تولیدکنندگان اسلب در خط مقدم تنظیم بازار فولاد؛
«هرمز»؛ تکیهگاه روزهای پرچالش فولادیها
بازار فولاد زیر فشار سیاستهای کنترلی
طی ماههای گذشته صنعت فولاد کشور تحت تاثیر مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی قرار داشته است. محدودیت در تامین انرژی، کاهش ظرفیت عملیاتی برخی واحدهای بزرگ فولادی و نگرانی درباره کمبود عرضه در بازار داخلی، سیاستگذار را به سمت اتخاذ تصمیمات کنترلی سوق داد. یکی از مهمترین این تصمیمات، ممنوعیت صادرات اسلب در ابتدای اردیبهشتماه بود؛ تصمیمی که از سوی سازمان توسعه تجارت با هدف مدیریت بازار داخلی و تامین نیاز صنایع پاییندستی اتخاذ شد.
اسلب یا تختال فولادی یکی از مهمترین محصولات زنجیره فولاد محسوب میشود و نقش تعیینکنندهای در تولید محصولات تخت فولادی دارد. از همین رو هرگونه اختلال در عرضه این محصول میتواند بخش مهمی از صنایع مصرفکننده را با چالش مواجه کند. در چنین شرایطی، تداوم فعالیت واحدهای تولیدکننده اسلب اهمیت مضاعفی پیدا کرده است.
بررسی آمارهای رسمی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نشان میدهد تولید اسلب کشور در سال گذشته از مرز ۱۲میلیون تن عبور کرده است. در این میان، فولاد هرمزگان با تولید حدود یکمیلیون و ۵۰۰هزار تن اسلب، سهمی نزدیک به ۱۲ درصد از کل تولید کشور را در اختیار داشته است. این شرکت که یکی از پنج فولادساز بزرگ حاضر در بازار سرمایه محسوب میشود، طی سال گذشته رشد ۳۴ درصدی تولید را به ثبت رساند و موفق شد ظرفیت تولید خود را به سطح اسمی کارخانه برساند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص میشود که بخشی از ظرفیت تولید فولاد کشور طی ماههای اخیر با محدودیتهای عملیاتی مواجه بوده است. در چنین شرایطی، حفظ روند تولید در واحدهایی که توانستهاند با حداکثر ظرفیت فعالیت کنند، نقش مهمی در جلوگیری از کمبود عرضه در بازار ایفا کرده است.
رکوردشکنی تولید و فروش در بازار داخلی
بررسی عملکرد ماهانه فولادسازان کشور نشان میدهد بازار داخلی طی ماههای اخیر به مهمترین مقصد محصولات فولادی تبدیل شده است. کاهش صادرات و تمرکز بر پاسخگویی به نیاز داخل، موجب شده حجم عرضه در بازار داخلی افزایش پیدا کند. در همین حال، صنایع پاییندستی نیز به دلیل نگرانی از محدودیت عرضه، استقبال بیشتری از خرید محصولات فولادی داشتهاند.
بر اساس گزارشهای ماهانه، شرکتهای فولادی حاضر در بورس تهران طی اردیبهشتماه حدود ۳۸میلیون تن مقاطع و محصولات مختلف فولادی از آهن اسفنجی تا اسلب و میلگرد را به فروش رساندهاند که در مقایسه با فروردین و اسفندماه رشد ۴۲درصدی داشته است.
در این میان فولاد هرمزگان با رشد قابلتوجه تولید در اردیبهشتماه به عنوان یکی از تامینکنندگان مهم اسلب ظاهر شده است. هماهنگی میان فولاد هرمزگان و شرکت فولاد مبارکه بهعنوان سهامدار اصلی و شرکت بالادستی موجب تامین نیازهای داخلی شد. بهرغم کاهش تولید و فروش اسلب در فولاد مبارکه، عرضه هماهنگ فولاد هرمزگان به عنوان یکی از شرکتهای زیرمجموعه فولاد مبارکه، مانع از کمبود اسلب در بازار داخلی شد.
گزارشهای منتشرشده در سامانه کدال نشان میدهد فولاد هرمزگان در اردیبهشتماه موفق به تولید بیش از ۱۴۷ هزار تن اسلب شده است؛ رقمی که نسبت به ماه مشابه سال قبل رشد ۶۸ درصدی را نشان میدهد و بالاترین سطح تولید این شرکت طی پنج ماه اخیر محسوب میشود.
در بخش فروش نیز روند بازار قابلتوجه بوده است. فولاد هرمزگان طی اردیبهشتماه حدود ۱۶۴ هزار تن محصول در بازار داخلی به فروش رسانده که بالاترین رکورد فروش این شرکت طی ۱۱ ماه گذشته به شمار میرود. ثبت چنین رکوردی نشان میدهد بازار داخلی همچنان ظرفیت جذب بالایی برای محصولات فولادی دارد و بخشی از افت بازارهای صادراتی از طریق افزایش فروش داخلی جبران شده است.
در همین حال، یکی از تحولات مهم هفتههای اخیر، لغو ممنوعیت صادرات ورق فولادی از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت بوده است. هرچند این تصمیم به صورت مستقیم شامل اسلب نمیشود، اما میتواند بر تعادل بازار محصولات تخت فولادی و زنجیره ارزش این صنعت اثرگذار باشد. کارشناسان معتقدند در صورت تداوم ثبات بازار داخلی، احتمال بازنگری در محدودیتهای صادراتی اسلب نیز وجود خواهد داشت.
جهش درآمد فولادیها همزمان با رشد نرخها
افزایش نرخ محصولات فولادی در کنار رشد حجم فروش، طی ماههای اخیر درآمد بسیاری از تولیدکنندگان فولاد را تحت تاثیر قرار داده است. رشد قیمتها در بازار داخلی و افزایش تقاضا از سوی صنایع پاییندستی، موجب شده شرکتهای فولادی از محل افزایش نرخها منتفع شوند. گزارشهای ماهانه نشان میدهد که فولادیهای بورسی ۹۵همت درآمد ریالی را طی اردیبهشتماه به ثبت رساندهاند. این میزان در مقایسه با فروردینماه رشد ۱۷۹درصدی را نشان میدهد. همچنین سطح درآمدها نسبت به اردیبهشت سال قبل ۲۶درصد بهبود یافته است.
در این میان، فولاد هرمزگان یکی از بهترین عملکردهای مالی خود را در اردیبهشتماه ثبت کرده است. درآمد این شرکت در دومین ماه سال به حدود ۱۰ هزارمیلیارد تومان رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشد ۲۶۷ درصدی را نشان میدهد. رشد نرخ فروش در کنار رکوردشکنی فروش مقداری، درآمد فولاد هرمزگان را به بیش از سه و نیم برابر مدت مشابه سال قبل رسانده است.
یکی دیگر از نکات قابلتوجه، نرخ فروش اسلب در بازار داخلی است. این شرکت در اردیبهشتماه هر تن اسلب را با قیمتی بیش از ۶۴میلیون تومان به فروش رسانده که در مقایسه با بسیاری از تولیدکنندگان داخلی در سطح بالاتری قرار دارد. این موضوع نشان میدهد محصولات تولیدی شرکت از مزیت رقابتی مناسبی در بازار برخوردار هستند و توانستهاند جایگاه خود را در میان مصرفکنندگان حفظ کنند.
تغییر موازنه بازار به نفع تولیدکنندگان داخلی
تحولات ماههای اخیر نشان میدهد بازار فولاد ایران در حال تجربه نوعی بازآرایی در سمت عرضه و تقاضاست. کاهش صادرات، تمرکز بر بازار داخل و افزایش نیاز صنایع پاییندستی موجب شده نقش تولیدکنندگان اسلب در تنظیم بازار بیش از گذشته پررنگ شود.
در چنین شرایطی، شرکتهایی که از ظرفیت تولید پایدار، زیرساخت مناسب و دسترسی مطلوب به زنجیره ارزش فولاد برخوردارند، توانستهاند عملکرد بهتری نسبت به متوسط صنعت ثبت کنند. فولاد هرمزگان نیز به واسطه سهم ۱۲درصدی از تولید اسلب کشور، فعالیت در ظرفیت اسمی، موقعیت استراتژیک در جنوب کشور و ارتباط موثر با زنجیره تولید محصولات تخت فولادی، اکنون به یکی از بازیگران اثرگذار بازار فولاد تبدیل شده است.
تداوم این روند میتواند علاوه بر تقویت جایگاه این شرکت در صنعت فولاد، نقش آن را در تامین نیاز صنایع پاییندستی و حفظ تعادل بازار داخلی پررنگتر کند؛ موضوعی که در شرایط پرچالش فعلی برای صنعت فولاد کشور اهمیت ویژهای دارد.
