مسیر پیش‌روی «مبین»
دنیای‌اقتصاد- فاطمه حیدری : شرکت مبین انرژی خلیج‌فارس به‌عنوان بزرگ‌ترین طرح یوتیلیتی متمرکز کشور و یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های منطقه خاورمیانه شناخته می‌شود. این پروژه عظیم در سال۱۳۷۷ در منطقه عسلویه به‌منظور صرفه‌جویی در هزینه‌های سرمایه‌گذاری و کاهش بهای تمام‌شده انرژی مصرفی مجتمع‌های مستقر در منطقه ویژه اقتصادی پارس‌جنوبی تاسیس شد. به بیان دیگر هر شرکت تولیدکننده نیاز به محصولاتی مانند برق، آب، گاز خوراک، گاز سوخت و غیره دارد که مدیریت تامین یوتیلیتی تولید‌کنندگان منطقه به عهده شرکت مذکور است. مهم‌ترین موضوع مورد بررسی در این شرکت تنوع بالای محصولات تولیدی و همچنین ثبات در میزان تولید است. همچنین علاوه‌بر موارد ذکر شده لازم به ذکر است که مبلغ فروش در سال‌های اخیر روند صعودی داشته که با وجود ثبات در میزان فروش، حاصل افزایش در نرخ‌های فروش بوده است که پیش‌بینی می‌شود به افزایش سود هر سهم تا محدوده یک‌هزار‌تومان منجر شود.
کلیت صنعت
شرکت مبین انرژی خلیج‌فارس با فروش محصولات متنوع، در بازاردوم فرابورس ایران و در گروه عرضه برق، گاز، بخار و آب‌گرم فعالیت دارد که یکی از مهم‌ترین بخش‌های فروش این شرکت مربوط به عرضه برق است. قابل ذکر است که بر اساس آخرین گزارش وزارت نیرو، ظرفیت نصب شده نیروگاه‌های کشور به رقمی بیش از ۸۵/ ۳۱۳ مگاوات رسیده است که از این میان نزدیک به ۱۵میلیون مگاوات ساعت برق توسط شرکت مذکور در سال‌گذشته تولید شده است. همچنین با افزایش فزاینده وابستگی زندگی مردم به برق، باید چالش‌های این صنعت جدی‌تر مورد بررسی قرار گیرد چراکه برق عامل مهمی در ایجاد زیرساخت‌‌‌‌‌‌های توسعه صنعتی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی در جامعه است. با وجود روند رشد سریع تقاضا در کشورهای در حال توسعه فرصت مناسبی برای کشور در دسترس است، چراکه شرایط ممتاز جغرافیایی و پهناوری ایران به‌منظور تبدیل شدن به مرکز مبادلات و راهبردی شبکه برق در منطقه و برخورداری از نیروهای متخصص و توانمند، میزان ظرفیت تولید و مقدار صادرات کشور افزایش یابد. اما با وجود در دسترس و ارزان‌بودن منابع انرژی اولیه برای تولید انرژی الکتریکی، سهولت مصرف و بدون آلاینده بودن انرژی برق برای مصرف‌کننده و تولیدکننده، مصارف متنوع و سهولت تبدیل به‌صورت‌های دیگر انرژی و تنوع منابع تولید انرژی الکتریکی روشنایی، تامین برق پایدار به دلیل کمبود منابع و قهر سرمایه‌گذاری‌‌‌‌‌‌ها تهدید می‌شود.
غیرواقعی بودن قیمت فروش برق و دستوری بودن مکانیزم‌های آن، عدم‌پرداخت مطالبات، فشار تحریم‌ها و عدم‌دسترسی به منابع مالی خارجی، نوسان‌ها نرخ ارز و آسیب به مفاد قراردادها و شیوع ویروس‌کرونا، از لحاظ اقتصادی پروژه‌‌‌‌‌‌ها و فعالیت در این صنعت را غیربهینه و زیانده کرده و همین امر به کاهش انگیزه بخش‌‌‌‌‌‌خصوصی برای مشارکت در سرمایه‌گذاری صنعت برق منجر شده است.
انواع روش‌های تولید برق
برای تولید برق روش‌های مختلفی وجود دارد از جمله این روش‌ها می‌توان به استفاده از سوخت‌های فسیلی (زغال‌سنگ، گاز طبیعی و نفت)، انرژی هسته‌ای و منابع انرژی تجدیدپذیر (زیست‌توده، برق آبی، باد و خورشید و غیره) اشاره کرد.
ایران با برخورداری از منابع عظیم و غنی انرژی، با اندکی بهبود در سیاستگذاری‌های مربوط به حوزه تولید برق توان بالایی در تبدیل سوخت‌های فسیلی به برق دارد.
تامین انرژی برق کشور
بخش عمده‌ای از ظرفیت نیروگاه‌های کشور از نوع نیروگاه حرارتی است و عملا با سوزاندن گاز، برق تولید می‌کنند. تامین انرژی برق کشور بخش عمده‌ای از ظرفیت نیروگاه‌های کشور از نوع نیروگاه حرارتی است و عملا با سوزاندن گاز، برق تولید می‌کنند. کیفیت تولید و سود‌سازی مستمر در همه شرکت‌ها به قیمت، مقدار و ثبات در جریان تامین مواداولیه و همینطور بهای فروش وابستگی دارد. در صنایع بزرگ ایران سایه تحریم‌ها و مشکلات بین‌المللی شرکت‌ها را از تامین تجهیزات اولیه و تا حدودی در رقابت‌های فروش خارج مرزی بازداشته است. در صنعت نیروگاهی علاوه‌بر مستهلک شدن تجهیزات، مصرف آب بالا و تولید آلایندگی، نرخ فروش بسیار کمتر از حد بین‌المللی تعیین می‌شود. شایان ذکر است که برای ارتقای عملکرد نیروگاه‌ها کاهش در نرخ‌گذاری دستوری ضروری است و به مرور زمان نیز به ناچار اتفاق خواهد افتاد، اما ذکر این نکته مهم است که سرمایه‌گذاری خصوصی در این حوزه تنها زمانی تسریع می‌شود که از نوسان‌ها اقتصادی کاسته شده و قیمت فروش به‌طوری باشد که سود‌های آتی هزینه‌های وسیع تاسیس نیروگاه‌ها را پوشش بدهد.
تعرفه برق و عملکرد نیروگاهی‌ها
صنعت برق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع زیرساختی و استراتژیک در کشور شناخته می‌شود. این صنعت در فرآیند تولید، هزینه‌هایی همچون هزینه‌های تامین برق (تولید، انتقال و توزیع) و هزینه‌های توسعه‌ای را متحمل می‌شود. با درنظر گرفتن شرایط حاکم بر کشور ممکن است توانایی بالقوه در استفاده بهینه از منابع انرژی اولیه به هدر رفته و این صنعت با مشکلات فراوان مواجه شود، چراکه عدم‌سیاستگذاری مناسب در این حوزه، شکافی بین قیمت تمام‌شده برق تحویلی به مشترکان و متوسط نرخ فروش برق ایجاد کرده است اما در روزهای اخیر شاهد افزایش نرخ فروش در این صنعت بودیم. این افزایش نرخ از مبلغ ۶۴۲ریال به ازای هر کیلووات ساعت به ۸۰۳ ریال بوده است که منجر به افزایش در مبلغ فروش در شرکت‌های این صنعت خواهد شد اما قابل‌ذکر است که بخش مهمی از این جریان پول احتمالی ممکن است در مسیر توسعه و ارتقای کیفیت نیروگاه‌ها استفاده شود.
معرفی شرکت
گروه شامل شرکت اصلی مبین انرژی خلیج‌فارس (سهامی عام) و شرکت فرعی پتروشیمی آپادانا (سهامی خاص) است. این شرکت در سال۱۳۷۷ تاسیس شده و در سال۱۳۹۳ در بورس اوراق‌بهادار پذیرفته شده است. همچنین قابل ذکر است که محل کارخانه در استان بوشهر شهرستان عسلویه (منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس) است.
صنعت پتروشیمی در ایران به‌عنوان یک صنعت حیاتی هم به‌عنوان تامیین کننده نیاز داخلی و فعال در زمینه صادرات و ارزآوری در کشور است. یکی از مهم‌ترین عوامل مطرح‌شده در این صنعت مربوط به حساسیت تکمیل زنجیره تولید و تنوع‌بخشی به محصولات پتروشیمی است.
در صنعت نفت متداول است که «یوتیلیتی» یا سرویس‌های جانبی به‌صورت یک واحد در داخل هر مجموعه پالایشگاهی و پتروشیمیایی دیده شود. از طرف دیگر به دلیل اهمیت نقش این سرویس‌ها در فعالیت بهینه پالایشگاه‌ها و مجتمع پتروشیمی، در هر بخش از واحد یوتیلیتی یک دستگاه به‌صورت ذخیره نیز دیده می‌شود تا اگر زمانی یکی از دستگاه‌ها از سرویس خارج شد مجموعه از حرکت بازنایستد.
در منطقه عسلویه به دلیل اجرای طرح‌های متعدد پتروشیمی احداث واحد سرویس‌های جانبی، آن هم با دستگاهای ذخیره در هر مجتمع پتروشیمی موجب افزایش هزینه‌ها و طولانی شدن زمان راه‌اندازی هر مجتمع می‌شد، لذا شرکت ملی صنایع پتروشیمی با تجربه قبلی خود از منطقه ویژه ماهشهر، اقدام به تاسیس شرکت مبین در منطقه عسلویه جهت ارائه سرویس‌های جانبی به همه مجتمع‌های این منطقه کرد.
شرکت مبین انرژی خلیج‌فارس یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های تامین‌کننده سرویس‌های جانبی متمرکز دنیاست. حوزه فعالیت این شرکت شامل: تولید وتوزیع برق و بخار، تولید و توزیع اکسیژن، نیتروژن، هوای سرویس، هوای ابزار دقیق، تولید و توزیع آب شیرین، آب بدون املاح، آب سرویس، آب آتش‌نشانی، دریافت و تصفیه پساب‌های صنعتی و بهداشتی شرکت‌های پتروشیمی منطقه، سوزاندن پسماندهای مایع و جامد در کوره‌های زباله‌سوز، دریافت گاز از شبکه سراسری و تقلیل فشار آن و توزیع بین مجتمع‌های پتروشیمی است. هدف از احداث این مجتمع صرفه‌جویی در هزینه‌های سرمایه‌گذاری و تولیدی و کاهش بهای تمام‌شده انرژی مصرفی مجتمع‌های مستقر در منطقه بوده است.
مجتمع مبین انرژی خلیج‌فارس بزرگ‌ترین طرح یوتیلیتی متمرکز کشور بوده و در نوع خود یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های دنیا به‌شمار می‌رود که در سال۱۳۷۷ احداث شد.
ترکیب انواع محصولات
ترکیب تولیدات در شرکت مبین انرژی خلیج‌فارس متنوع است به‌طوری‌که محصولاتی همچون برق، بخار، اکسیژن و سایر یوتیلیتی‌های موردنیاز شرکت‌های فعال در منطقه را تامین می‌کند.
با وجود تفاوت در واحد تولید محصولات، معیار ترکیب تولیدات در این شرکت، مبلغ فروش در نظر گرفته‌شده است که پیش‌بینی می‌شود در سال۱۴۰۱ این مبلغ در حدود ۴۳هزار میلیارد تومان نوسان داشته باشد. مهم‌ترین محصولات به فروش رفته در این شرکت به ترتیب شامل فروش گاز خوراک به میزان ۲۲هزار میلیارد‌تومان، اکسیژن ۴هزار و ۷۱۵ میلیارد‌تومان، بخار ۴هزار و ۳۳۹میلیارد‌تومان، برق ۳هزار و ۶۲۵میلیارد‌تومان، گاز سوخت ۲هزار و ۷۴۷هزار میلیارد تومان و سایر محصولات به میزان بیش از ۵هزار میلیارد‌تومان است.
تغییرات مبلغ فروش
میزان تولید محصولات مهم شرکت مبین انرژی مانند برق در سال‌گذشته نسبت به سال۱۳۹۹ تنها سه‌درصد رشد داشته و در حدود دو‌میلیون مگاوات ساعت بوده است، اما مبلغ فروش در پی افزایش بیش از ۲۰۰درصدی نرخ فروش، ۲۵۵درصد نسبت به سال۱۳۹۹ رشد داشته است.
با در نظر گرفتن ثبات در میزان تولید و فروش در آخرین فصل منتهی به اسفند سال۱۴۰۱، میزان تولید برق همچنان بیش از ۲میلیون مگاوات ساعت باقی‌مانده و مبلغ فروش نیز احتمالا بیش از ۳هزار میلیارد‌تومان باقی بماند.
همچنین قابل ذکر است که میزان مبلغ فروش گاز خوراک در این شرکت در سال‌گذشته نسبت به سال۱۳۹۹ بیش از ۴۰۰درصد رشد داشته که حاصل افزایش نرخ هر واحد فروش (استاندار مترمکعب) از یک‌هزار و ۵۸۵تومان به چهار‌هزار و ۶۵۶تومان در هر مترمکعب رسیده است. به‌نظر می‌رسد در پایان سال‌جاری نرخ فروش گاز خوراک بیش از ۵هزار‌تومان باشد که در این صورت مبلغ فروش گاز خوراک نیز توانایی ثبت اندکی رشد را دارد.
اقلام مهم صورت عملکرد مالی
طبق بررسی‌های انجام‌شده در صورت عملکرد شرکت مبین انرژی خلیج‌فارس، روند درآمد عملیاتی، سود ناخالص و همچنین سود خالص افزایش داشته است. سود (زیان) خالص هر سهم در سال۱۳۹۸ نزدیک به ۳هزار میلیارد‌تومان، سال۱۳۹۹ چهار‌هزار میلیارد‌تومان و در سال۱۴۰۰ به بیش از ۱۳هزار میلیارد‌تومان رسیده است.
با در نظر گرفتن ثبات در میزان تولید وفروش در سال‌جاری، درآمدهای عملیاتی ممکن است تا محدوده ۴۰هزار میلیارد‌تومان افزایش داشته باشد. همچنین به‌نظر می‌رسد سود ناخالص و سود ناخالص هر دو در محدوده ۲۰هزار میلیارد‌تومان در نوسان باشند.
همچنین قابل ذکر است که سود هر سهم در سال۱۳۹۸ یک‌صد و ۴۴تومان، در سال۱۳۹۸ یک‌صد و ۹۸تومان و در سال۱۴۰۰ ششصد و ۷۹تومان بوده است که طبق مفروضات ذکرشده در میانه گزارش به‌نظر می‌رسد سود هر سهم قابلیت افزایش به یک‌هزار‌تومان را داشته باشد چراکه افزایش نرخ در سال‌های اخیر چشمگیر بوده و در صورت عدم‌افزایش در هزینه‌های شرکت، در میزان سودآوری اثر خواهد گذاشت. قابل‌ذکر است که در تحلیل بنیادی و ارزندگی یک شرکت همواره توجه به افزایش در میزان تولید و فروش و یا ثبات چندین‌ساله در میزان فروش، مهم‌تر از افزایش سود صرفا در اثر افزایش نرخ فروش است. همچنین در برخی شرکت‌ها با وجود افزایش سود اسمی سالانه، رشد به نسبت تورم کمتر بوده و در واقع بازدهی حاصل از خرید سهام منفی است.
