عبور جانانه از بحران
دنیای اقتصاد : حدود یک سال و نیم پیش هدایت تیم ملی فوتبال ایران به دراگان اسکوچیچ رسید و واکنشهای فراوانی را به وجود آورد. خیلیها موافق حضور او در تیم ملی نبودند و کارنامهاش را برای نشستن روی نیمکت تیم ملی ضعیف میدانستند. اسکوچیچ اما بیحاشیه و امیدوارانه کار کرد. شاید مهمترین ویژگیاش همین باشد که برای تیم ملی با تمام وجود وقت میگذارد و تمام راههای رسیدن به موفقیت را بررسی میکند. اتفاقی که قبل از حضور او و در دوران ویلموتس نمیافتاد و نتیجهاش فاجعه شد. ویلموتس در حالی از ایران رفت که روزنههای امید برای تیم ملی ایران بسته شده بود. تیم ملی برابر بحرین و عراق شکست خورده و در یک بحران بزرگ قرار گرفته بود. در چنان شرایطی اسکوچیچ هدایت تیم ملی را پذیرفت و در این ماهها تلاش کرد موقعیت خود را در فضای منفی فوتبال ایران تثبیت کند. خیلیها میگفتند او عملکرد قابل قبولی نخواهد داشت، اما مربی کروات در تیم ملی حتی دور از تصور نتیجه گرفته است. بازی تیمملی مقابل عراق و برد پر گل ایران در جامعه موج مثبت ایجاد است. تیم ملی با پیروزی مقابل عراق توانست با ۴ پله صعود به رده ۲۲ جهان برسد و رده نخست تیمهای آسیایی در ردهبندی فیفا را از ژاپن پس بگیرد. ایران در این دیدارها حداکثر امتیازات را کسب کرده تا امیدها به صعود مستقیم پررنگتر شود. به همین خاطر نگاهی کردهایم به عملکرد آماری در مراحل انتخابی تمامی ادواری که منجر به صعود تیم ملی به مرحله نهایی جام جهانی شده است.

جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین: در آن دوره حشمت مهاجرانی هدایت تیم ملی را برعهده داشت. در مرحله اول تیم کشورمان با عربستان و سوریه بازی کرد و با کسب ۸ امتیاز کامل از ۴ بازی به مرحله بعدی راه یافت. در مرحله دوم، ایران با هنگکنگ، کرهجنوبی، استرالیا و کویت همگروه شد. از ۸ بازی ۱۴ امتیاز به دست آورد و تنها دو تساوی با کرهجنوبی داشت و به عنوان تیم اول و با ۴ امتیاز اختلاف نسبت به کرهجنوبی راهی آرژانتین شد. ایران در آن سال صعود مقتدرانهای به جام جهانی ۱۹۷۸ داشت و آن هم نتیجه همدلی و هماهنگی تیمی مهاجرانی بود که مدتها کنارش حضور داشت و با آزمون و خطاهای زیاد توانسته بود تحولی در تیم ملی ایران ایجاد کند و به موفقیت برسد.

جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه: ایران در آن دوره با معجزه به جام جهانی رسید. والدر ویرا در یک انتخاب عجیب بعد از اخراج محمد مایلیکهن روی نیمکت تیم ملی نشست. ایران در مرحله اول با قرقیزستان، سوریه و مالدیو همگروه شد. از ۶ بازی، ۵ برد و یک تساوی (مقابل سوریه) به دست آورد و با ۱۶ امتیاز به مرحله بعدی رسید. در مرحله دوم، عربستان، چین، قطر و کویت همگروههای ایران بودند. تیم کشورمان از ۸بازی، ۳برد، ۳مساوی و ۲ باخت را تجربه کرد و ۱۲ امتیازی شد. عربستان با ۱۴ امتیاز سهمیه مستقیم کسب کرد و ایران راهی پلیآف شد و با ژاپن ۱۳امتیازی از گروه دوم بازی کرد که در این بازی ۳بر۲ شکست خورد. ایران راهی پلیآف دوم شد و پس از حذف استرالیا مسافر جامجهانی شد.

جامجهانی ۲۰۰۶ آلمان: برانکو ایوانکوویچ دستیار بلاژویچ در انتخابی جام جهانی ۲۰۰۲ بود که چند سال بعد به سرمربیگری ایران رسید و آسانترین صعود به جام جهانی را رقم زد. تیم ملی از دور دوم وارد مسابقات انتخابی شد. همگروهی با اردن، قطر و لائوس منجر به ۵ برد از ۶ بازی شد. تیم کشورمان در این گروه یک باخت مقابل اردن را تجربه کرد اما با ۱۵امتیاز به مرحله سوم رسید.
تیم ملی در مرحله سوم در گروه B با ژاپن، بحرین و کرهشمالی بازی کرد. از ۶ بازی ۴ برد، یک تساوی و یک باخت حاصل شد تا ایران با ۱۳امتیاز جواز حضور در جام جهانی را کسب کند. در این گروه ژاپن با ۱۵ امتیاز تیم اول شد. عربستان و کرهجنوبی هم در گروه دیگر به ترتیب با ۱۴ و ۱۰ امتیاز صعود کردند.

جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل: در این دوره کارلوس کیروش مربی پرتغالی، سرمربی ایران بود. در مرحله دوم تیم ملی بر اساس قرعهکشی به مصاف مالدیو رفت و پس از پیروزی ۵برصفر به مرحله سوم رسید. در این مرحله و در گروه E تیم کشورمان با قطر، بحرین و اندونزی همگروه شد. سه برد و سه تساوی ایران ۱۲ امتیازی را به عنوان تیم اول به مرحله چهارم رساند. در مرحله چهارم، کرهجنوبی، ازبکستان، قطر و لبنان همگروههای تیم ملی بودند. ۸بازی، ۵برد، یک مساوی و ۲باخت ایران را با ۱۶امتیاز مسافر سرزمین قهوه کرد. کرهجنوبی با ۱۴ امتیاز به عنوان تیم دوم این گروه و همچنین ژاپن و استرالیا با ۱۷ و ۱۳ امتیاز به عنوان سهمیههای بعدی از گروه B راهی جام جهانی شدند.

جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه: در این دوره نیز کارلوس کیروش هدایت تیم ملی را برعهده داشت. ایران از مرحله دوم وارد مسابقات و با عمان، ترکمنستان، گوام و هند در گروهD همبازی شد. از ۸ بازی ۶ برد و ۲ تساوی تیم ملی را ۲۰ امتیازی کرد و در مرحله سوم با کرهجنوبی، سوریه، ازبکستان، چین و قطر همگروه شد. در گروهA از ۱۰ بازی، ۶ برد و ۴ مساوی حاصل کار ایران بود و تیم کشورمان با ۲۲ امتیاز به عنوان تیم اول صعود کرد. کرهجنوبی به سختی توانست از حذف فرار کند و با ۱۵ امتیاز بعد از ایران به جام جهانی رسید. از گروه دیگر نیز ژاپن با ۲۰ امتیاز و عربستان با ۱۹ امتیاز جواز صعود را کسب کردند. استرالیا نیز از پلیآف به جمع دیگر تیمهای آسیایی اضافه شد.

جام جهانی ۲۰۲۲ قطر: تیم کشورمان در مرحله دوم و در گروهC با عراق، بحرین، هنگکنگ و کامبوج بازی کرد. در دور رفت این مسابقات ایران ۲ برد و ۲ باخت را به ثبت رساند تا موقعیت خطرناکی ایجاد شود و در آستانه حذف قرار بگیرد. اما از بازیهای دور برگشت که دراگان اسکوچیچ هدایت تیم ملی را بر عهده گرفت، تیم کشورمان توانست از ۴ بازی حداکثر امتیازات را کسب کند تا به همراه ۶امتیاز قبلی با ۱۸ امتیاز خیال همه را راحت کند و به مرحله سوم برسد. در مرحله سوم، ایران در گروه A با کرهجنوبی، امارات، سوریه، لبنان و عراق همگروه شد. تاکنون تیم کشورمان از ۲ بازی، ۲ برد به دست آورده و با ۶ امتیاز و اختلاف ۲ امتیازی نسبت به کرهجنوبی در صدر جدول قرار دارد.