کام تلخ شیرینیجات
دنیای اقتصاد-عباس بیات : بررسی مقادیر تولید و فروش گروه شیرینی و شکلات بازار سرمایه که جزو صنعت غذایی محسوب میشوند، از تقلیل تناژی آن حکایت دارد. بر این اساس طی سال ۱۴۰۲ مجموع مقادیر تولید و فروش این صنعت با کاهش ۴ و ۵درصدی همراه بوده و این افت موجب تقلیل شتاب رشد درآمد شده و طی سال قبل فروش این صنعت با افت شتاب ۱۴درصدی نسبت به متوسط رشد سالانه همراه بوده است. ارز ترجیحی به عمده اقلام صنعت شیرینی اختصاص مییابد که این امر نرخ دستوری این صنعت را در پی داشته و عاملی در جهت کاهش انگیزه تولیدکنندگان برای به حداکثر رساندن ظرفیت تولید بوده است. در سال ۱۴۰۲ مجموع فروش دلاری شیرینیجات ۳۱۰میلیون دلار بوده که در قیاس با سال ماقبل ۱۶درصد کاهش را تجربه کرده است.

از لحاظ سودآوری، متغیرهای حاشیه سود این صنعت در سال گذشته متوسط ۳درصد نسبت به ۱۴۰۱ کاهش داشته است. میانگین سود دلاری آنها هم که نزدیک به ۸۲میلیون دلار بوده، نسبت به ۱۴۰۱، ۲۸درصد افت را تجربه کرده است.
عقبگرد دلاری شیرینیجات
بررسی درآمد و سود شیرینیجات از کاهش شتاب رشد آن حکایت دارد. در کنار مولفههای درآمد و سود به لحاظ ریالی، بررسی دلاری این مقادیر برحسب دلار نیما میتواند عملکرد مالی این صنعت را بهتر نمایان کند. بر این اساس متوسط فروش دلاری سالانه این صنعت ۲۲۷میلیون دلار بوده و هر سال بهطور متوسط ۶درصد به این رقم افزوده شده است. با وجود این در سال ۱۴۰۲ این روند صعودی معکوس شده و با ثبت فروش ۳۱۰میلیون دلاری کاهش ۱۶درصدی را نسبت به ۱۴۰۱ به ثبت رسانده است. در بازه فصلی این کاهش تکرار شده و در زمستان ۱۴۰۲ میزان فروش ۷۶میلیون و ۷۵۴هزار دلار ثبت شده که در قیاس با زمستان سال قبل افت ۱۳درصدی داشته است. در نخستین ماه از سالجاری میزان فروش دلاری شیرینیجات ۱۴میلیون و ۸۷۷هزار دلار به ثبت رسید که در مقایسه با فروردین سال قبل ۱۵درصد کاهش یافته است. وضعیت سودآوری شیرینیجات نیز همگام با تقلیل درآمدی با افت همراه بوده است. بر این اساس متوسط سود ناخالص، عملیاتی و خالص دلاری شیرینیجات در سال ۱۴۰۲ به میزان ۸۱میلیون و ۹۸۲هزار دلار به ثبت رسیده که این عدد در مقایسه با سال ماقبل با افت ۲۸درصدی همراه بوده است. در بازه فصلی طی زمستان ۱۴۰۲ متوسط سود دلاری این صنعت ۱۴میلیون و ۲۱۱هزار دلار به ثبت رسیده که این عدد در قیاس با زمستان سال قبل ۲۲درصد کاهش داشته است. در میان شرکتهای شیرینی بازار سرمایه، «غمایه» عملکرد خوبی به لحاظ سود دلاری داشته است. بر این اساس شرکت یادشده در سال ۱۴۰۲ و در زمستان ۱۴۰۲ موفق شده است سود دلاری خود را بهترتیب ۲۶ و ۴۰درصد افزایش دهد و بهترین عملکرد را به لحاظ رشد از آن خود کرده است.
افول تناژ تولید و فروش
از ۱۳سال گذشته مجموع تولید محصولات شیرینی و شکلات توسط گروه شیرینیجات صنعت غذایی بازار سرمایه، بهطور میانگین ۱۷۰هزار تن بوده و هر سال تنها ۲درصد رشد داشته است. روند تولیدات همواره کاهشی بوده و طی سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ بهطور متوسط ۴درصد از تولیدات این صنعت کاسته شده است. در مقیاس فصلی نیز کاهش تولید مشاهده میشود و طی پاییز و زمستان ۱۴۰۲ بهترتیب افت یکدرصدی و ۱۰درصد در تناژ تولیدی شیرینیها نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده است. طی فروردین امسال مجموع تولید این صنعت ۹هزار و ۲۴۸تن به ثبت رسیده که این عدد در قیاس با فروردین سال قبل افت ۱۷درصدی را تجربه کرده است. در میان ۹شرکت شیرینی بازار سرمایه، «غمایه» با ثبت افزایش ۲۱درصدی در مجموع تولیدات ۱۴۰۲ خود بهترین عملکرد را به لحاظ رشد تولیدی به ارمغان آورده است. در کنار مقادیر تولید، بررسی تناژ فروش از اهمیت زیادی برخوردار است و نشان میدهد که یک شرکت از موجودی انبار خود برای فروش بهره برده است یا خیر. بر این اساس بررسی مقادیر فروش سالانه شیرینیها نشان میدهد که طی سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ با تقلیل ۵ و ۴درصدی همراه بوده است. در بازه فصلی نیز کاهش تناژ فروش تداوم داشته و طی زمستان ۱۴۰۲ با افت ۱۱درصدی نسبت به مدت مشابه همراه بوده است. طی فروردین نیز کاهش ۲۶درصدی در مقادیر فروش شیرینیها رقم خورده و مقدار فروش به ۷هزار و ۸۴۱تن رسیده است. در جهش مقداری فروش نیز «غمایه» با افزایش ۲۱درصدی تناژ سال ۱۴۰۲ نسبت به سال ماقبل بهترین عملکرد را داشته است. مهمترین دلیلی که میتوان برای کاهش تولید عنوان کرد، بحث قیمتگذاری دستوری این صنعت است. هرچند عمده محصولات تولیدی این صنعت شامل ارز ترجیحی ۲۸هزار و ۵۰۰تومانی است و این موضوع موجب کنترل هزینه مواداولیه آنها شده، اما از طرف دیگر نرخ دستوری عامل زیان و کاهش سود بوده است.
مرجع قیمتگذاری محصولات تولیدی صنعت شکلات و شیرینی دستوری است و تخصیص ارز ۲۸هزار و ۵۰۰تومانی به این صنعت تعلق میگیرد. در مقیاس سالانه طی ۱۴۰۲ میانگین رشد نرخ فروش محصول اصلی شیرینیجات که بیشترین سهم از درآمد شرکتها را به ثبت رسانده، با رشد ۳۳درصدی نسبت به مدت مشابه همراه بوده است. بیشترین رشد نرخ فروش به «غمایه» تعلق دارد که محصول اصلی خود یعنی خمیرمایه خشک را با افزایش ۴۳درصدی نسبت به ۱۴۰۱ به فروش رسانده است. در فروردینماه، متوسط نرخ فروش محصول اصلی ۹شرکت این صنعت نسبت به متوسط ۱۴۰۲ با رشد ۱۵درصدی همراه بوده است. در این مقیاس اوج افزایش نرخ متعلق به شرکت «غسالم» بوده که محصول اصلی خود یعنی کیک را با ۳۶درصد افزایش نسبت به سال قبل به فروش رسانده است. مقایسه نرخ فروش اصلیترین محصول شیرینیها در فروردین نسبت به زمستان سال قبل نشان میدهد که بهطور متوسط با رشد ۷درصدی همراه بوده است. در این مقیاس بیشترین رشد نرخ فروش به «غمینو» تعلق دارد که محصول اصلی خود یعنی بیسکویت را در فروردینماه با جهش ۲۱درصدی نسبت به زمستان ۱۴۰۲ به فروش رسانده است.

کاهش ۱۴درصدی شتاب فروش
طی ۱۳سال گذشته متوسط رشد درآمد شرکتهای شیرینی بازار سرمایه، با رشد ۳۸درصدی همراه بوده است. در سال ۱۴۰۲ برخلاف ۱۴۰۱ که جهش بیسابقه ۹۶درصدی در رشد درآمد این صنعت رقم خورده، تنها ۲۴درصد رشد فروش ثبت شده است. این امر به معنای کاهش ۱۴درصدی شتاب رشد فروش این صنعت نسبت به متوسط سالانه و افت ۷۲درصدی نسبت به ۱۴۰۱ است. این موضوع، به کاهش مقدار تولید و فروش در سال گذشته در کنار تقلیل انگیزه تولید با ظرفیت کامل در شیرینیجات بازمیگردد. در سال ۱۴۰۲ بیشترین رشد درآمد فروش متعلق به شرکت «غمایه» بوده که با ثبت فروش ۸۲۸میلیارد تومانی رشد ۷۷درصدی را به ثبت رسانده است.
درخشش «غپینو» در جهش سودآوری
با وجود روند کاهشی تولید، فروش و درآمد صنعت شیرینیجات، در بحث سودآوری وضعیت این صنعت مطلوب قلمداد میشود. در مقیاس سالانه متوسط حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص شیرینیها طی ۱۳سال گذشته بهترتیب ۲۶، ۱۹ و ۱۸درصد به ثبت رسیده است. میانگین سه مولفه مذکور در سال گذشته یعنی ۱۴۰۱ بهمیزان ۲۸درصد بوده که این عدد در مقایسه با متوسط سالانه ۷درصد بیشتر است. البته باید در نظر داشت، همانطور که شیب درآمد این صنعت کاهش یافته، شیب سودآوری نیز روند نزولی به خود گرفته است. در سال ۱۴۰۱ متوسط حاشیه سود شیرینیجات ۳۱درصد بوده که این عدد در سال قبل با ۳درصد کاهش همراه بوده است. در مقیاس فصلی متوسط سه مولفه ارزیابی وضعیت سودآوری، ۲۸درصد به ثبت رسیده که طی زمستان ۱۴۰۲ همانطور که تعداد عمدهای از صنایع با کاهش حاشیه سود همراه بودهاند، شیرینیجات نیز دچار تزلزل سودآوری شدهاند. بر این اساس طی زمستان ۱۴۰۲ متوسط حاشیه سود ثبتشده این صنعت ۲۷درصد بوده که در مقایسه با میانگین فصلی افت نسبی یکدرصدی را تجربه کرده است. در میان شرکتهای فعال در حوزه تولید شیرینیجات، هنوز گزارشهای زمستان و سال ۱۴۰۲ دو شرکت «غصینو» و «غگرجی» منتشر نشده است. از میان ۷شرکت دیگر «غپینو» با عملکرد کمنظیر خود در مقیاس سالانه و فصلی توانسته است گوی سبقت سودآوری را از شرکتهای دیگر برباید. بر این اساس شرکت یادشده در سال ۱۴۰۲ و طی زمستان ۱۴۰۲ بهترتیب با ثبت متوسط حاشیه سود ۳۲ و ۳۶درصدی یکهتاز میدان کسب سود شیرینیجات بوده است. عامل اصلی رشد خوب سودآوری «غپینو» را میتوان افزایش خوب نرخ فروش محصول اصلی این شرکت یعنی «ویفر» عنوان کرد.