یکپارچگی جهش درآمدی لجستیک دریایی
دنیای اقتصاد -عباس بیات/تحلیلگر بازار سرمایه : صنعت کشتیرانی به علت قابلیت حمل بارهای بزرگ، هزینه مقرونبهصرفهتر، امنیت پایدار و کمک به محیط‌زیست، روشی محبوب و کارآ برای مردم سراسر جهان به حساب می‌آید و پیرو همین موضوع سازمان‌های بین‌المللی قوانین و مقررات خاصی را برای حمل دریایی در نظر گرفتهاند و بنادر و کشتی‌‌‌ها هرکدام باید طبق اصول در روند واردات و صادرات نقش داشته باشند. صنعت حملونقل دریایی برخلاف حملونقل ریلی و جادهای طی سال‌های گذشته وضعیت خوبی داشته و همواره درآمد و سود این صنعت رو به افزایش بوده است. بر این اساس بررسی وضعیت درآمدی شرکت‌های این صنعت نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۱ مجموع درآمد آنها ۳هزار و ۵۶۴میلیارد تومان به ثبت رسیده که نسبت به میانگین سالانه رشد ۱۳درصدی را تجربه کرده است. در سال‌جاری گسترش صادرات موجب شده است تا وضعیت درآمد این صنعت بهبود یابد. بر این اساس مجموع درآمد این صنعت ۴هزار و ۹۶۲میلیارد تومان به ثبت رسیده که در قیاس با ۹ماه سال گذشته رشد ۱۰۸درصدی را تجربه کرده است.
شرکت‌های حملونقل دریایی با توجه به رشد درآمد خوبی که در سال‌جاری داشتند، موفق شدند سودآوری خوبی را به ثبت برسانند. بر این اساس متوسط سه حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این صنعت ۶۳درصد به ثبت رسیده که در مقایسه با میانگین ۱۳فصل، سودآوری این صنعت ۱۰درصد بهبود یافته است.
سهم ۸۰درصدی حملونقل دریایی
حملونقل دریایی در جابه‌جایی کالاها در تجارت بین‌المللی حدود ۸۰درصد کل این تجارت را تشکیل می‌دهد. این میزان به لحاظ تناژی حدود ۶میلیارد تن انواع کالاست که تقریبا یک‌سوم آن را کالاهای نفتی و یک‌سوم آن را کالاهای خشک و فله و بقیه را کالاهای غیر‌فله تشکیل می‌دهند. گروه بنادر و کشتیرانی جزو صنایع کوچک بازار سرمایه به شمار می‌رود که کمتر از یک‌درصد سهم بازار سرمایه را شامل می‌شود. خدمات بندری شامل خدمات متنوعی است که مهم‌ترین آنها تخلیه و بارگیری کالاهای فله و کانتینری و انبارداری کالاهای کانتینری در ترمینال‌‌‌های کانتینری و غلات در سیلوهاست. انجام امور بندری در ایران به این شکل است که سازمان بنادر و دریانوردی بار کشتی‌‌‌ها را پذیرش می‌کند و به اپراتور حاضر در هر اسکله تخصیص می‌دهد. بعد از انجام عملیات، سازمان هزینه‌‌‌های مربوطه را از صاحبان بار و خطوط کشتیرانی دریافت و آن را با شرکت‌های اپراتوری تقسیم می‌کند.
تامین ۱۰درصدی تولید ناخالص ایران از دریا
ایران با داشتن ۵هزار و ۸۰۰کیلومتر نوار ساحلی جنوبی و شمالی (۴۰درصد مرزهای کشور)، کشوری دریایی محسوب می‌شود. با این حال میزان استفاده از این نعمت خدادادی چندان موفق نبوده است. بیشترین فعالیت در عرصه ساحل کشور، مربوط به محدوده‌‌‌های شهری و روستایی و تاسیسات بندری و نظامی است که همه اینها حدود ۵درصد از ظرفیت سواحل کشور را به خود اختصاص داده‌‌‌اند و حدود ۹۵درصد از این ظرفیت مورد توجه قرار نگرفته است. در حال حاضر بسیاری از کشورهای جهان بخش عمده‌‌‌ای از تولید ناخالص ملی خود را از دریا تامین می‌کنند. در این زمینه ویتنام و سپس چین با بیش از ۵۰درصد، در صدر قرار دارند. ایران نیز حدود ۱۰درصد از تولید ناخالص ملی خود را از دریا تامین می‌کند که با توجه به پتانسیل‌‌‌های موجود در کشور، رقم پایینی تلقی می‌شود. ایران حدود یک‌درصد اقتصاد دریایی دنیا را بدون احتساب منابع نفتی و گازی و حدود ۵.۲درصد را با احتساب این منابع به خود اختصاص داده است. این در حالی است که از نظر پتانسیل موجود در کشور، ایران از بین ۱۸۴کشور در رتبه چهلم قرار دارد.
ظرفیت ۲۸۵میلیون تنی بنادر ایران
ظرفیت بنادر ایران از ۱۳۵میلیون تن در سال ۹۰، در حال حاضر به ۲۸۵میلیون تن رسیده است. بنادر شهید رجایی و امام‌خمینی بهعنوان بزرگ‌ترین بنادر کشور شناخته می‌‌‌شوند. بندر شهید رجایی بهعنوان بزرگ‌ترین بندر کانتینری کشور حدود ۸۰درصد از حجم فعالیت کانتینری کشور را انجام می‌دهد و بندر امام‌خمینی بهعنوان بزرگ‌ترین بندر تخلیه و بارگیری کالاهای اساسی سهم ۶۰درصدی در این حوزه دارد. مجتمع بندری شهید رجایی با ۲هزار و ۴۰۰هکتار وسعت، از ظرفیت پذیرش ۱۰۰میلیون تن کالا در سال برخوردار است و ظرفیت بهره‌‌‌مندی از ۴۰پست اسکله، با در اختیار داشتن بزرگ‌ترین و پیشرفته‌‌‌ترین ترمینال کانتینری کشور پس از افتتاح فاز دوم طرح توسعه از ظرفیت ۶میلیون کانتینر در سال برخوردار بوده و حجم گسترده‌‌‌ای از عملیات جابه‌جایی کالای عمومی TEU خصوصا محصولات فولادی، فله خشک، فله مایع و فرآورده‌‌‌های نفتی خام در این بندر انجام می‌شود. منطقه ویژه اقتصادی بندر امام خمینی با وسعت ۱۱هزار و ۴۴هکتار در شمال غربی خلیج‌فارس و در انتهای آبراه خور موسی قرار دارد. با توجه به مزایای منحصربه‌فرد این بندر، از جمله نزدیکی به ۷۰درصد از مراکز مهم صنعتی و جمعیتی کشور، همجواری با منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام، نزدیکی به منطقه آزاد تجاری اروند، قرار گرفتن در مسیر کریدور بین‌المللی حملونقل شرق-غرب و قرار گرفتن در NSTC شمال-جنوب که کوتاه‌‌‌ترین و مطمئن‌‌‌ترین مسیر زمینی حمل کالا از کشورهای عراق، ترکیه، حوزه قفقاز و آسیای میانه به کشورهای جنوب شرق آسیاست، این بندر را به یکی از مراکز مهم تجاری ایران و منطقه تبدیل کرده است.
افزایش ۹۸درصدی درآمد «حسینا»
در میان ۵شرکت حملونقل دریایی، «حبندر» و «حاریا» با توجه به بازار پایه‌ای بودن گزارش‌های ماهانه مرتبی را روانه سامانه کدال نمی‌‌‌کنند. بنابراین به جهت بررسی عملکرد منبع درآمد اصلی این صنعت دو شرکت یادشده نادیده گرفته شده‌‌‌اند. ارزیابی وضعیت مهم‌ترین منبع درآمدی صنعت بنادر و کشتیرانی نشان می‌دهد که طی سال‌جاری به‌طور متوسط ۸۳درصد درآمد مهم‌ترین منبع درآمدی این صنعت نسبت به ۱۴۰۱ افزایش یافته است. بیشترین افزایش بین شرکت‌های حملونقل دریایی مربوط به «حسینا» بوده است که مهم‌ترین منبع درآمدزایی خود را که حمل ناحیه جنوب شرقی است طی سال‌جاری ۹۸درصد نسبت به سال گذشته افزایش داده است. در مقیاس نقطه به نقطه، طی نهمین ماه سال‌جاری متوسط جهش درآمدی خدمت اصلی حملونقل دریایی‌‌‌ها در قیاس با آذرماه سال گذشته، ۱۰۰درصد به ثبت رسیده است. بیشترین میزان رشد درآمد در این مقیاس نیز مربوط به شرکت «حسینا» است که درآمد حمل ناحیه جنوب شرق خود را ۲۰۰درصد افزایش داده است. مقایسه سطح درآمد آذرماه با متوسط سال‌جاری نشان می‌دهد که به‌طور میانگین افت ۳درصدی در منبع اصلی درآمد شرکت‌های حملونقل دریایی رقم خورده است. در مقیاس آذرماه و سال‌جاری، بیشترین جهش درآمدی منبع اصلی شرکت‌های حملونقل دریایی، یک‌بار دیگر همچون دو مقیاس بالا مربوط به شرکت «حسینا» است که در آذرماه ۱۳درصد حمل جنوب شرقی را نسبت به سال‌جاری افزایش داده است.
جهش ۱۰۸درصدی درآمد دریایی‌‌‌ها
متوسط رشد درآمد ۷سال گذشته حملونقل دریایی‌‌‌ها ۳۶درصد به ثبت رسیده که همواره روند درآمدی این صنعت رو به رشد بوده است. بیشترین جهش درآمدی در ۷سال اخیر طی سال ۹۹ رقم خورده که حدود ۷۰درصد مجموع درآمد این صنعت رشد کرده است. طی سال گذشته درآمد حاصل از حملونقل دریایی‌‌‌ها ۳هزار و ۵۶۴میلیارد تومان به ثبت رسیده که در قیاس با سال گذشته رشد بیش از ۵۰درصدی را تجربه کرده است. وضعیت درآمد صنعت حملونقل دریایی طی سال‌جاری با افزایش زیادی همراه بوده است. وضعیت مثبت تجارت بین‌المللی موجب شده است تا جهش درآمدی در این صنعت به ثبت برسد. مجموع درآمد سال‌جاری حملونقل دریایی‌‌‌ها ۴هزار و ۹۶۲میلیارد تومان به ثبت رسیده که در قیاس با ۹ماه سال گذشته رشد ۱۰۸درصدی را تجربه کرده است. طی سال‌جاری بالاترین میزان جهش درآمد فروش به شرکت «حسینا» تعلق دارد که توانسته است با ثبت درآمد ۲هزار و ۵۴۱میلیارد تومان، رشد بیش از ۱۴۰درصدی را به ثبت برساند. در مقیاس نقطه به نقطه طی نهمین‌ماه سال‌جاری مجموع درآمد این صنعت ۵۹۲میلیارد تومان به ثبت رسیده که در قیاس با آذرماه سال قبل جهش ۸۵درصدی به وقوع پیوسته است. در این مقیاس نیز بیشترین میزان رشد درآمد به شرکت «حسینا» مربوط است که توانسته است مجموع درآمد حملونقل خود را ۱۴۱درصد افزایش دهد.
رشد ۱۰درصدی حاشیه سود در تابستان
روند سه متغیر اصلی سودآوری صنعت حملونقل دریایی نشان می‌دهد که در بازه سالانه سه حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص این صنعت به‌‌‌ترتیب ۳۵، ۳۱ و ۳۲درصد به ثبت رسیده است. روند میانگین سه‌حاشیه سود این صنعت طی ۱۲سال اخیر نشان می‌دهد که اوج سودآوری این صنعت در سال گذشته رقم خورده است. متوسط سه‌حاشیه سود حملونقل دریایی‌‌‌ها در سال ۱۴۰۱، ۵۶درصد به ثبت رسیده که در قیاس با متوسط ۱۲ساله ۲۳درصد افزایش یافته است.
در بازه فصلی میانگین سه‌حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص حمل دریایی‌‌‌ها به‌‌‌ترتیب ۵۳، ۵۵ و ۵۲درصد به ثبت رسیده است. در بازه فصلی نیز روند متغیرهای سودآوری افزایشی بوده و طی تابستان میانگین سه‌حاشیه سود ۶۳درصد به ثبت رسیده که در مقایسه با متوسط ۱۳فصل اخیر ۱۰درصد افزایش یافته است.
در میان چهار نماد حملونقل دریایی که میزان سودآوری خود را منتشر می‌کنند، «حتاید» بیشترین میزان سودآوری را به ثبت رسانده است. بر این اساس این شرکت در بازه سالانه و فصلی طی سال ۱۴۰۱ و تابستان امسال با ثبت میانگین سه‌حاشیه سود ۱۲۷ و ۹۸درصدی بیشترین میزان سودآوری را نسبت به سایر هم‌‌‌گروهی‌‌‌های خود به ثبت رسانده است.
