تداوم محبوبیت صندوق‌های طلا

تب داغ طلا

با وجود اینکه پس از جنگ تحمیلی ۱۲روزه، روند پرشتاب صعودی در بازار طلا و سکه به وقوع نپیوسته، اما همچنان میزان تقاضا در بازار طلا و سکه قابل‌توجه است. همان طور که عنوان شد؛ در جنگ تحمیلی ۱۲روزه، صندوق‌های طلا به حالت متوقف در آمدند و معامله‌ای در این صندوق‌ها انجام نشد؛ اما رصد جریان ورود و خروج پول حقیقی در یک ماه اخیر، گویای این نکته است که با توجه به ریسک‌های موجود، جریان پول حقیقی ترجیح خود را بر خرید طلا قرار داده است.

در برهه‌ای که بورس غرق در رکود شده است و ارزش معاملات این بازار در ۱۸روز معاملاتی اخیر، نتوانسته به ارقام بیش از ۱۰ همت برسد؛ بازار طلا و سکه توانسته بخشی از سرمایه‌های خارج‌شده از بورس را جذب کند. با قرارگیری ارزش معاملات خرد در کانال ۲هزار ‌میلیارد تومان در معاملات روز سه‌شنبه بورس تهران، از حیث فقر تقاضا و ثبت ارزش معاملات پایین، بدترین روز بورس در سال ۱۴۰۴ رقم خورد. آخرین باری که ارزش معاملات بورس در کانال ۲همت قرار گرفته بود؛ به آبان سال گذشته باز می‌گردد.

بنابراین، می‌توان گفت که افزایش تلاطم‌ها در اقتصاد و اوضاع نابسامان بورس، از عواملی است که موجب تقویت تقاضا در بازار طلا و سکه و علی‌الخصوص معاملات صندوق‌های طلا شده است. موضوع بعدی که در تقویت تقاضا برای طلا اثرگذار است؛ افزایش انتظارات تورمی از یک سو و آمار واقعی تورم از سوی دیگر است؛ چند روز قبل، مرکز آمار، گزارش مربوط به تورم نخستین ماه تابستان را منتشر کرد که براساس آن، تورم نقطه به نقطه تیر به رقم ۴۱.۲درصد رسیده است که از خردادماه سال ۱۴۰۲بی‌سابقه محسوب می‌شود.

بنابراین همان‌طور که مشاهده می‌شود؛ تورم نیز تغییر کانال داده و مجددا وارد کانال ۴۰درصدی شده است. جمیع این موارد در تقویت تقاضا در بازار طلا و سکه اثرگذار بوده‌اند و در این اثنا، صندوق‌های طلا نیز به عنوان یکی از امن‌ترین گزینه‌های سرمایه‌گذاری، در تیررس سرمایه‌گذاران قرار گرفته‌اند.

چرایی جذب مجدد سرمایه

اما چه دلیلی سبب شده که پس از تعطیلی دو هفته‌ای این صندوق‌ها به علت جنگ، این ابزارها همچنان در کانون توجه سرمایه‌گذاران باقی بمانند؟ چرا بعد از ظهور ریسک عدم نقدشوندگی این صندوق‌ها، سرمایه‌گذاران به سمت و سوی دارایی‌های بازار فیزیکی طلا و سکه یا پلتفرم‌های آنلاین گسیل نشدند؟ نخستین موضوع، کارمزد بالا و اختلاف زیاد قیمت خرید و فروش در بازار فیزیکی طلا و سکه است؛ در بازار فیزیکی، مخصوصا برای مصنوعات طلا (مثل سکه یا طلای زینتی)، اختلاف قیمت خرید و فروش زیاد است؛ اجرت ساخت، مالیات، حق ضرب و سود فروشنده، همگی باعث می‌شوند سرمایه‌گذار با خرید طلا بلافاصله متضرر شود. 

دومین پارامتر، ریسک نگهداری است؛ نگهداری طلا در منزل، همواره با ریسک‌هایی مثل سرقت، آتش‌سوزی یا مفقودی همراه است. طبیعتا سرمایه‌گذاران محتاط، به سادگی از کنار چنین ریسک‌هایی نمی‌گذرند. 

سومین مساله، نبود شفافیت و کشف قیمت لحظه‌ای است؛ در بازار فیزیکی، قیمت‌ها شفاف نیستند و گاهی بین فروشندگان مختلف، تفاوت محسوسی در زمینه قیمت وجود دارد؛ اما در صندوق‌های طلا، کشف قیمت مبتنی بر قیمت لحظه‌ای سکه و طلا در بورس کالا است.چهارمین آیتم، نقدشوندگی ظاهری در بازار فیزیکی طلا و سکه است؛ هرچند تصور عمومی این است که طلای فیزیکی همیشه قابل فروش است؛ اما در عمل فروش فوری طلا، آن هم با قیمت مناسب، همیشه ممکن نیست. فروش با قیمت مناسب نیاز به زمان یا چانه‌زنی دارد. پنجمین موضوع، نداشتن امکان معاملات سریع یا فقدان فرصت نوسان‌گیری در بازار فیزیکی طلا و سکه است؛ در بازار فیزیکی نمی‌توان از نوسانات قیمت روزانه بهره برد، چون خرید و فروش نیاز به حضور فیزیکی، مراجعه به طلافروشی یا صرافی و بعضا انتظار برای خریدار دارد.

اما در صندوق‌های طلا، معامله با چند کلیک و حتی در بازه‌های کوتاه امکان‌پذیر است. ششمین پارامتر، عدم امکان خرید و فروش با مبالغ خرد است. در بازار فیزیکی طلا و سکه، معمولا سرمایه‌گذار باید حداقل یک سکه یا چند گرم طلا خریداری کند؛ اما در صندوق‌های طلا می‌توان با مبالغ و سرمایه‌های خرد نیز اقدام به سرمایه‌گذاری کرد.