ضرورت تاسیس نهاد مستقل تنظیم‌‌گر برق
دنياي اقتصاد : در حال حاضر صندوق توسعه ملی انگیزه‌ای برای پرداخت تسهیلات ارزی به فعالان صنعت برق و نیروگاه‌سازی ندارد و برق در ایران اقتصاد ناکارآمدی دارد. حسینعلی تقی‌زاده مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری نیرو با بیان این مطلب و با اشاره به اینکه هدف شرکت سرمایه‌گذاری در حوزه برق، آب و فاضلاب، بورس، مسکن و بازرگانی است، اظهار کرد: ما بیشترین سرمایه‌گذاری را در حوزه صنعت برق و نیروگاهی داشته‌ایم. وی در گفت‌وگو با تحلیل بازار افزود: ۱۴۰۰مگاوات نیروگاه تحت مالکیت شرکتهای زیرمجموعه داریم که ۵/ ۱ درصد ظرفیت نیروگاه‌های نصب شده کشور را شامل می‌شود، از جمله این نیروگاه‌ها، نیروگاه سیکل ترکیبی یزد با ۵۰۰ مگاوات ظرفیت، خوی ۳۵۰ مگاوات و آریان زنجان با ۵۴۶مگاوات ظرفیت است.
۵ هزار مگاوات در حوزه نیروگاهی سرمایه‌گذاری می‌کنیم
به گفته وی، این شرکت موظف است که ۵ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه کند که ۴۵۰۰ مگاوات آن درحوزه نیروگاه‌های حرارتی و سیکل ترکیبی بوده و ۵۰۰ مگاوات آن در حوزه تجدید‌پذیرهاست. تقی‌زاده ادامه داد: در حال حاضر از ۴۵۰۰ مگاوات نیروگاه حرارتی روی ۱۴۰۰مگاوات سرمایه‌گذاری شده و در مدار قرار دارند، یعنی ۳۰ درصد برنامه انجام شده، در بخش تجدیدپذیرها نیز دو پروژه فعال داریم؛ یک پروژه ۲۰۰ مگاواتی در کاشمر و یک ۵۰ مگاواتی بادی در قزوین داریم که امیدواریم زودتر وارد مدار شوند. وی واحد گاز نیروگاه زنجان را کلاس E و راندمان آن را ۵۲ درصد عنوان کرد و از بومی‌سازی آن توسط شرکت مپنا خبر داد.
تقی‌زاده با بیان اینکه ۱۲۰ میلیون یورو برای واحد گاز نیروگاه از صندوق توسعه ملی اعتبار جذب کردیم، گفت: باید سرجمع تا ۲۳۶ میلیون یورو جذب اعتبار داشته باشیم تا واحد بخار راه‌اندازی شده و تا ۱۴۰۲ وارد مدار شود. مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری نیرو با اشاره به چالش‌های اخذ تسهیلات از صندوق توسعه ملی بیان کرد: تمام نیروگاه‌هایی که از صندوق توسعه تسهیلات دریافت کردند با تغییرات نرخ ارز برای بازپرداخت اقساط دچار مشکل شدند.
نرخ خرید برق چند؟
تقی‌زاده گفت: ما پروژه ۱۰۰ مگاواتی را در مناقصه ۴ هزار مگاواتی نیروگاه‌های خورشیدی ساتبا با نرخ ۹/ ۶ سنت دلار (حدود ۲۳۰۰ تومان) به ازای هر کیلووات ساعت برنده شدیم. وی با بیان اینکه وزارت نیرو موظف است که به مدت ۶ سال برق تجدیدپذیرها را به قیمت ۹/ ۶ دلار از ما خریداری کند، افزود: با توجه به اینکه قیمت برق در بازار حدود ۱۰۰ تومان تعیین شده، قیمت ۲۳۰۰ تومانی قیمت جذابی برای فعالان بخش خصوصی محسوب می‌شود. این فعال صنعت برق همچنین بیان کرد: ما پروژه پارک انرژی را تعریف کردیم که بر پایه آن ۱۵۰۰ مگاوات نیروگاه در کاشمر احداث می‌شود و این رویه می‌تواند الگویی برای مناطقی باشد که انرژی بسیاری مصرف می‌کنند. تقی‌زاده اقتصاد ناکارآمد را از جمله چالش‌های صنعت برق دانست و افزود: شرکتهای نیروگاهی زیادی در بورس فعالیت می‌کنند اما سوددهی کمی دارند، در حالی که برق در صورتی پایدار است که بخش خصوصی سرمایه‌گذاری را در آن ادامه دهد.
سوددهی پایین صنعت برق
به گفته او، P/ E شرکتهای فعال در حوزه برق حدود ۳۰ است. این نشان می‌دهد که سوددهی در این صنعت بسیار پایین است حال آنکه اگر می‌خواهیم این حوزه برای بخش خصوصی جذاب باشد، P/ E حدود ۱۰ و کمتر از آن باشد. او با تاکید بر اینکه وزارت نیرو باید کمک کند نهاد رگولاتوری برق تشکیل شود، افزود: البته این موضوع حدود ۶ سال است که در دستور کار دولت و مجلس قرار دارد اما به نتیجه نرسیده است.
تقی‌زاده دیگر خواسته فعالان این صنعت از دولت را آزاد‌سازی صادرات برق توسط بخش خصوصی دانست و گفت: در حال حاضر نیروگاه زنجان ۲۵۰میلیون یورو سرمایه نیاز دارد. این مقدار سرمایه‌گذاری باید از بانک و فاینانس خارجی تامین شود. اما در شرایط فعلی به دلیل تحریم‌ها امکان استفاده از فاینانس خارجی وجود ندارد بنابراین تنها منبع مالی برای تکمیل و راه‌اندازی نیروگاه‌های برق صندوق توسعه است اما افزایش ۱۰ درصدی نرخ ارز که منجر به عدم بازگشت اقساط وام‌ها شده باعث شده صندوق انگیزه‌ای برای ارائه تسهیلات نداشته باشد. اگر وزارت نیرو نتواند صندوق توسعه ملی را قانع به پرداخت تسهیلات کند، پروژه‌های نیروگاهی بخش خصوصی با چالش مواجه می‌شود و در نهایت دود این تصمیم به چشم مردم، وزارت نیرو و صنایع می‌رود.
خبری خوش برای سهامداران «ونیرو»
مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری نیرو در بخش دیگر سخنانش با بیان اینکه بر اساس حکم دیوان عدالت اداری بانک مرکزی موظف به پرداخت ارز به قیمت رسمی به شرکت انرژی گستر جم برای پرداخت اقساط بدهی صندوق توسعه ملی شده است گفت: تمام نیروگاه‌هایی که از صندوق توسعه ملی تسهیلات دریافت کرده بودند بعد از رشد قیمت ارز در سال‌های ۹۷ و ۹۸ در بازپرداخت تسهیلات با مشکل مواجه شدند. یکی از ۶ نیروگاهی که دچار مشکل جدی بود، شرکت انرژی گستر جم بوده است. (گفتنی است که شرکت انرژی گستر جم سهامدار عمده نمادهای ونیرو و وهور است.)
به گفته وی، قرار بود بانک مرکزی ارز به قیمت مبادله‌ای و رسمی را در اختیار شرکتهای دریافت‌کننده تسهیلات قرار دهد تا قادر به بازپرداخت اقساط خود باشند. اما این اقدام از طرف بانک مرکزی صورت نگرفت و ناچار به شکایت در دیوان عدالت اداری شدیم. آن‌گونه که تقی‌زاده می‌گوید در دیوان عدالت اداری رای بدوی و تجدید نظر به نفع این شرکت صادر شده و حکم اجراییه نیز هفته گذشته گرفته شده است. حالا بانک مرکزی یک ماه فرصت دارد که مطابق با سررسید اقساط ارز با نرخ رسمی در اختیار ما قرار دهد تا بدهی صندوق توسعه ملی را بپردازیم. تقی‌زاده همچنین میزان تسهیلات دریافتی از صندوق توسعه ملی را ۲۶۰ میلیون یورو اعلام کرد. مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری ونیرو همچنین در بخش دیگری از سخنان خود گفت: بورس به هیچ‌وجه در وضعیت خوبی نیست و از بازارهای موازی خود عقب مانده است.
تقی‌زاده همچنین گفت: درآمدهای یک واحد نیروگاهی در تمام مدت ۵ سال قرارداد ECA که با وزارت نیرو دارد، حتی ۲۰ درصد اقساط ما را هم پوشش نمی‌دهد. بعد از ۵ سال هم ناچار هستیم برق خود را در بازار رقابتی عرضه کنیم که قیمت امروز آن حدود ۱۰۰ تومان به ازای هر کیلووات است.
