۴۸ میلیون دلار؛ بدهی خارجی فوتبال ایران
دنیایاقتصاد : سالهاست در مورد بدهی فوتبال ایران به بازیکنان و مربیان خارجی مطالب زیادی نوشته میشود. مخصوصا بعد از نقرهداغشدن فدراسیون فوتبال در داستان قرارداد با مارک ویلموتس، افکار عمومی بیشتر متوجه این ماجرا شد. مربی ناکارآمد بلژیکی بابت حضور کوتاهمدتش روی نیمکت تیمملی و کسب بدترین نتایج ممکن، ۲ میلیون یورو نقدا دریافت کرده و برای دریافت ۶ میلیون یورو غرامت دیگر هم از فیفا حکم گرفته است.
در چنین شرایطی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی به بررسی بدهیهای خارجی فوتبال ایران در طول یک دهه گذشته پرداخته و به عددی حدود ۴۸ میلیون دلار رسیده است. طبق این مطالعات که بهمنظور بررسی لایحه بودجه سال۱۴۰۰ انجام شده، میزان بدهیها و جریمههای فوتبال ایران به مربیان و بازیکنان خارجی در ۱۰ سال اخیر چنین عدد درشتی برآورد شده است. در این میان سهم باشگاه پرسپولیس از این بدهیها حدود ۱۴میلیون دلار، سهم باشگاه استقلال حدود ۱۱ میلیون دلار، سهم سایر باشگاهها حدود ۱۵میلیون دلار و میزان بدهی و جرایم فدراسیون فوتبال به سرمربیان خارجی تیمملی فوتبال ایران نیز حدود ۸ میلیون دلار تعیین شده است. تحلیل ماجرا چندان دشوار نیست و بارها در موردش بحث شده است. ناکارآمدی مدیریتی، سودجویی برخی واسطهها و احیانا همکاری مدیران فرصتطلب با آنها موجب عقد قراردادهای سست و غیراصولی میشود. بعد هم در فاز اجرا شاهد ناتوانی یا سهلانگاری طرف ایرانی در انجام تعهداتش هستیم که این مساله منجر به شکایت طرف خارجی و دریافت غرامت میشود. بهعنوان مثال گابریل کالدرون فقط یک بازی از دور برگشت لیگ نوزدهم را روی نیمکت پرسپولیس نشست و بهخاطر همان یک مسابقه توانست روی دریافت دستمزد کل نیمفصل دوم اقدام کند. این سهلانگاری چندصد هزار دلار به فوتبال ایران ضربه زد، بدون اینکه کسی پاسخگو باشد. صدالبته مراد از این تفسیرها نباید تایید قوانین محدودکننده در زمینه جذب خارجیها باشد. خارجیهای خوب باید با قرارداد مطلوب استخدام شوند و در اجرای تعهدات هم دقت کافی صورت بگیرد. در این صورت مثل کارلوس کیروش و برانکو ایوانکوویچ، هم شاهد اثرگذاری فنی آنها خواهیم بود و هم پاداشهای بینالمللی برای موفقیت تیمهای ایرانی به حسابمان واریز میشود.