کارنامه مخابراتیها در۷ماه نخست سال
دنیای‌اقتصاد-لیلا لامعی : صنعت مخابرات یا ارتباط از راه دور متشکل از شرکت‌هایی است که داده‌‌‌ها را به صورت کلمات، صدا، صدا و تصویر در داخل کشور یا سراسر جهان منتقل می‌کنند. این صنعت از دهه ۱۸۳۰ با اختراع تلگراف، اولین وسیله ارتباطی مکانیکی، آغاز شد. صنعت مخابرات از بدو پیدایش به سیم‌‌‌های فیزیکی نیاز داشت که خانه‌‌‌ها و مشاغل را به هم متصل می‌کرد. در جامعه معاصر، تکنولوژی متحرک شده است. اکنون، فناوری دیجیتال بی‌سیم در حال تبدیل شدن به شکل اولیه ارتباط است. در ایران نیز این صنعت به‌رغم پیشرفت‌‌‌هایی که داشته اما به واسطه تحریم‌ها همواره از جهت تکنولوژی و فناوری یک پله عقب‌‌‌تر از کشورهای پیشرفته یا در حال توسعه است. این صنعت در ایران به دلیل وابستگی به دولت و مشکلاتی که در تامین تجهیزات دارد، چندان رقابتی نبوده و انحصار آن تنها به چند شرکت که به دولت وابستگی دارند، تعلق دارد. در این بین در بورس ایران نیز تنها دو شرکت «اخابر» و «همراه» زیرمجموعه گروه رادیویی هستند که در زمینه مخابرات فعالیت دارند.
ریسک‌های مخابراتی‌‌‌های بورسی
ریسک تحریم‌ها، مهم‌ترین عامل در افت درآمدها و در مقابل رشد هزینه‌‌‌ها به‌ویژه برای شرکت‌های تولیدی است. این ریسک اثرات قابل‌توجهی بر شرکت‌ها، صنایع و در مقیاس بزرگ‌تر اقتصاد کشور وارد کرده است. تحریم‌ها علاوه بر اینکه منجر به افت ارزش پول ملی و رشد بهای دلار شده، تبادلات تجاری با سایر کشورها را با مشکلات فراوانی همراه کرده است و این امر میزان سودآوری شرکت‌ها را به چالش کشانده است. با توجه به ضعف فناوری در ایران و عدم‌داخلی‌‌‌سازی، عقب‌‌‌ماندگی از تجهیزات و تکنولوژی‌‌‌های به‌روز گریبان شرکت‌های مخابراتی در ایران را نیز گرفته است. در این بین حتی اگر شرکت‌های مخابراتی موفق به به‌روزرسانی فناوری و تجهیز بسترهای مخابراتی مطابق با سیستم‌های به‌روز دنیا شوند، به واسطه رشد بهای دلار هزینه‌‌‌ها سر به فلک خواهد گذاشت، همان‌طور که اکنون نیز رشد هزینه‌‌‌ها حاشیه سود شرکت‌ها را کاهش داده است. از ریسک تحریم‌ها و نوسان نرخ ارز که بگذریم، ریسک نقدینگی، ریسک اعتباری، ریسک کاهش رضایت مشتریان و ریسک کیفیت شبکه از جمله چالش‌هایی هستند که شرکت‌های مخابراتی با آن مواجه شده‌‌‌اند.
زیان «اخابر» تداوم ندارد؟
شرکت مخابرات ایران با نماد «اخابر» از سال ۸۷ تاکنون در بورس اوراق بهادار تهران فعالیت دارد. این شرکت در حال حاضر با ارزش بازار ۱/ ۴۵ هزار میلیارد تومان با قیمت پایانی ۷۵۲۰ ریال در تابلوی اصلی بورس معامله می‌شود. این درحالی است که ارزش دفتری سهام شرکت برابر با ۱۲۲۶ ریال است. همچنین P/ E شرکت در آخرین روز آبان ماه برابر با عدد ۰۳/ ۴۵ بوده است. در آخرین صورت مالی، شرکت مخابرات ایران با سرمایه ثبت شده ۶هزار میلیارد تومان، در ۶ ماه نخست ۱۴۰۰، زیان ۷/ ۹۵۲ میلیارد تومانی ثبت کرده است. این میزان زیان نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشد ۴۷۷درصدی داشته است. لازم به ذکر است گرچه شرکت در ۶ ماه نخست ۹۹ زیان ۱۶۵میلیاردی داشته اما سال مالی خود را در پایان اسفندماه ۹۹ با سود خالص ۸/ ۱ هزار میلیارد تومانی به پایان رسانده است. درآمدهای عملیاتی شرکت در ۶ ماهه ابتدای سال برابر با ۲/ ۳هزار میلیارد تومان بوده که گرچه نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد ۳/ ۱۶ درصدی داشته اما کفاف هزینه‌‌‌ها را نداده و به واسطه رشد هزینه‌‌‌ها و بهای تمام شده که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۵۳ رشد داشته، شاهد زیان شرکت در دوره مذکور بوده‌‌‌ایم. شرکت عواملی چون رشد هزینه‌‌‌هایی مانند رگولاتوری که به دلیل افزایش درآمدهای عملیاتی بوده را در رشد هزینه‌‌‌ها متاثر دانسته است. همچنین با توجه به سال مالی گذشته و خروج از زیان و رشد قابل‌توجه سودآوری شرکت در ۶ ماه دوم سال، از آنجا که تسویه قراردادهای منعقد شده شرکت تا پایان سال مالی محقق می‌شود، بنابراین احتمالا یکی از دلایل زیان شرکت در ۶ ماه اول سال، انعکاس هزینه‌‌‌ها در صورت مالی ۶ ماهه است، در حالی که کل درآمدهای محقق شده قراردادها در ۶ ماه دوم و صورت مالی سالانه منعکس می‌شود. از طرفی این شرکت در آخرین گزارش عملکرد ماهانه (مهرماه) درآمدهای شناسایی شده را ۶۲۷میلیارد تومان اعلام کرده است. این در حالی است که در شهریور ماه میزان درآمدها ۵۵۸میلیارد تومان بوده که حاکی از رشد ۳/ ۱۲درصدی درآمدهای شرکت در اولین ماه پاییز بوده است. از طرفی این شرکت از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا پایان مهرماه ۸/ ۳هزار میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده است که نسبت به دوره مشابه سال قبل رشد حدود ۱۵درصدی داشته است.
رشد ۲۳درصدی درآمد «همراه» در نیمه نخست
شرکت ارتباطات سیار ایران با نماد «همراه» از سال ۹۱ در بورس اوراق بهادار تهران فعالیت خود را آغاز کرده است. این نماد در حال حاضر با ارزش بازار ۱/ ۳۹ میلیارد تومان و قیمت پایانی ۸۲۹۰ ریال در بازار دوم بورس معامله می‌شود. ارزش دفتری هر سهم این شرکت برابر با ۱۶۹۸ ریال است. همچنین P/ E شرکت در آخرین روز آبان ماه برابر با عدد ۴۷/ ۸ بوده است. شرکت ارتباطات سیار ایران با سرمایه ثبت شده ۷۲/ ۴ هزار میلیارد تومان، در نیمه نخست سال ۱۴۰۰، ۱۴/ ۲ هزار میلیارد تومان سود خالص ایجاد کرده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته با رشد ۱۵درصدی همراه است. این شرکت در ۶ ماه نخست سال ۸/ ۱۳ هزار میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۲۳درصد افزایش داشته است. حاشیه سود خالص شرکت در ۶ ماه نخست سال برابر با ۵/ ۱۵درصد است. در این بین بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی شرکت در دوره مذکور نسبت به دوره مشابه سال قبل نیز با رشد ۲۶درصدی همراه بوده است. هزینه‌‌‌های سربار، عمومی و اداری شرکت در ۶ ماه ۱۴۰۰، حدود ۳/ ۲ هزار میلیارد تومان بوده که در گزارش ۶ ماهه شرکت میزان هزینه‌‌‌ها را برای ۶ ماه دوم سال حدود ۷/ ۲ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی کرده است. شرکت در گزارش تفسیری خود علت رشد هزینه‌‌‌ها را رشد هزینه‌‌‌های تابع درآمد، نرخ ارز و هزینه‌‌‌های عملیات شبکه به جهت رشد و توسعه شبکه دانسته است. در گزارش عملکرد مهرماه میزان درآمدهای شرکت ۴/ ۲ هزار میلیارد تومان اعلام شده که نسبت به شهریورماه با افت محدود ۴درصدی همراه بوده است. همچنین شرکت در ۷ ماه ابتدای سال در مجموع ۳/ ۱۶ هزار میلیارد تومان درآمد شناسایی کرده است. این در حالی است که در دوره مشابه سال قبل این رقم ۳/ ۱۳هزار میلیارد تومان بوده که نشان از رشد ۵/ ۲۲درصدی درآمدهای شرکت در ۷ ماه نخست سال ۱۴۰۰ نسبت به دوره مشابه سال قبل دارد. لازم به ذکر است که این شرکت به تازگی افزایش سرمایه ۱۵۶درصدی از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌‌‌ها به منظور اصلاح ساختار مالی و استفاده از فرصت قانونی ماده ۱۴ قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی داشته است و سرمایه شرکت از ۹۲/ ۱هزار میلیارد تومان به ۷۲/ ۴هزار میلیارد تومان افزایش یافته است.
