هواشناسی بورسی متانول‏‏‌سازان

بر اساس آمار به دست آمده از موسسه MMSA  در سال ۲۰۲۰ ظرفیت تولید اسمی متانول حدود ۱۵۰میلیون تن و مصرف جهانی آن بیش از ۱۰۷میلیون تن بود. در این میان، ظرفیت واقعی تولید متانول ایران معادل ۱۲میلیون تن بوده که ۱۲درصد تولید و ۴۲درصد تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد. از متانول برای تولید طیف گسترده‌ای از محصولات مانند فرمالدهید، اسیداستیک و امثال آن استفاده می‌شود. فرمالدهید ماده اصلی تولید رزین و چسب است که طبق آمار‌ها حدود ۳۰درصد مصرف متانول جهانی است.

  بررسی صنعت در بازار جهانی

پیش‌بینی می‌شود شاهد ثبات قیمتی و پالس‌های مثبت قیمتی در بازار جهانی و روند صعودی در بلندمدت باشیم. موسسات معتبر پیش‌بینی می‌کنند در سال‌های آینده شاهد شتاب‌گرفتن رشد تقاضا خواهیم بود. در عین حال با توجه به فعالیت زیر ظرفیت اسمی در برخی از کشورها از جمله چین که واحدهای چینی حدود ۶۰درصد ظرفیت اسمی فعالیت می‌کنند و همچنین تکمیل طرح‌های تولیدی متانول، به‌خصوص در ایران و عربستان، به نظر می‌رسد این بازار با افزایش عرضه همراه شود.

از شرکت‌ها و کشور‌های اصلی صادر‌کننده متانول می‌توان به شرکت متانکس (با ظرفیت واقعی ۸میلیون تن)، ایران با ظرفیت ۱۲میلیون تن، عربستان با ظرفیت ۸میلیون تن و برخی کشورهای دیگر مانند روسیه، عمان و مالزی اشاره کرد.

طبق گزارش‌های موسسات معتبر پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۳ شاهد افزایش تقاضایی معادل ۱۰میلیون تن در سال باشیم که با توجه به راه افتادن برخی طرح‌های پتروشیمی در دنیا از جمله ایران (پتروشیمی‌های سبلان و دنا) پیش‌بینی می‌شود شاهد افزایش تولید ۷میلیون تنی نیز باشیم که مازاد تقاضای ۳میلیون تنی ایجاد خواهد کرد؛ هرچند واحد‌های زیر ظرفیت چینی مازاد تقاضا را پوشش خواهند داد.

  بررسی صنعت در بازار داخلی

بیشتر مصارف متانول در ایران برای تولید سایر محصولات شیمیایی است؛ هرچند اکثریت فروش کشور صادراتی بوده و مصارف بازار داخلی بخش بسیار اندکی از تولید داخلی را پوشش می‌دهد.

  بررسی صنعت و شرکت‌های گروه در بازار سرمایه

در حال حاضر هفت‌شرکت پتروشیمی در ایران تولید‌‌‌کننده متانول هستند که سه مورد از آنها در بورس اوراق بهادار معامله می‌‌‌شوند و عبارتند از: پتروشیمی زاگرس، پتروشیمی فن‌آوران و پتروشیمی خارک.

  پتروشیمی زاگرس

در راستای اجرای برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و به منظور دستیابی به بازارهای جهانی و کسب سهم مناسبی از بازار متانول، سال ۱۳۷۹ شرکت «پتروشیمی زاگرس» در زمینی ۳۰هکتاری در منطقه پارس‌جنوبی تاسیس شد. بزرگ‌ترین تولیدکننده متانول کشور، با ظرفیت اسمی ۳/  ۳میلیون تنی سهم بسزایی در تولید و صادرات کشور دارد (۹۹‌درصد محصول صادر می‌شود).

  پتروشیمی فن‌آوران

شرکت پتروشیمی فن‌آوران (سهامی‌عام) در سال ۱۳۷۷ تاسیس شد و در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی با موضوع فعالیت ساخت، راه‌اندازی و استخراج واحدهای متانول، اسید استیک و مونوکسید کربن، به منظور صادرات و تامین نیاز بازارهای هدف داخلی و خارجی به ثبت رسید. متانول در حالی بیش از ۷۵‌درصد درآمد این شرکت را تشکیل می‌دهد که ۶۶‌درصد درآمد شرکت در سال ۹۹ حاصل فروش صادراتی بوده است. دیگر محصول مهم شرکت، اسید استیک است که ۲۳‌درصد درآمد شرکت، حاصل فروش این محصول است (بیش از نیمی از فروش داخلی است). همچنین «شفن»، مالکیت ۴۷درصدی شرکت پتروشیمی مرجان (شرکت تولیدکننده متانول با ظرفیت اسمی ۳۶/  ۱میلیون تنی)، ۴۸‌درصد پتروشیمی فارابی، ۴/  ۴‌درصد بانک‌ملت و ۳/  ۴درصد پتروشیمی خارک (دیگر تولیدکننده متانول) را در اختیار دارد.

  پتروشیمی خارک

پتروشیمی خارک سومین شرکت بورسی تولیدکننده متانول است. موقعیت جغرافیایی و مخازن نگهدارنده، در کنار استفاده از گاز ترش (افزایش تنوع محصولات) از جمله مزایای این شرکت است.

استفاده از گاز ترش، سبب افزایش بهای مواد مستقیم شرکت می‌شود، اما تولید محصولاتی همچون بوتان و پروپان سبب شده تا این شرکت ترکیب فروش متنوع‌‌‌تری داشته باشد و به یک محصول متکی نباشد (بوتان ۱۱درصد و پروپان ۹‌درصد درآمد فروش شرکت را دربرمی گیرد).

فروش صادراتی همه محصولات، سبب شده تا این شرکت خاصیت اهرمی زیادی در مقابل نرخ ارز داشته باشد. همچنین موقعیت جغرافیایی آن برای صادرات بسیار

مناسب است.