نگاه «هایوب» به آینده
دنیایاقتصاد - محمد غفوری : شرکت دادهگستر عصر نوین یکی از شرکتهای بازار دوم بورس است که در گروه اطلاعات و ارتباطات درج نماد شده است. سهامداران این شرکت را با نام «هایوب» میشناسند. این شرکت در زمینه ارائه خدمات انتقال دادهها و خدمات جانبی آن و فعالیت در زمینه فناوری اطلاعات، ارائه خدمات سختافزاری و نرمافزاری و سایر خدمات کامپیوتر و مخابراتی و فعالیتهای خدماتی و پشتیبانی پیمانکاری تمام فعالیتهای کامپیوتری و مخابراتی فعالیت دارد.

سرمایه ثبتی این شرکت در حال حاضر ۲هزار و ۷۴۶میلیارد تومان بوده و ارزش بازار حدود ۸۳۰۰میلیارد تومانی دارد. سهام شناور این شرکت نیز ۳۵درصد است. نماد یادشده حدود ۲۷میلیارد برگه سهم دارد که آخرین قیمت هر برگ آن ۳۱۰تومان بهازای هرسهم بوده است. همچنین بازدهی این نماد در یکماه، سهماه و یکسال اخیر به ترتیب ۲، ۱۰ و ۲۱درصد بوده است.
این در حالی است که بازده شاخص کل و بازدهی صنعت فناوری اطلاعات طی یکسال اخیر بهترتیب منفی۵ و منفی ۱۹درصد بوده است.
چنین امری نشان میدهد که شرکت در یکسال اخیر بازدهی بهتری نسبت به صنعت خود و شاخص کل داشته است. طی آخرین صورت مالی شرکت، حاشیه سود ناخالص ۷۵درصد، حاشیه سود عملیاتی ۶۸درصد و حاشیه سود خالص ۶۷درصد بوده است. نسبت P/ E این شرکت در حال حاضر ۷۱/ ۴واحد را نشان میدهد و حاکی از آن است که شرکت نسبت به سایر شرکتهای فعال در صنعت خود وضعیت مطلوبی دارد.
سهامداران
سهامدار اصلی این شرکت، یک شخص حقیقی بوده که مالکیت ۵۵درصد از «هایوب» را در اختیار دارد. شرکت سرمایهگذاری توسعه فناوری هیرکانیا، شرکت سرمایهگذاری تامینآتیه مسکن، صندوق سرمایهگذاری اعتماد کارگزاری بانکملی و بانک کارآفرین از دیگر سهامداران درصدی شرکت هستند.
دستاوردهای شرکت
شرکت دادهگستر عصر نوین از سال ۱۳۸۲ بهعنوان یکی از شرکتهای ارائهدهنده خدمات انتقال داده PAP آغاز به کار کرده است. این شرکت هماکنون در تمامی استانهای کشور اینترنت پرسرعت ارائه میدهد. اخذ مجوز برای ارائه اینترنت به صورت انحصاری در بیش از ۲۵هزار روستا در کل کشور برای ۱۰سال از دیگر موفقیتهای «هایوب» محسوب میشود.
همکاری با ودافون برای بهرهگیری از توان فنی و تخصصی آنها و همچنین عرضه خدمات و محصولات ودافون در بازار ایران از دیگر دستاوردهای «هایوب» است.
خدمات «هایوب»
ارائه خدمات انتقال دادهها و خدمات جانبی آن و فعالیت در زمینه فناوری اطلاعات؛ ارائه خدمات سختافزاری و نرمافزاری و سایر خدمات کامپیوتری و مخابراتی؛ فعالیتهای خدماتی و پشتیبانی پیمانکاری تمام فعالیتهای کامپیوتری و مخابراتی در زمینه نصب، طراحی فنی، نگهداری و پشتیبانی مراکز کمظرفیت و پرظرفیت و فعالیتهای مرتبط با فنآور اطلاعات IT و انفورماتیک؛ انجام تمام امور انفورماتیکی شامل طراحی و تولید، ارائه و پشتیبانی نرمافزارهای رایانهای، اعم از سفارش مشتری و بستههای نرمافزار و پشتیبانی نرمافزارهای رایانهای؛ فعالیت در زمینه سیستمهای ویژه رایانهای نظیر اتوماسیون صنعتی و کارتهای هوشمند؛ مشاوره و نظارت بر اجرای پروژههای انفورماتیکی و مخابراتی؛ اجرای پروژههای انفورماتیکی و مخابراتی؛ فعالیت در زمینه شبکههای رایانهای و مخابراتی و شبکههای رایانهای اطلاعرسانی نظیر اینترنت و اینترانت؛ ارائه خدمات پشتیبانی، تجهیزات سختافزار رایانهای و مخابراتی؛ ارائه خدمات پشتیبانی نرمافزاری و سختافزاری؛ آموزش و پژوهش در زمینه موضوع فعالیت شرکت؛ خرید و فروش، واردات و صادرات کلیه تجهیزات رایانهای و مخابراتی و دستگاههای جانبی و قطعات و ملزومات آنها؛ اخذ وام و تسهیلات و اعتبارات از بانکهای داخلی و خارجی و موسسات مالی و اعتباری سرمایهگذار؛ مشارکت در سایر شرکتها و خرید سهام شرکتها اعم از تولیدی، خدماتی و بازرگانی؛ انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی؛ شرکت در نمایشگاههای داخلی و خارجی؛ اخذ و اعطای نمایندگی داخلی و خارجی و ایجاد شعبه در سراسر کشور و شرکت در مناقصات و مزایدات داخلی و خارجی در زمینه موضوع فعالیت شرکت و حملونقل درون شهری از قابلیتهای این شرکت است.
نگاهی به صنعت فناوری اطلاعات
در اوایل سال ۱۹۹۰ به مجموعه سختافزار، نرمافزار، شبکه و صنایع مرتبط با آنان، فناوری اطلاعات (IT) گفته میشد. در فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)، تاکید و محوریت بر جنبه ارتباطی است، بهگونهای که ارتباطات به منزله یک «باید» مطرح بوده که فناوری اطلاعات بدون وجود آن امکان ارائه سرویسها و خدمات را دارد. فناوری اطلاعات و ارتباطات، واژهای است که به هر نوع دستگاه ارتباطی یا برنامهای نظیر رادیو، تلویزیون، تلفنهای سلولی، کامپیوتر، نرمافزار، سختافزارهای شبکه، سیستمهای ماهوارهای و نظایر آن اطلاق شده که سرویسها، خدمات و برنامههای متعددی به آنان مرتبط میشود (کنفرانس از راه دور و آموزش از راه دور).
فناوری اطلاعات و ارتباطات اغلب در مفهوم و جایگاه خاصی مورد بررسی کاربردی دقیقتر قرار میگیرد؛ نظیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش، بهداشت، کتابخانهها و... . فناوری اطلاعات و ارتباطات، به مجموعه امکانات سختافزاری، نرمافزاری، شبکهای و ارتباطی بهمنظور دستیابی مطلوب به اطلاعات، گفته میشود.
همگرایی بین کامپیوتر و ارتباطات، فناوری اطلاعات و ارتباطات را شکل میدهد (پیوند بین کامپیوتر و بهرهبرداری از تمامی قابلیتهای آن، بهخصوص پردازش و ذخیرهسازی داده با امکانات متعدد ارتباطی). با اینکه تکنولوژیهای مرتبط با کامپیوتر به نوعی در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار میگرفتند؛ ولی پتانسیل گسترده آن پس از تحقق دو تحول عمده در سال ۱۹۸۰ بر همگان آشکار شد.
تحول در صنعت نیمههادیها (ترانزیستور، مدارهای مجتمع و میکروتراشهها)، کوچک و ارزانشدن کامپیوترها را به دنبال داشت. متعاقب این تحول عظیم، امکان استفاده از کامپیوتر در ابعاد بسیار گسترده و برای عموم کاربران فراهم شد (کافی است به اطراف خود نگاه کنیم). دومین تحول عمده، ارتباط کامپیوترها با یکدیگر و برپاسازی شبکههای کامپیوتری است.
در ادامه با استفاده از فناوریهای متعدد مخابراتی و ارتباطی، امکان اتصال و ارتباط بین شبکههای کامپیوتری فراهم شد. تحولات فوق، زمینه انقلاب عظیم اطلاعاتی در عصر حاضر و ظهور فناوریهای متعدد اطلاعات و ارتباطات را ایجاد کرده است.
دنیای امروز، بهسرعت در حال تبدیلشدن به جامعه اطلاعاتی است؛ جامعهای که در آن، دانایی و میزان دسترسی و استفاده مفید از اطلاعات، نقش محوری و تعیینکنندهای در سرنوشت بشریت ایفا میکند. در چنین شرایطی، ICT در ابعاد مختلف، کاربردهای زندگی روزمره و تاثیرات آن بر آینده جوامع بشری به یکی از مباحث مهم و روز دنیا تبدیل شده است.
وضعیت درآمد شرکت
گزارشهای ماهانه «هایوب»، روند رو به رشد این شرکت را نشان میدهد، به گونهای که براساس آخرین گزارشهای اعلامی، این شرکت، در مردادماه ۳۱۲میلیارد تومان و در پنجماه ابتدایی سالجاری ۱۶۵۰میلیارد درآمد داشته است.
درآمد حدود ۱۶۵۰میلیارد تومانی در پنجماه ابتدایی سالجاری درحالی به دست آمده است که این شرکت در مدت مشابه سال گذشته تنها هزار میلیارد تومان درآمد کسب کرده بود که رشد ۶۵درصدی درآمد نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشان میدهد. «هایوب» در سال مالی منتهی به ۱۴۰۰ موفق به تحقق ۲۶۰۰میلیارد تومان درآمد ارائه خدمات شده که نسبت به سال ۱۳۹۹ افزایش ۵۵درصدی داشته است.
این در حالی است که هزینه ارائه خدمات شرکت ۶۲۷میلیارد تومان بوده که نسبت به سال ۱۳۹۹ افت ۱۰درصدی داشته و باعث تقویت حاشیه سود شرکت شده است.
عمده بهای تمامشده «هایوب» را هزینه سربار با ۶۰درصد و مواد مستقیم مصرفی با ۳۷درصد از سهم هزینه ارائه خدمات تشکیل میدهد. این شرکت در دوره سهماه ابتدایی ۱۴۰۱ مجموعا ۶۲۰میلیارد تومان فروش داشته که نسبت به سهماه مشابه سال قبل ۱۵میلیارد افزایش نشان میدهد. همچنین میزان فروش ماهانه شرکت در مردادماه امسال ۳۱۲میلیارد تومان بوده که نسبت به مرداد ۱۴۰۰ افزایش ۳۴درصدی داشته است.
ساختار هزینه
هزینههای شرکت به دو دسته جاری (OPEX) و سرمایهای (CAPEX) تقسیم میشود. هزینههای سرمایهای شامل راهاندازی سایتهای جدید ارائه خدمات، G۴ و تجهیز سایتهای قدیمی است که آثار این سرمایهگذاری در بخش درآمدهای رومینگ مشخص میشود. همچنین شرکت در سال ۱۴۰۱ در حوزه فیبر نوری سرمایهگذاری خود را توسعه خواهد داد که این بخش نیز یکی از حوزههای مهم هزینهای شرکت محسوب میشود.
عمدهترین هزینههای جاری شرکت مربوط به هزینههای مخابراتی نظیر خرید، انتقال و پهنای باند اینترنت و هزینههای حقوق و دستمزد است.
نسبتهای مالی
«هایوب» در سهماه سالجاری با سود خالص ۳۳۱میلیارد تومانی طبق آخرین سرمایه ثبتی حدود ۱۲تومان به ازای هر سهم خود محقق کرده است و انتظار میرود با توجه به افزایش درآمد نسبت به سال مالی قبل، شرکت گزارش ۶ماهه جذابی را راهی کدال کند و همین شرایط تا پایان سالجاری نیز پیشبینی میشود. در مورد سالجاری باید گفت، P/ E گذشتهنگر سهم بعد از پیک ۳۵واحدی که در مرداد سال ۱۳۹۹ ثبت شده، در حال حاضر به محدوده ۴ و ۵واحدی رسیده و افت محسوسی داشته است که نشان میدهد، شرکت در این دوسال عملیات سودآوری قوی داشته و نسبت قیمت به سود شرکت از P/ E صنعت که ۴۲/ ۶ است، کوچکتر است. یکی از عوامل رشد حاشیه سودهای شرکت، بهخصوص در سالجاری، رشد ۶۵درصدی درآمد ارائه خدمات شرکت نسبت به رشد کمتر هزینه ارائه خدمات است. انتظار میرود در سالجاری حاشیه سودها نسبت به سال ۱۴۰۰ شرایط بهتری را تجربه کنند.
طرح توسعه
«هایوب» در کنار فعالیتهای درآمدی و در ادامه قراردادهای منعقدشده و شرکت در مزایدهها، طرحهای توسعه جذابی را با توجه به توسعه تکنولوژی و رشد صنعت در دستور کار قرار داده است که میتواند جریان درآمدی شرکت را در سالهای آتی تضمین کند.
توسعه مرکز داده: این طرح با ظرفیت ۲هزار رک و سرمایهگذاری ۹۰۰میلیارد تومانی است.
توسعه شبکه WTTx: با توجه به ارتقای پروانه fwa به فناوری نسل پنجم موبایل در سال ۱۳۹۹، این شرکت توسعه شبکه روستایی را با نصب ۱۸۰۰سایت ۵G و ۲۷۰۰سایت ۴G طی دوسال با حجم سرمایهگذاری ۹هزار میلیارد تومان تکمیل میکند.
طرح مشارکت مرکز داده ایرانیان: این طرح طی مشارکت ۵۰درصدی شرکت ایرانیاننت با هدف راهاندازی ۲هزار رک است که در حال حاضر هزار رک راهاندازی و سرمایهگذاری ۴هزار میلیارد ریالی شده است و راهاندازی هزار رک باقیمانده نیازمند ۴۹۰۰میلیارد ریال سرمایه است. طبق برآوردهای انجامشده حاشیه سود طرح ۵۰درصد است و انتظار میرود در سال ۱۴۰۱ با فروش حداقل ۳۸۰رک شرکت به سود بیش از ۵۰۰میلیارد تومان برسد.
چشمانداز
با توجه به طرحهای توسعه جذاب میتوان انتظار داشت که ارزش سهم «هایوب» در آینده تا حدودی افزایش یابد که این امر حکایت از این دارد که نماد یادشده میتواند برای خریداران با دید بلندمدت مناسب باشد. بسیاری از پتانسیلهای شرکت در سالهای آتی رونمایی خواهند شد و به شرط ثبات سایر عوامل، رشد قیمت سهام این شرکت در بلندمدت دور از ذهن نیست.
لازم به ذکر است که خرید سهام این شرکت برای سرمایهگذارانی که دید حداقل یکساله دارند، نسبت به سرمایهگذاران کوتاهمدت ارجحیت دارد. در شرایط فعلی با توجه به نسبت P/ E ۴ تا ۵واحدی به نظر میرسد «هایوب» گزینه سرمایهگذاری خوبی نسبت به همگروهیهای خود باشد.