در طراحی ابزارهای ارزی بود. او گفت طی دو سال گذشته نهادهای ناظر بازار پول و سرمایه همکاری نزدیکی داشتهاند و تلاش شده تصمیمهای مرتبط با ابزارهای جدید با هماهنگی دو نهاد پیش برود. به گفته صیدی، پیش از آغاز فعالیت «مانا ملت» دو موافقت اصولی برای تاسیس صندوقهای ارزی صادر شده بود و دومین صندوق نیز ظرف دو تا سه هفته آینده معرفی و پذیرهنویسی خواهد شد. همچنین درخواستهای دیگری برای دریافت مجوز در حال بررسی است و سازمان بورس انتظار دارد توسعه صندوقهای ارزی در پاییز و زمستان امسال ادامه پیدا کند. او در عین حال تاکید کرد هدف نهایی، صرفا افزایش تعداد صندوقهای ارزی نیست. برنامه بازار سرمایه حرکت از صندوقهای سرمایهگذاری در داراییهای ارزی با درآمد ثابت به سمت صندوقهای پروژه ارزی و استفاده از این ظرفیت برای تامین مالی طرحهای بزرگ اقتصادی است.
پروژههای ارزآور
رئیس سازمان بورس بخشی از پروژههای نفت، گاز، پتروشیمی و معدن را از گزینههای قابل بررسی برای تامین مالی ارزی دانست. از نگاه او، پروژههای فشارافزایی میدانهای گازی، توسعه میادین نفت و گاز بهویژه میادین مشترک و برخی طرحهای معدنی و پتروشیمی میتوانند در این مسیر قرار گیرند. صیدی با اشاره به ظرفیت نظام بانکی و بانک مرکزی در حوزه عملیات ارزی گفت زمینه حرکت از صندوقهای ارزی به سمت صندوقهای پروژه ارزی فراهم شده است. به گفته او، ورود بانکهای دیگر به این حوزه میتواند زمینه تشکیل صندوقهای پروژه بزرگ با توجیه اقتصادی و درآمد ارزی را فراهم کند. او همچنین بر ضرورت وجود مدیریت مشخص برای عملیات ارزی در نهادهای مالی فعال در این حوزه تاکید کرد. به گفته صیدی، نهادهای مالی متقاضی فعالیت در این بخش باید مدیر عملیات ارزی مشخص داشته باشند و این مدیریت نیز مورد تایید بانک مرکزی قرار گیرد.
