برآورد سود آتی آروماتیکسازهای بازار سهام
آرش صدیقی کارشناس بازار سهام
صنعت پتروشیمی متشکل از شرکت‌های متعددی است که هریک در زمینه تولید یکسری محصول یا محصولات خاص یا ارائه خدمات به شرکت‌های هم‌‌‌گروه فعالیت دارند. در این بین، سه شرکت پتروشیمی نوری، پتروشیمی بوعلی سینا و پتروشیمی اصفهان در زمینه تولید مواد آروماتیک فعالیت دارند. از این میان این سه نماد، «نوری» و «بوعلی» در بازار دوم بورس و «شصفها» در بازار نارنجی بازار پایه فرابورس معامله می‌‌‌شوند. ارزش بازار این سه نماد در مجموع ۱۱۲هزار میلیارد تومان است. براساس تعریف علمی، به تمام فرآورده‌‌‌هایی که در آنها یک حلقه بنزنی وجود دارد، مواد آروماتیک گفته می‌شود. عمده این مواد شامل بنزن، تولوئن و زایلین‌‌‌ها هستند که کاربردهای بسیار فراوانی دارند. این مواد در تولید پلی‌استرها، الیاف‌مصنوعی، رنگ‌‌‌ها، رزین‌‌‌ها، بطری‌‌‌های یک‌بار مصرف، نایلونریا، شویندهها، ترکیبات دارویی، سموم دفع آفات، حلال صنعتی و... استفاده می‌‌‌شوند. در ادامه این گزارش به بررسی سه نماد آروماتیک‌‌‌ساز بازار سهام پرداخته شده است.
«نوری»: شرکت پتروشیمی نوری در سال ۱۳۷۷ به صورت سهامی‌خاص تاسیس شد و در سال ۱۳۸۶ به بهرهبرداری رسید. هلدینگ خلیج‌فارس با ۶۹درصد مالکیت، سهامدار اصلی شرکت است. هلدینگ پتروشیمی تامین و سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی از دیگر سهامداران این شرکت هستند. این شرکت در حال حاضر در بازار دوم بورس با ارزش بازار ۷/ ۸۴هزار میلیارد تومان در قیمت هر سهم ۹۴هزار و ۱۶۰ریال معامله می‌شود. (P/ E (TTM سهم در حال حاضر برابر با ۰۱/ ۵ است. ظرفیت ۱۲۸۰هزار تنی محصولات آروماتیک پتروشیمی نوری شامل ۷۵۰هزار تن پارازایلین، ۴۳۰هزار تن بنزن و ۱۰۰هزار تن اوتوزایلین است. ظرفیت تولید کل شرکت حدود ۵/ ۴میلیون تن است که مابقی ۱/ ۳میلیون تن مربوط به محصولات فرعی مانند برش‌های سبک و سنگین، رافینیت و... هستند.
پتروشیمی نوری بزرگ‌ترین واحد آروماتیک ایران است که ظرفیت اسمی ۵/ ۴میلیون تنی انواع محصولات پتروشیمی را دارد و پس از آن پتروشیمی بندرامام و بوعلی به‌ترتیب با ۸/ ۲ و ۸/ ۱میلیون تن در جایگاههای بعدی قرار دارند. این شرکت از ابتدای سال به‌طور متوسط ۳۹۰هزارتن فروش به ثبت رسانده؛ اما در بهمن‌ماه تناژ فروش شرکت به بیش از ۴۳۰هزارتن رسیده است. بیشترین فروش ماهانه شرکت با ۴۸۰هزار تن در مهرماه به ثبت رسیده است. به‌رغم روند سینوسی مبلغ فروش، در دو ماه اخیر روند صعودی به خود گرفته و در بهمن‌ماه رکورد فروش شرکت با بیش از ۸۳۰۰میلیارد تومان شکسته شد. از ابتدای سال تا بهمن‌ماه به‌صورت تجمعی بیش از ۲/ ۴میلیون‌تن انواع محصولات آروماتیکی و الفینی به‌فروش رسیده و در مجموع بیش از ۶۶هزار میلیارد تومان فروش به ثبت رسیده است. برآورد می‌شود کل فروش سال ۱۴۰۰ پتروشیمی نوری حدود ۷۴هزار میلیارد تومان باشد. برش سبک با ۲۶درصد بیشترین سهم را از کل مبلغ فروش شرکت دارد و پس از آن پارازایلین و رافینیت با حدود ۲۰درصد در جایگاههای بعدی قرار دارند. میانگین نرخ برش سبک به‌عنوان محصول اصلی شرکت ۵/ ۱۳میلیون تومان در هر تن بوده است. همچنین میانگین نرخ پارازایلین از ابتدای سال ۲/ ۱۹میلیون تومان بوده است. نکته مهم در خصوص صورت‌های مالی فصل پاییز کاهش چشمگیر حاشیه سود ناخالص است که در پی رشد سریع‌تر میعانات گازی بوده است. برآورد سود سال‌جاری برای نوری حدود ۱۵۰۰تومان برای هر سهم است. همچنین سود سال آتی شرکت حدود ۲۱۰۰تومان برآورد می‌شود. عموما در گروه آروماتیک در پی رشد قیمت نفت در کوتاه‌مدت به‌علت رشد سریع‌تر مواد اولیه نسبت به محصولات شرکت‌ها کاهش حاشیه سود به‌صورت مقطعی اتفاق خواهد افتاد و با توجه به گزارش پاییز شرکت‌ها این کاهش حاشیه سود برای همه شرکت‌ها اتفاق افتاده است. نوری در پاییز با افت چشمگیر حاشیه سود همراه بوده و حاشیه سود ناخالص آن به ۳/ ۱۴درصد رسیده که این امر در پی رشد بیشتر میعانات نسبت به محصولات اصلی بوده است. البته با ارائه گزارش‌های ماهانه اخیر، به‌نظر می‌رسد افت حاشیه سود، در زمستان اندکی جبران شده است.
«بوعلی»: شرکت پتروشیمی بوعلی سینا به عنوان سومین شرکت تولید آروماتیک در کشور در تاریخ ۲۹/ ۰۱/ ۱۳۷۷ در زمینی به مساحت ۳۶هکتار در شمال غربی خلیج‌فارس در استان خوزستان، در منطقه ویژه اقتصادی بندر امام‌خمینی (ره) تاسیس شد. این شرکت در حال حاضر در بازار دوم بورس با ارزش بازار ۵/ ۲۴هزار میلیارد تومان در قیمت هر سهم ۷۰هزار و ۱۰۰ریال معامله می‌شود و
(P/ E (TTM سهم آن در حال حاضر برابر با ۹۸/ ۵ است. عمده‌مشتریان«بوعلی» به تفکیک داخلی وخارجی همراه با درصد دریافت محصول به شرح زیر است:
ریفرمیت: مشتریان بین‌المللی عمدتا کشورهای آسیای شرقی شامل چین و سنگاپور هستند که حدود ۸۰درصد ریفرمیت تولیدی از این طریق به فروش می‌رسد. باقی‌مانده محصول به صورت فروش داخلی در بورس انرژی به‌صورت سیکل صادراتی و داخلی صورت می‌پذیرد.
برش سنگین: مشتریان بین‌المللی عمدتا کشورهای آسیای شرقی شامل چین و سنگاپور هستند که حدود ۷۰درصد برش سنگین تولیدی از این طریق به فروش می‌رسد. باقی‌مانده محصول به صورت فروش داخلی به شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی یا فروش در سیکل صادراتی بورس انرژی صورت می‌پذیرد.
بنزن: مشتریان داخلی بنزن تولیدی این شرکت، پتروشیمی پارس، پتروشیمی بیستون و صنایع شیمیایی ایران و خریداران در بورس‌کالا هستند که در دوره گزارش‌شده معادل۷۰درصد فروش بنزن را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین ۳۰درصد فروش بنزن در سال مورد گزارش از طریق صادرات انجام شده است.
ال‌پی‌جی (LPG): مشتری ۱۰۰درصد این محصول پتروشیمی امیرکبیر است. این شرکت به‌طور متوسط از ابتدای سال ۱۵۸هزار تن تولید داشته که عمده تولیدات شرکت، محصولاتی نظیر ریفرمیت و انواع برش (سنگین و سبک) بوده است. مجموع تولید ۱۱ماهه شرکت ۱۷۴۵هزار تن بوده است. از سال ۱۳۹۵ در پی آتش‌سوزی واحد پارازایلین، تولید این محصول مهم متوقف شده است؛ ولی با توجه به پیش‌بینی تکمیل طرح در سال آینده به‌نظر می‌رسد بخشی از این واحد در سال آینده به مدار تولید بازگردد.در ۱۱ماه ۱۴۰۰ حدود ۱۵۷۸هزار تن فروش به ثبت رسیده که از لحاظ مبلغی کل فروش شرکت به بیش از ۲۴هزار میلیارد تومان رسیده است. همچنین محصول اصلی شرکت ریفرمیت است که با بهرهبرداری واحد پارازایلین بخشی از آن به این محصول مهم تبدیل می‌شود.
محصول اصلی شرکت، یعنی ریفرمیت، به‌میزان زیادی به نرخ نفت بستگی دارد، به همین دلیل احتمالا با رشد نرخ نفت، رشد مطلوبی را تجربه خواهد کرد.
شرکت پتروشیمی بوعلی با فروش ۳/ ۱۹هزار میلیارد تومان در ۹ماه ۱۴۰۰ موفق به ثبت سود ۲/ ۳هزار میلیارد تومانی شده و در مبلغ فروش نسبت به ۹ماه سال گذشته حدود ۱۶۰درصد رشد را تجربه کرده است. همچنین در مبلغ سود با رشدی معادل ۱۵۸درصد مواجه بوده است.
«شصفها»: شرکت سهامی پتروشیمی اصفهان، اولین تولیدکننده محصولات آروماتیک در ایران، یکی از طرح‌های ملی و مهم دهه اول انقلاب است که در سال ۱۳۷۱ با هدف تولید بیش از ۳۰۰هزار تن مواد آروماتیک در سال شامل بنزن، تولوئن، ارتوزایلین، پارازایلین و مخلوط زایلین به جمع واحدهای تولیدی کشور پیوست. این مجتمع از واحدهای زیربنایی کشور بوده و محصولات آن به عنوان خوراک صنایع پایین‌دستی نظیر شویندهها، پلاستیک‌ها، الیاف پلی‌استر، نرم‌کننده‌های پلاستیکی، رنگ‌سازی و صنایع نظامی به کار می‌روند. این شرکت در حال حاضر در بازار پایه نارنجی فرابورس با ارزش بازار ۸/ ۲هزار میلیارد تومان در قیمت هرسهم ۹۳هزار و ۹۰۰ریال معامله می‌شود. (P/ E (TTM سهم در حال حاضر برابر با ۳/ ۹ است. گزارش‌های شرکت شفافیت مطلوبی ندارد، به همین دلیل تحلیل شرکت پتروشیمی اصفهان کمی دشوار‌تر از سایر شرکت‌هاست. شرکت به‌صورت ماهانه به‌طور متوسط حدود ۱۷هزار تن تولید داشته که عمدتا از محصولاتی نظیر پارازایلین و تولوئن است که انحصار نسبی محصول تولوئن در اختیار این پتروشیمی است. در ۱۱ماه حدود ۱/ ۳هزار میلیارد تومان فروش به ثبت رسیده که عمدتا از محصول پارازایلین و تولوئن بوده است. ماده اولیه شرکت پلاتفرمیت است که از پایشگاه اصفهان تامین می‌شود. فروش کل شرکت در ۹ماه سال‌جاری ۶/ ۲هزار میلیارد تومان بوده که نسبت به سال گذشته رشد ۵/ ۲درصدی داشته است. همچنین در ۹ماه ۲۲۶میلیارد تومان سود خالص محقق شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل رشدی بالغ بر ۶۳درصد داشته است.
