«بپیوند» در میان نیروگاهی‌ها

بررسی کلی صنعت نیروگاهی

صنعت برق در دنیای صنعتی امروز از جایگاه مهم و ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که در هر خانه و شرکتی بی‌شمار وسایل برقی و الکترونیکی وجود دارد و زندگی بدون این وسایل قابل تصور نیست. صنعت برق به‌عنوان صنعت زیربنایی و مادر، نقش مهمی در توسعه اقتصادی دارد. یکی از نگرانی‌های مهم در خصوص توسعه عملکرد صنایع داخلی، کمبود ظرفیت تولیدی نیروگاه‌‌‌‌های کشور است؛ چرا که با بیشتر شدن تقاضای برق نسبت به عرضه آن اثرات نامطلوب خاموشی برق گریز‌ناپذیر خواهد بود. این خاموشی‌ها اغلب به زیان صنایعی است که با کاهش فعالیت در فصل تابستان روبه‌رو می‌‌‌شوند. این نکته حائز اهمیت است که در حال حاضر با رکود نسبی صنایع مواجه هستیم و در صورتی که برنامه تولیدی صنایع همسو با افزایش ظرفیت نیروگاه‌ها نباشد، چشم‌انداز ارتقای سطح تولید در ایران تاریک خواهد بود و ضربه جبران‌ناپذیری به پیکره اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور وارد می‌شود. با وجود این، معضل اشاره‌شده یکی از موانع پیش‌روی مسیر توسعه صنایع ایران است. با این نگرش، علاوه بر لزوم تدوین سیاست‌های کلان و بلندمدت در این حوزه، عملکرد شرکت‌های فعال در صنعت نیروگاهی نیز برای ارتقای تولید برق حائز اهمیت است. اما این صنایع با مشکلاتی مواجه هستند که از جمله آنها هزینه‌بر بودن این واحد‌هاست. از طرفی لازم است احداث نیروگاه‌های جدید و تعمیرات و نگهداری از واحدهای قدیمی با دقت و وسواس کافی انجام شود. با در نظر گرفتن افزایش نرخ اعلام‌شده در روزهای اخیر، عملکرد یکی از شرکت‌های فعال در حوزه برق با نماد «بپیوند» مورد بررسی قرار گرفته است.

آمار تولید برق کشور

کل انرژی برق تولیدشده کشور در سال ۱۴۰۰ حدود ۳۴۲میلیارد کیلووات ساعت بوده که ۳۳۶میلیارد کیلووات ساعت آن توسط نیروگاه‌های وزارت نیرو و بخش خصوصی و مابقی توسط صنایع بزرگ تولید شده است. کل انرژی تولیدی کشور نسبت به سال قبل ۹۵/ ۴‌درصد افزایش داشته که مهم‌ترین دلیل آن افزایش تقاضای مصرف برق، به‌ویژه در صنایع مختلف بوده است. میزان و سهم ظرفیت نامی انواع نیروگاه‌های موجود در کشور در پایان سال ۱۴۰۰ به‌گونه‌ای بوده که نیروگاه‌‌‌‌های سیکل ترکیبی با ۳۷‌درصد دارای بیشترین سهم است و پس از آن نیروگاه‌های گازی با سهمی کمتر از ۳۰‌درصد و سپس بخاری و برق‌آبی با سهم اندکی از تولید برق کشور قرار دارند.

معرفی شرکت: شرکت برق و انرژی پیوندگستر پارس در سال ۱۳۸۹ به صورت شرکت سهامی‌خاص تاسیس شد. این شرکت جزو واحدهای تجاری فرعی شرکت صنایع برق و انرژی صبا و واحد تجاری نهایی بنیاد مستضعفان است. «بپیوند» در سال ۱۳۹۸ از شرکت سهامی خاص به سهامی عام تغییر یافت و در سال ۱۳۹۹ در بازار فرابورس ایران عرضه شد. شرکت برق و انرژی پیوندگستر پارس در حال حاضر به‌عنوان مالک نیروگاه سیکل ترکیبی ۷۱۴مگاواتی قم فعالیت می‌کند. سرمایه این شرکت در تاریخ تاسیس بالغ بر یک‌میلیون تومان بود که در سال ۱۳۹۷ به ۳۰۰میلیارد تومان افزایش یافت. عمده سهامداران این شرکت به ترتیب شامل شرکت نفت بهران، شرکت صنایع برق و انرژی صبا و شرکت تولید نیروی مرکزی صبا به‌ترتیب با ۴۱درصد، ۲۰‌درصد و ۱۶‌درصد سهم هستند.

تولید، نرخ و مبلغ فروش:  میزان تولید انرژی در شرکت برق و انرژی پیوندگستر پارس از سال ۹۴ همواره بیش از ۳میلیون مگاوات ساعت بود و در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ به بیش از ۴میلیون مگاوات ساعت افزایش یافت. همچنین میزان تولید انرژی در سال‌های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ به‌ترتیب ۴میلیون و ۲۰۰‌هزار و ۳میلیون و ۵۰۰‌هزار بود و در سال‌جاری این میزان کمی پایین‌تر از ۴میلیون مگاوات ساعت و در محدوده ۳میلیون و ۸۰۰‌هزار مگاوات ساعت پیش‌بینی می‌شود. با در نظر گرفتن برخی مفروضات میزان تولید انرژی، آمادگی و... در سال ۱۴۰۱ در این شرکت به میزان ۸میلیون مگاوات ساعت خواهد رسید. با وجود افزایش نرخ فروش محصولات در روزهای اخیر از ۶۰تومان به‌ازای هر کیلووات ساعت به ۸۰تومان به‌ازای هر کیلووات ساعت، طبیعی است که حتی با ثابت در نظر گرفتن تولید و فروش این شرکت، مبلغ فروش و سود افزایش پیدا می‌کند. مبلغ فروش این شرکت در سال ۱۳۹۹ به میزان ۲۵۰میلیارد تومان بود که در سال گذشته به بیش از ۳۱۰میلیارد تومان رسید. با در نظر گرفتن افزایش نرخ فروش در سال ۱۴۰۱، مبلغ فروش در پایان سال‌جاری ممکن است تا بیش از ۴۰۰میلیارد تومان افزایش پیدا کند.

تغییرات در سودسازی: در بخش‌های قبل به افزایش نرخ فروش و مبلغ فروش اشاره شد. اشاره به این نکته در تحلیل هم همواره حائز اهمیت است که در شرکت‌هایی که فروش آنها با توجه به نرخ‌های اعلامی، محدود بوده، افزایش در سود‌آوری سریعا به افزایش در سود تقسیمی منجر نشده است و برخی از این جریانات احتمالی به سرمایه‌گذاری مجدد در این صنعت به‌منظور جلوگیری از بحران‌های آتی می‌انجامد. همچنین افزایش سود همواره اسمی است و با وجود در نظر گرفتن میزان تورم در مواقعی افزایش سودآوری واقعی بر اثر افزایش تولید و فروش و بهبود بهره‌وری صورت نگرفته است. با توجه به برخی مفروضات در میزان تورم، افزایش حقوق و دستمزد، تغییرات نرخ فروش و ثبات در میزان فروش، میزان مبلغ فروش سال ۱۴۰۱ بیش از ۳۵‌درصد رشد خواهد داشت و پس از افزایش مبلغ فروش، بهای تمام‌شده نیز افزایش پیدا خواهد کرد. در نهایت سود و زیان ناخالص در سال‌جاری در محدوده ۲۳۰میلیارد تومان پیش‌بینی می‌شود. همچنین ممکن است سود عملیاتی و سود و زیان خالص به‌ترتیب به ۲۳۰میلیارد تومان و بیش از ۲۱۰میلیارد تومان در پایان سال برسد. میزان سود هر سهم در سال ۱۴۰۰ نزدیک به ۶۰تومان بود که در سال‌جاری با بیش از ۷۰تومان، نسبت به سال گذشته احتمالا بیش از ۲۰‌درصد رشد را تجربه خواهد کرد.

مهم‌ترین منابع و ریسک‌ها

امروزه وابستگی به برق افزایش چشمگیری داشته است، به طوری که زندگی بدون آن دیگر قابل تصور نیست و برق عامل مهمی در ایجاد زیرساخت‌های توسعه صنعتی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی در جامعه محسوب می‌شود. تقاضای برق در همه کشورها به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه رشد زیادی داشته است؛ چرا که همسو با توسعه صنایع مختلف نیاز به برق نیز افزایش خواهد یافت. همچنین شرایط ممتاز جغرافیایی و پهناوری ایران به‌منظور تبدیل‌شدن به مرکز مبادلات راهبردی شبکه برق در منطقه حائز اهمیت است. علاوه براین در کشور منابع انرژی اولیه همچون منابع عظیم گازی برای تولید انرژی الکتریکی وجود دارد. به‌عنوان مثال، در ماه‌های اخیر شاهد بودیم که در پی کاهش عرضه گاز روسیه، اروپا وارد بحران انرژی شده است و برای تولید برق هزینه بسیاری را متحمل می‌شود و نرخ برق به بالاترین سطح در چند سال اخیر رسیده است. مهم‌ترین ریسک‌های شرکت برق و انرژی پیوندگستر پارس شامل مواردی مانند مدیریت سرمایه، نقدینگی، ریسک اعتباری، تامین مواد خام و سوخت، تورم، تعرفه برق و... است.