سکون دلاری لبنیها
دنیای اقتصاد-عباس بیات : وضعیت مقادیر تولید و فروش صنعت لبنیات در سال ۱۴۰۲ با افزایش خوبی همراه بود، به طوری که در مجموع مقادیر یادشده به ترتیب ۳۰ و ۲۹درصد نسبت به سال ماقبل رشد داشت. سال ۱۴۰۱ سالی درخشان برای لبنیها بود؛ چرا که مجموع درآمد ریالی این صنعت در این سال با جهش ۷۴درصدی همراه بود. این وضعیت در مقادیر دلاری نیز تکرار شد و طی سال ۱۴۰۱ درآمد و متوسط سود ناخالص، عملیاتی و خالص لبنیها بهترتیب رشد ۵۳ و ۱۶۱درصدی را تجربه کرد.

در سال ۱۴۰۲ رشدهای شگفتانگیز سال قبل تکرار نشد؛ اما فروش و سود لبنیها نسبت به متوسط تاریخی با افزایش نسبی همراه بود. بر این اساس فروش دلاری سال ۱۴۰۲ این صنعت ۱۳درصد نسبت به متوسط سالانه و سود دلاری پاییز ۱۴۰۲ با رشد ۲۶درصدی نسبت به میانگین فصلی همراه بود. از لحاظ حاشیه سود وضعیت متعادلی در لبنیها رقم خورده است. بر این اساس متوسط سهحاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این صنعت در پاییز ۱۴۰۲ به میزان ۹درصد به ثبت رسید که همچون متوسط فصلی بود. با توجه به مقادیر ذکرشده، در مجموع میتوان وضعیت صنعت لبنیات را طی ۱۴۰۲ خوب قلمداد کرد. البته باید در نظر داشت که وضعیت متغیرهای این صنعت در سال ۱۴۰۱ بسیار درخشانتر بود و این عملکرد در دهه گذشته نوعی رکورد محسوب میشود.
شتاب رشد مقادیر تولید و فروش
در ۱۳سال گذشته هر سال بهطور میانگین ۵۳۸هزار تن انواع لبنیات تولید شده و هر سال بهطور متوسط ۶درصد افزایش را تجربه کرده است. بهرغم کاهش تولیدی که طی سال ۱۴۰۱ در لبنیها به دلیل وجود نوسانات ارزی و قیمت دستوری رقم خورد، سال ۱۴۰۲ بهعنوان سالی بسیار خوب برای محصولات لبنی به ثبت رسید. بر این اساس در ۱۴۰۲ به میزان ۶۴۷هزار تن انواع محصولات لبنی تولید شد که رشدی بالغ بر ۳۰درصد نسبت به سال گذشته و ۲۰درصد نسبت به متوسط سالانه را تجربه کرد. در مقیاس سالانه بهترین عملکرد به شرکت «غپاک» تعلق دارد که طی ۱۴۰۲ با جهش ۲۴درصدی تولید خود بهترین عملکرد را نسبت به لبنیهای دیگر به ثبت رساند. در مقیاس فصلی طی زمستان ۱۴۰۲ مجموع تولید لبنیها ۱۵۹هزار و ۸۶۰تن انواع محصولات بود که این میزان تولید نسبت به زمستان ۱۴۰۱ رشد ۴۳درصدی را به ثبت رساند. در مقیاس نقطه به نقطه طی فروردین امسال مجموع تولید محصولات لبنی شرکتهای بورسی، ۵۵هزار و ۶۹۹تن به ثبت رسید که در مقایسه با فروردین ۱۴۰۲ رشد ۸درصدی را تجربه کرد. در ماه آغازین ۱۴۰۳ «غفارس» با رشد ۶۲درصدی، تولید خود را به ۱۰هزار تن رساند و در این ماه نسبت به رقبای خود خوش درخشید. با توجه به اینکه محصولات لبنی عمدتا قابل دپوپذیری برای مدت طولانی نیستند، عمدتا مقادیر تولید و فروش در دورههای مختلف به یکدیگر نزدیک هستند. بر این اساس در بازه سالانه طی سال ۱۴۰۲ مجموعا مقادیر فروش لبنیها ۲۹درصد نسبت به سال گذشته و ۱۸درصد نسبت به متوسط سالانه رشد داشت. در مقیاس فصلی و ماهانه طی زمستان ۱۴۰۲ و فروردین امسال بهترتیب مقادیر ۱۵۷هزار و ۵۳هزار تن به ثبت رسید که به میزان تولید زمانهای مذکور نزدیک بود. در مجموع لبنیها به لحاظ رشد مقادیر تولید و فروش در بازه سالانه، فصلی و ماهانه عملکرد خوبی از خود به نمایش گذاشتند.

افت شتاب رشد درآمد لبنیها
متوسط رشد درآمد فروش محصولات لبنی در ۱۱شرکت بورسی این صنعت طی ۱۳سال اخیر ۴۰درصد بوده است. این روند در سالهای گذشته افت و خیر بالایی را تجربه کرده است. طی سال ۱۴۰۲ مجموع درآمد لبنیها با ۳۸درصد افزایش نسبت به سال ماقبل ۲۴هزار و ۷۷۸میلیارد تومان به ثبت رسید. در این مقیاس «غپاک» که به لحاظ مقادیر تولید و فروش عملکرد خوبی داشت، با رشد ۴۶درصدی فروش بهترین عملکرد را نسبت به دیگر لبنیها در سال ۱۴۰۲ به نمایش گذاشت. در بازه فصلی طی زمستان ۱۴۰۲ مجموع درآمد شرکتهای لبنی بورسی ۶هزار و ۳۷۴میلیارد تومان به ثبت رسید که این عدد در مقایسه با فصل مشابه سال قبل از آن با رشد ۲۳درصدی همراه بود. در فروردینماه امسال مجموع فروش این صنعت ۲هزار و ۱۰۷میلیارد تومان به ثبت رسیده؛ اما در این ماه عمده صنایع با کاهش مقادیر فروش همراه بودهاند و لبنیها نیز از این قاعده مستثنی نبودند و در ماه آغازین سالجاری تنها رشد ۱۴درصدی را در فروش تجربه کردند.
سبقت سودآوری «عالیس»
متوسط سه متغیر اصلی سودآوری یعنی حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص در صنعت لبنیات طی ۱۲سال گذشته بهترتیب ۱۳، ۶ و ۴درصد به ثبت رسیده است. این روند همواره افزایشی بوده، بهطوری که طی سال ۱۴۰۱ میانگین سهحاشیه سود این صنعت ۱۱درصد به ثبت رسیده و در مقایسه با میانگین سالانه ۴درصد رشد داشته است. از آنجا که هنوز گزارش سالانه شرکتهای لبنی راهی کدال نشده است، بهناچار وضعیت سودآوری را باید با توجه به گزارشهای فصلی این صنعت ارزیابی کنیم. در مقیاس فصلی متوسط سهحاشیه سود صنعت لبنیات طی ۱۳فصل گذشته ۹درصد بوده است. در تابستان و پاییز ۱۴۰۲ بهترتیب میانگین حاشیه سود لبنیها ۱۰ و ۹درصد بود که در همان محدوده متوسط فصلی خود ثبت شده است. در میان ۱۱نماد لبنی بازار سرمایه، شرکت «عالیس» چه در بازه سالانه و چه در بازه فصلی سردمدار رشد سودآوری بوده است. بر این اساس متوسط سه متغیر سودآوری این شرکت در سال ۱۴۰۱ و پاییز ۱۴۰۲ بهترتیب ۳۸ و ۲۹درصد به ثبت رسید و با این میزان سود بهترین عملکرد را نسبت به لبنیهای دیگر از خود به نمایش گذاشت.
رشد ملایم درآمد و سود دلاری
با توجه به وجود تورم مصرفکننده در سطح جامعه، رشد ریالی درآمد و سود صنایع نمیتواند برآورد درستی از وضعیت یک صنعت ارائه دهد. به همین خاطر درآمد و سودآوری لبنیها بر مبنای دلار نیما بررسی شده است. بر این اساس در بازه سالانه میانگین فروش دلاری این صنعت در حدود ۳۶۶میلیون دلار بوده و هر سال بهطور متوسط ۳درصد افزایش را تجربه کرده است. با وجود اینکه افزایش ۳۸درصدی فروش ریالی این صنعت طی سال گذشته نسبت به ۱۴۰۱ رقم خورده، اما بررسی دلاری از عملکرد ضعیف طی سال قبل حکایت دارد. بر این اساس مجموع فروش دلاری محصولات لبنی در ۱۴۰۲ به میزان ۴۱۳میلیون دلار بود که نسبت به سال ماقبل کاهش ۱۸درصدی داشته است. تقلیل دلاری فروش لبنیها بازه فصلی نیز تکرار شده است. بر این اساس طی زمستان ۱۴۰۲ مجموع فروش دلاری این صنعت ۱۰۳میلیون دلار به ثبت رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل کاهش ۳۱درصدی داشته است. طی سال ۱۴۰۲ بهترین عملکرد به لحاظ رشد فروش دلاری به شرکت «غپاک» تعلق داشت که توانست با افزایش ۵درصدی، فروش خود را به ۱۳۶میلیون دلار برساند. در بازه ماهانه طی ماه آغازین سالجاری فروش شرکتهای لبنی ۳۲میلیون و ۵۳۳هزار دلار به ثبت رسید که در مقایسه با فروردین سال قبل افزایش ۴درصدی را تجربه کرده است. در این ماه «غفارس» با درخشش خود توانست فروش دلاری را ۲۸درصد رشد دهد و به ۶میلیون و ۸۱۴هزار دلار برساند.
در سال ۱۴۰۱ عملکرد لبنیها به لحاظ رشد درآمد و سود دلاری در نوع خود بینظیر بود. در این سال افزایش ۵۳درصدی در فروش دلاری این صنعت و جهش ۱۶۱درصدی در متوسط سه سود ناخالص، عملیاتی و خالص شرکتهای لبنی رقم خورد. با این حال در سال ۱۴۰۲ با وجود عملکرد خوب لبنیها به لحاظ رشد مقادیر تولید و فروش، جهش درآمدی و سود دلاری در این صنعت تکرار نشد. هنوز گزارشهای سالانه لبنیها منتشر نشده است؛ اما گزارشهای فصلی نشان میدهد که عملکرد دلاری سود این صنعت وضعیت درخشانی مثل سال ۱۴۰۱ نخواهد داشت. بر مبنای گزارش پاییز ۱۴۰۲ متوسط سود دلاری لبنیها ۱۰میلیون و ۸۹۴هزار دلار بود که در قیاس با مدت مشابه سال ۱۴۰۱ کاهش ۱۸درصدی را تجربه کرده است. با وجود این، مقایسه عملکرد این فصل لبنیها با متوسط ۱۳فصل اخیر نشان میدهد که در سومین فصل از سال ۱۴۰۲ افزایش ۲۶درصدی در متوسط سود دلاری این صنعت رقم خورده است.
