برآورد میزان استخراج رمز ارز با استناد به مقدار مصرف برق

  مصرف برق استخراج رمزارزها در جهان

در شرایط جاری، متوسط انرژی مورد نیاز برای استخراج هر بیت‌کوین حدود ۳۰۰ مگاوات ساعت برآورد می‌شود که این انرژی به صورت متوسط معادل مصرف برق بیش از ۳۵هزار واحد مسکونی در یک روز است. به استناد تخمین مراجع بین‌المللی (۲۰۲۱ Cambridge) در حال حاضر متوسط مصرف برق سالانه کل شبکه جهانی بیت‌کوین حدودا برابر ۹۶ میلیارد کیلووات ساعت برآورد می‌شود که این مقدار از مصرف سالانه برق در کشورهایی مانند بلژیک، فنلاند و اتریش بیشتر است. طبق ارزیابی‌ها درصورت تامین برق مراکز استخراج رمزارز از طریق بورس انرژی یا با تعرفه صنعتی، به ازای استخراج هر بیت‌کوین حدود ۴۵۰ میلیون تومان یارانه حامل‌های انرژی به استخراج‌کنندگان تعلق می‌گیرد.

  مصرف برق استخراج رمزارزها در ایران

شرکت توانیر در گزارشی با عنوان «فعالیت غیرمجاز مراکز استخراج رمزارز: فراتر از بحران خاموشی»، میزان توان مصرف برق توسط مراکز استخراج رمزارزها در کشور در اردیبهشت ۱۴۰۰ را حدود ۲هزار مگاوات برآورد کرد. این میزان توان (با فرض استفاده در طول یک سال) برابر با مجموع توان متوسط مصرفی سالانه سه کلان‌شهر مشهد، اصفهان و تبریز در سال ۱۳۹۹ است. همچنین از توان متوسط مصرفی سالانه استان‌هایی مانند اصفهان، خراسان رضوی، شمالی و جنوبی، یزد، کرمان، مازندران، گیلان، آذربایجان غربی و شرقی در سال ۱۳۹۹ بیشتر است.

  برآورد میزان فعالیت استخراج رمزارزها در ایران

برای برآورد میزان فعالیت استخراج رمزارزها، مصرف برق در ساعات ۲ تا ۵ بامداد اردیبهشت‌ سال‌های ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ با یکدیگر مقایسه شد. طبق بررسی‌های توانیر، بار پایه و مصرف برق در ساعات نیمه شب به کمترین میزان می‌رسد زیرا بخش‌های تجاری، خانگی، عمومی و کشاورزی تا حد زیادی از مدار خارج می‌شوند. بنابراین اثر مصرف این دسته از مشترکان در بازه مورد بررسی به حداقل می‌رسد. همچنین به دلیل معتدل بودن هوا در بازه مورد بررسی، اثر دما بر افزایش مصرف حذف می‌شود. از سوی دیگر مصرف تعداد ۴۲۷ مشترک صنعتی که دارای رشد غیرمتعارف در سال‌های اخیر بوده‌‌اند از محاسبات حذف شده‌ است. ضمن اینکه باید این موضوع را در نظر داشت که در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۰ برنامه وسیع جمع‌آوری تجهیزات استخراج غیرمجاز رمزارز اجرا نشده بود. داده‌های توانیر حکایت از آن دارد که میانگین رشد سالانه مصرف برق تجاری، خانگی و صنعتی مشخص است و هرگونه رشد غیرمتعارف مصرف در بازه فوق به عامل مصرف‌کننده خارج از این مصارف متعارف مربوط می‌شود. مطابق برآورد به روش فوق، میزان فعالیت استخراج رمزارزها برابر با ۲هزار مگاوات تخمین زده می‌شود. از این مقدار، حدود ۲۰۰ مگاوات (یک‌دهم کل ظرفیت) به صورت مجاز فعالیت می‌کنند که از تاریخ پنجم خردادماه ۱۴۰۰ به دستور رئیس‌جمهور وقت خاموش شده‌اند. این میزان توان، معادل مصرف ۱۵ میلیون لیتر گازوئیل در روز در نیروگاه‌ها است.

  دلایل رشد شدید استخراج رمزارزها در کشور

۱- جهش شدید قیمت بیت‌کوین در مدت زمانی بسیار کوتاه به دلیل سرمایه‌گذاری ۵/ ۱ میلیارد دلاری شرکت خودروسازی تسلا در بیت‌کوین در اوایل بهمن‌ماه سال ۱۳۹۹.

۲- همزمانی تقریبی این اتفاق با ریزش کم‌سابقه شاخص بورس و وجود نقدینگی سرگردان خارج‌شده از بورس: میلیون‌ها ایرانی (طبق برآورد اتاق بازرگانی ایران) بخشی از سرمایه خود را در رمزارزها سرمایه‌گذاری کردند.

۳- افزایش تقاضای خرید دستگاه‌های استخراج رمزارز: با توجه به قیمت یارانه‌ای برق در ایران تعداد قابل‌توجهی از افراد به جای خرید مستقیم رمزارز، اقدام به خرید دستگاه استخراج رمزارز کرده‌اند (رشد ناگهانی قیمت دستگاه‌های استخراج رمزارزها و نایاب شدن آنها در بازار ایران در زمستان سال‌ گذشته موید این ادعاست) .