مهندسی‌ها خوش‌بین به آینده

دانشگاه‌‌‌های فنی و مهندسی ایران سالانه تعداد زیادی مهندس با دانش و تخصص بالا تربیت می‌کنند که این امر می‌‌‌تواند به توسعه و پیشرفت این صنعت کمک کند. چشم‌‌‌انداز آینده صنعت مهندسی در ایران و جهان روشن و امیدوارکننده است. در سطح جهانی، انتظار می‌رود که نوآوری‌‌‌های تکنولوژیک و توسعه فناوری‌‌‌های نوین، عامل تحول عظیمی در این صنعت شوند. در ایران نیز با توجه به پتانسیل‌‌‌های موجود و برنامه‌‌‌های حمایتی دولت، می‌‌‌توان امیدوار بود که صنعت مهندسی به یکی از بخش‌‌‌های پیشرو در اقتصاد کشور تبدیل شود.

گروه فعالیت مهندسی ایران را ۷ شرکت تشکیل می‌دهند که به ترتیب ارزش بازار شامل ‌‌‌گروه مپنا (سهامی‌عام)‌‌‌، جنرال مکانیک، خدمات فنی فولاد یزد، کنترل خوردگی تکین‌کوی، بازرسی مهندسی و صنعتی ایران، مهندسی مرآت فولاد و تابان نیرو سپاهان هستند. این گروه با حدود ۶۲همت ارزش بازار در دسته گروه‌های بزرگ دسته‌بندی می‌شود. گروه فعالیت مهندسی، در سال گذشته توانست کمی بیش از ۳۶همت درآمد را در دفاتر مالی خود به ثبت برساند. هرچند ۸۸‌درصد از مجموع درآمد‌های این گروه را نماد معاملاتی «رمپنا» به ثبت رسانده است. این گروه طی سال گذشته با ۴۶‌درصد رشد در هزینه‌ها به مرز ۲۶همت هزینه ارائه خدمات رسیده است. سود خالص این گروه بیش از ۷۰‌درصد در سال گذشته نسبت به سال ۱۴۰۱ افزایش یافته و به ۹همت در بازه سالانه رسیده است و پیش‌بینی می‌شود این روند طی سال‌جاری افزایش یابد.

«رمپنا»، مهم و اثرگذار

با توجه به داده‌‌‌های مالی ارائه‌شده برای نماد معاملاتی «رمپنا» در دوره‌‌‌های مختلف، می‌توان روند درآمد‌های ارائه خدمات این نماد معاملاتی در سال‌های مختلف را با نوسانات قابل توجه دانست. هرچند نمی‌توان از روند رو به رشد آن طی ۱۲ساله منتهی به اسفندماه سال ۱۴۰۲ چشم‌پوشی کرد، به نحوی که به طور میانگین در دوره زمانی ذکرشده و به صورت سالانه ۹۱‌درصد رشد را تجربه کرده است. با این حال، از سال ۱۳۹۹ به بعد، رشد درآمد شدت بیشتری را نشان می‌دهد. روند هزینه‌‌‌های این نماد نیز در ارائه خدمات نوساناتی داشته است؛ هرچند این روند در قیاس با درآمد‌های این نماد شیب کمتری دارد. افزایش هزینه‌‌‌ها در ۱۴۰۲ نسبت به سال ۱۴۰۱ حدود ۶۵‌درصد به ثبت رسیده است.

 با وجود این، روند سود خالص این نماد در مجموع افزایشی بوده که نشان‌دهنده روند مثبت این شرکت طی سال‌های اخیر است. با استناد به گفته برخی کارشناسان بازار سرمایه، نماد معاملاتی «رمپنا» به‌رغم چالش‌‌‌ها و نوسانات موجود، توانسته است به طور کلی در مسیر رشد و توسعه قرار گیرد و با مدیریت مناسب هزینه‌‌‌ها و افزایش درآمدها، سودآوری خود را طی دوره زمانی یادشده حفظ و تقویت کند. سود خالص این نماد نیز طی چهارسال گذشته حدود ۶۴‌درصد به طور سالانه رشد یافته و از حدود ۱.۸همت در ۱۲ماه منتهی به اسفند سال ۱۳۹۹ به کمی بیش از ۹همت در سال گذشته رسیده است و پیش‌بینی می‌شود این روند طی سال‌جاری نیز ادامه یابد و در صورت پیروی از روند گذشته به حدود ۵۰همت در بازه سالانه طی سال ۱۴۰۳ برسد.

 روند رو به رشد اقلام ترازنامه‌ای این شرکت نیز روند رو به رشدی را به ثبت رسانده است. موجودی نقد، حساب‌های دریافتنی و سود انباشته این نماد به ترتیب ۷۶، ۱۳۶ و ۱۳۵‌درصد در سال گذشته نسبت به سال ۱۴۰۱ رشد داشته است که وضعیت این سهم را پایدار‌تر می‌کند.

 حال خوب مهندسی‌ها

دیگر فعالان بازار در گروه مهندسی نیز روند رو به رشدی مشابه نماد معاملاتی «رمپنا» را در پیش گرفته‌اند، به طوری که شرکت جنرال مکانیک با نماد معاملاتی «رنیک» در تالار شیشه‌ای در بازه زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ به طور میانگین سالانه ۵۸‌درصد رشد در درآمدها را به ثبت رسانده و به حدود ۳.۶همت در پایان اسفندماه سال گذشته رسیده است. طی همین دوره نماد معاملاتی «خفولا»، حدود ۴۶‌درصد رشد سالانه را در درآمد‌های ارائه خدمات در دفاتر خود به ثبت رسانده است. مشاهدات حاکی از رشد چشمگیر ۲۲۹درصدی سود خالص این نماد در سال گذشته در مقایسه با سال ۱۴۰۱ است.

 جمع دارایی‌های جاری و غیر‌جاری این نماد نیز ۴۴‌درصد رشد یافته است که نشانی از سرمایه‌گذاری شرکت خدمات فنی فولاد یزد، «خفولا» است تا چشم‌انداز این نماد نیز بیش از پیش روشن ارزیابی شود. نماد معاملاتی «رتکو» در قیاس با دیگر فعالان این گروه با شیب کمتری افزایش یافته، به نحوی که درآمد‌های این نماد طی دوره زمانی یادشده تنها ۲۲‌درصد رشد داشته است. هرچند این نماد طی سال گذشته موفق به افزایش ۵۷درصدی سود ناخالص خود شد؛ اما افزایش تنها ۱۱درصدی سود خالص این نماد بیانگر روند افزایشی سایر هزینه‌های این شرکت طی سال گذشته است.

چشم گروه مهندسی به سیاستگذار

صنعت مهندسی در ایران با چالش‌‌‌ها و فرصت‌‌‌های متعددی مواجه است. با استفاده از ظرفیت‌‌‌های موجود و بهره‌‌‌گیری از فناوری‌‌‌های نوین، می‌‌‌توان به توسعه و پیشرفت این صنعت در آینده امیدوار بود. این امر نه‌تنها به بهبود وضعیت اقتصادی کمک می‌کند، بلکه می‌‌‌تواند به افزایش رفاه و کیفیت زندگی مردم نیز منجر شود. از این‌رو، تدوین و اجرای سیاست‌‌‌ها و برنامه‌‌‌های حمایتی جامع از سوی دولت، در بخش‌های مختلف می‌تواند مسیر را برای مهندسی‌ها هموار‌تر سازد. دولت با استفاده از پنج‌ابزار مختلف می‌تواند مسیر توسعه این گروه را از پیش هموارتر سازد.

ابزار‌هایی مانند تامین مالی و سرمایه‌گذاری، ‌‌‌حمایت از تحقیق و توسعه (R&D) با ایجاد مراکز تحقیقاتی و پارک‌‌‌های علم و فناوری، آموزش و نیروی انسانی، تقویت زیرساخت‌‌‌ها به‌خصوص زیرساخت‌های فیزیکی (توسعه و بهبود زیرساخت‌های فیزیکی مانند شبکه‌های حمل‌ونقل، ارتباطات و انرژی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به تسهیل فعالیت‌های مهندسی کمک کند) و دیجیتال‌سازی و تسهیل همکاری‌های بین‌المللی نقشی مهم در تسهیل شرایط این گروه دارد که تنها با استفاده از ظرفیت‌های دولت می‌توان به باز شدن این گروه‌ها امیدوار بود. به‌عنوان مثال، در بخش تامین مالی و سرمایه‌گذاری، دولت می‌تواند با ایجاد صندوق‌های حمایتی و سرمایه‌گذاری تخصصی برای صنعت مهندسی، تامین مالی پروژه‌های بزرگ و تحقیق و توسعه را تسهیل کند و به روند پروژه‌های تحقیقاتی سرعت ببخشد. در بخش تسهیلات بانکی و اعتباری نیز دولت توانایی ارائه تسهیلات بانکی با نرخ بهره پایین و شرایط بازپرداخت مناسب برای شرکت‌های مهندسی، به‌ویژه شرکت‌های نوپا و کوچک را دارد تا بتوان به جذب سرمایه‌گذاری‌ها خوشبین بود. اما مهم‌ترین بخش مشوق‌های مالی را می‌توان مشوق‌های مالیاتی دانست، به نحوی که اعمال مشوق‌های مالیاتی برای سرمایه‌گذاران در پروژه‌های مهندسی و تحقیق و توسعه، می‌تواند انگیزه‌ای برای افزایش سرمایه‌گذاری‌ها باشد.