سهم منابع تجدیدپذیر در مصرف برق در اروپا

همچنین در این گزارش آمده که این سهم با کاهش مصرف انرژی تجدیدناپذیر در سال ۲۰۲۲ تقویت می‌شود که به قیمت بالای انرژی مرتبط است، با این حال انتظار می‌رود روند تولید و مصرف انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در اروپا همچنان به رشد خود ادامه دهد. دستیابی به هدف جدید ۴۲.۵‌درصد برای سال ۲۰۳۰ مستلزم افزایش بیش از دو برابری میزان استقرار انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر است که در دهه گذشته مشاهده شده است و مستلزم یک تحول عمیق در سیستم انرژی اروپاست.

رشد استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر (RES) دارای مزایای متنوعی برای جامعه مانند کاهش تغییرات آب و هوا، کاهش انتشار آلاینده‌‌‌های هوا و بهبود امنیت انرژی است. دستورالعمل اصلاح‌شده انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر، هدف الزام‌آور خود را از ۳۲‌درصد به ۴۲.۵‌درصد سهم انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در مصرف انرژی اتحادیه اروپا افزایش می‌دهد و هدف نهایی را دستیابی به سهم ۴۵درصدی قرار داده است. هر کشور عضو به نوبه خود باید به این هدف مشترک کمک کند، در حالی که هیچ هدف مشخصی برای کشورها معرفی نشده است. بر اساس گزارش یورواستات، سهم انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در اتحادیه اروپا با ۱.۲‌درصد افزایش به ۲۳‌درصد در سال ۲۰۲۲ رسیده است. اگرچه سهم کل RES نشان‌دهنده یک رکورد تاریخی است، اما به طور کلی نرخ رشد انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر از سال ۲۰۲۰ کند شده است (شکل ۱).

در مقادیر مطلق، مصرف نهایی ناخالص انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در این منطقه بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ به میزان ۵ میلیون تن نفت معادل (Mtoe) افزایش یافت که ناشی از افزایش قابل‌‌‌توجه در تولید انرژی خورشیدی به میزان ۲۸‌درصد و نیروی باد به میزان ۶.۶‌درصد بود. این در حالی است که انرژی‌‌‌های تجدیدناپذیر کاهش قابل‌توجه ۲.۹ درصدی را به دلیل قیمت بالای گاز و تعطیلی هسته‌‌‌ای تجربه کردند. این به نوبه خود باعث افزایش سهم نسبی انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در مصرف ناخالص انرژی نهایی اتحادیه اروپا شد.

بر اساس این  گزارش، بیشترین نفوذ انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۲ در بخش برق رخ داده است که ۴۱.۲‌درصد کل برق تولید‌شده در اتحادیه اروپا از منابع تجدیدپذیر بوده است. پس از آن بخش گرمایش و سرمایش (۲۴.۹ درصد) و حمل‌ونقل (۹.۶ درصد) در رده‌‌‌های بعدی قرار دارند. گزارش یورواستات همچنین نشان می‌دهد که زیست توده جامد در میان منابع انرژی تجدیدپذیر، بزرگ‌ترین منبع انرژی در اتحادیه اروپاست که می‌تواند پیامدهایی از نظر ذخیره کربن و تنوع زیستی داشته باشد. زیست توده جامد به طور گسترده در تولید برق، صنعت و گرمایش مسکونی استفاده می‌شود.

همچنین زیست توده جامد بالغ بر ۴۰‌درصد  رشد کل عرضه انرژی تجدیدپذیر در اروپا در سال ۲۰۲۲ را به خود اختصاص داد و به دنبال آن برق بادی (۱۵ درصد)، برق آبی (۱۰ درصد) و برق تولید‌شده از سوخت‌‌‌های زیستی مایع (۷ درصد) قرار داشتند. ورود پمپ‌‌‌های حرارتی و فتوولتائیک‌‌‌های خورشیدی به صنعت برق به سرعت در حال رشد هستند و هر کدام از آنها در حال حاضر بالغ بر ۷‌درصد از کل عرضه انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر اتحادیه اروپا را تشکیل می‌دهند. دیگر منابع تجدیدپذیر قابل‌توجه در این منطقه گازهای زیستی، زباله‌‌‌های تجدیدپذیر، زمین‌گرمایی و حرارت خورشیدی بودند.

با نگاهی به روندهای بلندمدت، سهم انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در این منطقه بین سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۲۲ بیش از دو برابر شد. این امر ناشی از سیاست‌‌‌های اختصاصی و طرح‌‌‌های حمایتی و همچنین افزایش رقابت اقتصادی انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر بود. همچنین این افزایش نشان‌دهنده نرخ رشد مرکب سالانه ۳.۷ درصدی در دهه گذشته است. یک مدل‌‌‌سازی از آژانس بین‌المللی انرژی و Ember نشان می‌دهد که دستیابی به هدف جدید ۴۲.۵‌درصد ممکن است در صورتی امکان‌‌‌پذیر باشد که اقدام سریع و قاطع برای ترویج انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر و کاهش مصرف انرژی صورت پذیرد.

استقرار سریع فتوولتائیک‌‌‌های خورشیدی و پمپ‌‌‌های حرارتی نیز یک خوش‌بینی ایجاد می‌کند. با این حال، رسیدن به این هدف به یک نرخ رشد مرکب سالانه بسیار چالش‌برانگیز ۸ درصدی در سهم تا سال ۲۰۳۰ نیاز دارد که بیش از دو برابر نرخ مشاهده‌شده در ۱۰ سال گذشته است. با در نظر گرفتن این موضوع، تحقق آن بعید است، اما هنوز هم اطمینانی وجود ندارد که اتحادیه اروپا به هدف خود دست یابد، مگر اینکه تحول عمیقی در سیستم انرژی اتحادیه اروپا در این دهه رخ دهد که همه بخش‌‌‌ها را در بر می‌گیرد.

کشورهای سوئد، فنلاند و لتونی بالاترین سهم RES را در میان کشورهای عضو در سال ۲۰۲۲ داشتند. هر سه کشور دارای صنایع قوی برق آبی و استفاده گسترده از سوخت‌‌‌های زیستی جامد هستند. همچنین ایرلند و مالت کمترین نفوذ انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر را گزارش کردند که حدود ۱۳‌درصد از کل مصرف انرژی مربوطه را نشان می‌دهد. با گذشت زمان، سوئد، دانمارک و استونی با بیش از ۲۰‌درصد افزایش از سال ۲۰۰۵، بیشترین رشد را در سهم انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر در ترکیب برق خود تجربه کردند.

برعکس، رومانی و اسلوونی بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۲ شاهد افزایش کمتر از ۷ درصدی در مصرف انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر خود بوده‌‌‌اند. در یک مقیاس زمانی کوتاه‌‌‌تر، ۲۲ کشور از ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا شاهد افزایش در سهم انرژی‌‌‌های تجدیدپذیر خود بین سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ بودند. فنلاند و سوئد با افزایش بیش از ۳ درصدی سهم RES خود در سال ۲۰۲۲ در صدر فهرست قرار گرفتند. در مقابل، سهم تجدیدپذیرهای کرواسی بیش از ۳‌درصد نسبت به سال ۲۰۲۱ کاهش یافته است. در منطقه اقتصادی اروپا، نروژ و ایسلند هر دو سهم RES بالای ۷۰‌درصد دارند. این دو کشور بیشتر برق خود را از انرژی آبی تولید می‌کنند در حالی که در ایسلند، انرژی زمین‌گرمایی بیشتر گرمایش را تامین می‌کند.