«سرچشمه» را چه می‌شود؟
دنیای‌اقتصاد - محمد غفوری : شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه با نماد «سرچشمه» در سال ۱۳۶۶ از سوی موسسه صندوق بازنشستگی شرکت ملی صنایع مس تاسیس شد. این شرکت ۷میلیارد و ۶۵۰ میلیون برگه سهم دارد که آخرین قیمت آن ۳۶۷تومان و ارزش بازار آن معادل ۲هزار و ۸۰۰میلیارد تومان است. همچنین بازدهی این نماد در یک‌ماه، سه‌‌ماه و یکسال اخیر به‌ترتیب یکدرصد، منفی۱۳درصد و یکدرصد بوده که مهم‌ترین دلیل آن شرایط منفی شرکت در یکسال اخیر است. انتظار می‌رود با توجه به چشم‌انداز شرایط مساعد برای وضعیت کلی بازار، وضعیت این شرکت بهتر شود. «سرچشمه» با شناوری ۳۶درصدی، از سال ۱۳۹۳ وارد بازار سرمایه شده است و در حال حاضر در بازار دوم فرا بورس معامله می‌شود.
سهامداران
موسسه صندوق بازنشستگی شرکت ملی صنایع مس ایران با مالکیت ۵۲درصدی بزرگ‌ترین سهامدار «سرچشمه» است. شرکت سرمایه‌گذاری راهیان‌سهام و شرکت سرمایه‌گذاری آتیه‌اندیشان مس به‌ترتیب با مالکیت ۴درصدی و ۳درصدی، دیگر سهامداران «سرچشمه» هستند.
موضوع فعالیت
موضوع فعالیت شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه، استفاده از تسهیلات مالی و اعتباری بانک‌ها و موسسات اعتباری به‌منظور خرید، مشارکت و در اختیار گرفتن اداره شرکت‌ها و موسسات تولیدی، صنعتی، خدماتی بازرگانی و ساختمانی؛ آماده‌سازی شرکت‌های تابعه برای عرضه در بورس و تامین مالی از بازار ثانویه سرمایه‌گذاری در بخش خدمات و صنعت و معدن است.
ترکیب پرتفوی
سهم شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه از منظر بهای تمام‌شده، در شرکت‌های غیربورسی بیش از چهاربرابر سهم سرمایه‌گذاری در شرکت‌های بورسی است، به‌طوری که کل مبلغ سرمایه‌گذاری، اعم از شرکت‌های بورسی و شرکت‌های غیربورسی حدود ۱۲۷۸میلیارد تومان است. از این مبلغ حدود ۱۰۴۱میلیارد تومان مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خارج از بورس و ۲۳۷میلیارد تومان مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس است. شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی) ۵۸درصد، فولادمبارکه اصفهان ۱۸درصد و شرکت توسعه معادن و فلزات ۵درصد از پرتفوی بورسی «سرچشمه» را تشکیل داده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سه شرکت «فملی»، «فولاد» و «ومعادن» حدود ۸۱درصد از کل پرتفوی بورسی این هلدینگ را تشکیل داده‌اند. تحلیل پرتفوی غیربورسی «سرچشمه» نشان می‌دهد که ۸۱درصد از کل سرمایه‌گذاری یا به‌عبارت دیگر، مبلغی معادل ۱۰۴میلیارد تومان مربوط به پرتفوی غیربورسی است. از مهم‌ترین زیرمجموعههای غیربورسی شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه می‌توان به شرکت سرمایه‌گذاری راهیان سهام، صنایع مس افق کرمان، سرمایه‌گذاری آتیه‌اندیشان مس و آرین ماهتاب‌گستر اشاره کرد. سه‌شرکت صنایع مس کرمان، آتیه‌اندیشان مس و آرین ماهتاب‌گستر، ۶۷درصد کل بهای تمام‌شده پرتفوی غیربورسی «سرچشمه» را تشکیل داده‌اند.
درآمد سود سهام
عمده سود هلدینگ «سرچشمه» از سود تقسیمی زیرمجموعه‌ها و فروش سرمایه‌گذاری‌ها حاصل می‌شود. در سال گذشته «سرچشمه» از محل سود سهام زیرمجموعههای خود درآمد ۲۳۶میلیارد تومانی کسب کرده است که نسبت به درآمد ۱۸۰میلیارد تومانی سال ۱۳۹۹، رشد ۳۱درصدی را نشان می‌دهد. در نهایت این هلدینگ در سال گذشته سود خالص ۳۴۵میلیارد تومانی را ثبت کرده است که نسبت به سال ۱۳۹۹ کاهش ۱۳درصدی را نشان می‌دهد. مهم‌ترین دلیل این موضوع را می‌توان کاهش سود غیر‌عملیاتی ارزیابی کرد. پیش‌بینی می‌شود که شرکت در سال‌جاری بتواند عملکرد بهتری نسبت به سال گذشته داشته باشد و حدود ۳۰۰ تا ۳۲۰میلیارد تومان درآمد از محل سود سهام زیرمجموعههای خود به دست آورد. این امر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند به سود خالص ۶۰ تا ۶۵تومانی به‌ازای هرسهم منجر شود. اما قیمت تابلوی سهام «سرچشمه» ۳۶۷تومان و نسبت قیمت به سود شرکت حدود ۵۵/ ۷واحد است. نکته مهم‌تر این است که میانگین تقسیم سود شرکت در پنج‌سال اخیر حدود ۷۰درصد بوده که این مساله مورد استقبال سهامداران قرار گرفته است.
پرتفوی بورسی
در پرتفوی بورسی «سرچشمه» سهم‌های متنوعی وجود دارد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به «فملی»، «فولاد»، «ومعادن»، «ذوب»، «فارس» و «کگل» اشاره کرد. نکته جذاب در پرتفوی بورسی «سرچشمه»، وجود سهم‌های پرپتانسیل و کم‌ریسک است که بهتر شدن شرایط کلی بازار سرمایه سبب می‌شود افزایش ارزش‌افزوده در پرتفوی بورسی این شرکت مورد انتظار باشد. با توجه به قیمت‌های فعلی، ارزش بازار پرتفوی بورسی شرکت طبق آخرین گزارش در آبان‌ماه سال‌جاری برابر با ۲۳۷میلیارد تومان است که این رقم ۱۹درصد از کل سرمایه‌گذاری شرکت را تشکیل می‌دهد. همچنین ۸۱درصد از آن مربوط به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خارج از بورس بوده که ارزش روز این پرتفوی در آبان‌ماه سال‌جاری حدود ۱۷۸میلیارد تومان است. بررسی آمار نشان می‌دهد که این رقم کاهش ۵۹میلیارد تومانی را نسبت به بهای تمام‌شده نشان می‌دهد. بررسی آخرین وضعیت پرتفوی شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه افت ۲۵درصدی ارزش سرمایه‌گذاری‌ها نسبت به بهای تمام‌شده را نشان می‌دهد که با بهتر شدن وضعیت بازار سرمایه انتظار می‌رود ارزش پرتفوی بورسی این شرکت نیز بهتر شود.
پرتفوی غیربورسی
حدود ۸۱درصد از پرتفوی شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه مربوط به پرتفوی غیربورسی است. این شرکت، پرتفوی غیربورسی بزرگی دارد که از میان آنها می‌توان به شرکت‌هایی نظیر شرکت سرمایه‌گذاری راهیان سهام، صنایع مس افق کرمان، سرمایه‌گذاری آتیه‌اندیشان مس و آرین ماهتاب‌گستر اشاره کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که حدود ۲۲۴میلیارد تومان سرمایه شرکت نیز مربوط به سرمایه‌گذاری در صندوق درآمد ثابت کمند است. نکته قابل‌توجه این است که بهای تمام‌شده پرتفوی غیربورسی «سرچشمه» بالغ بر ۱۰۴۱میلیارد تومان بوده و با توجه به قدمت بالای این شرکت‌ها، ارزش فعلی این پرتفوی عدد بسیار جذابی است. اما برای ارزشگذاری دقیق ارائه اطلاعات شفاف و دقیق از صورت‌های مالی و ارائه اطلاعات دقیق از آخرین وضعیت این شرکت‌ها موردنیاز است. در ادامه برای اینکه به طور کلی با شرکت‌های تابعه سرچشمه آشنا شویم، توضیحی مختصر از هریک از شرکت‌های فوق ارائه می‌شود.
مالکیت ۱۰درصد شرکت آرین ماهتاب‌گستر
شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه مالک ۱۰درصد سهام شرکت آرین ماهتاب‌گستر است. آرین ماهتاب‌گستر یکی از بزرگ‌ترین هلدینگ‌های صنعت برق ایران است که طراحی و ساخت نیروگاه‌های برقی و آبی متعددی را در دستور کار دارد. در سال ۱۳۸۱ این شرکت اولین شرکت بخش خصوصی بود که مجوز ساخت نیروگاه را از وزارت نیرو دریافت کرد.
این شرکت با همکاری شرکت یونیت‌اینترنشنال بلژیک نیروگاه ۲هزار مگاواتی را در دهه ۸۰ استارت زد. این شرکت در حال حاضر مالک ۱۰نیروگاه با ظرفیت ۳هزار مگاوات برق است که طبق ارزشگذاری صورت‌گرفته برای این هلدینگ در سال ۹۹، ارزش آن حدود ۲۰هزار میلیارد تومان بوده است. در شرایط فعلی با وضعیت تورم و رشد دارایی‌ها در دوسال اخیر، ارزش این شرکت نیز رشد کرده است.
شرکت نام‌برده در آینده با توجه به اقدامات انجام‌شده در نظر دارد سهام شرکت خود را وارد بازار سرمایه کند. نکته مهم‌تر این است که هلدینگ سرچشمه با بهای تمام‌شده ۲۴میلیارد تومانی مالک ۱۰درصد این شرکت است و ارزش‌افزوده قابل‌توجهی برای شرکت خلق کرده است.
مالکیت ۵۲ درصد شرکت صنایع افق کرمان
شرکت صنایع افق کرمان در جایگاه یک هلدینگ قوی در چرخه صنعت مس فعالیت می‌کند. عمده فعالیت این شرکت ارائه خدمات به مجموعه مس‌سرچشمه و ملی صنایع مس است و بخش عمده درآمد آن از محل ارائه خدمات با حاشیه سود میانگین ۱۵درصد به مجموعه مس سرچشمه و ملی صنایع مس است.
شرکت صنایع افق کرمان از سال گذشته در بازار پایه زرد فرابورس مورد داد و ستد معامله‌گران قرار گرفته است.
ارزش بازار صنایع افق کرمان با نماد «فافق» در حال حاضر حدود ۱۲۰۰میلیارد تومان است. بررسی‌ها حاکی از مالکیت ۶۰درصدی «سرچشمه» در این شرکت بوده و همچنین بهای تمام‌شده این شرکت حدود ۲۱۳میلیارد تومان است و ۲۱درصد از پرتفوی غیربورسی سرچشمه را تشکیل می‌دهد.
مالکیت ۶۲ درصد شرکت سرمایه‌گذاری راهیان سهام
این شرکت یک هلدینگ معدنی ساختمانی تلقی می‌شود و مالک چند شرکت پیمانکاری معدنی و ساختمانی است.
در حال حاضر ۴۰درصد از پرتفوی سرمایه‌گذاری غیربورسی «سرچشمه» معادل ۴۱۱میلیارد تومان مربوط به شرکت سرمایه‌گذاری راهیان‌سهام است.
ارزشگذاری
ارزشگذاری پرتفوی بورسی هر شرکت سرمایه‌گذاری مهم‌ترین بخش محاسبه خالص ارزش دارایی‌‌‌های آن است.
ارزشگذاری شرکت سرمایه‌گذاری مس سرچشمه با روش NAV (خالص ارزش روز دارایی‌ها) انجام شده است.
به این منظور باید ارزش‌افزوده پرتفوی بورسی و غیربورسی این شرکت محاسبه و با حقوق صاحبان سهام و سود و زیان حاصل از واگذاری سهام جمع شود.
پرتفوی بورسی: ارزش روز پرتفوی بورسی «سرچشمه» ۱۷۸میلیارد تومان و ارزش‌افزوده پرتفوی بورسی آن منفی ۲۹میلیارد تومان است. این در حال است که بهای تمام‌شده پرتفوی شرکت ۲۳۷میلیارد تومان بوده است. از مهم‌ترین شرکت‌های بورسی «سرچشمه» می‌توان به «فملی»، «فولاد»، «ومعادن»، «ذوب»، «فارس»، «فاسمین» و «کگل» اشاره کرد.
پرتفوی غیربورسی: ارزش برآوردی پرتفوی غیربورسی «سرچشمه» ۴هزار و ۷۰۰میلیارد تومان و ارزش‌افزوده پرتفوی غیربورسی آن مبلغ ۳هزار و ۶۰۰میلیارد تومان برآورد می‌شود. به این ترتیب NAV (خالص ارزش روز دارایی) هر سهم «سرچشمه» در حال حاضر ۶۶۸تومان به‌ازای هرسهم و نسبت P/ NAV روز شرکت ۵۴درصد است.
این در حالی است که قیمت سهم در تابلوی معاملاتی ۳۶۷ تومان است و به طور کلی فرمول یا محاسبه مشخصی برای ارزشگذاری مقایسه‌‌‌ای در روش NAV وجود ندارد. اما به طور کلی P/ NAV (نسبت قیمت سهام به خالص ارزش روز دارایی)برای این سهم باید حدود ۷۰ تا ۶۰درصد باشد.
چشم‌انداز آتی شرکت
این شرکت چند طرح توسعه مشترک با شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی) در حال انجام دارد و سود انباشته شرکت، صرف اجرای این پروژهها می‌شود. این پروژهها، پروژه‌‌‌های سنگینی هستند که دو تا سه‌سال آینده به بهره‌برداری خواهند رسید. در نتیجه بعد از بهره‌برداری، تاثیر قابل ملاحظه‌‌‌ای بر رشد سودآوری «سرچشمه» خواهند داشت. علت اینکه «سرچشمه» مالک ۱۰درصد آرین ماهتاب‌گستر بوده، این است که قصد ورود به بازار سرمایه را دارد و ورود آرین ماهتاب‌گستر به بازار سرمایه، اثر بسیارمثبتی بر NAV «سرچشمه» خواهد داشت.
