کاهش هزینهها؛ پاداش صرفهجویی برق
همایون حائری معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی
در عمده کشورها نظام تعرفهگذاری در بخش برق، شامل حجم قابلتوجهی از جزئیات فنی و اقتصادی است و در دل آن و در بخش خانگی نیز ترکیبی از تعرفههای استاندارد و تعرفههای اجتماعی به چشم میخورد و طیف قابلتوجهی ازساز و کارهای نوآورانه برای توانمندسازی این بخش از مشترکان در جهت تغییر رفتار به سمت صرفهجویی در مصرف برق به کار میرود که به همراه ترکیبی از ابزار و فنون مدیریت مصرف، میتواند منجر به تحقق رفتار قابل قبولی شود که در نتیجه آن آثار مثبت اقتصادی حاصل شود. همچنین در صنعت برق ایران انتظار میرود که برق به وفور و مستقل از تلاش خلاقانه مشترکان، بیوقفه تامین شود و همچنین مستقل از ارزش اقتصادیاش، بهطور ارزانقیمت در جهت افزایش رفاه در دسترس باشد. بنابراین هیچگاه توازنی میان مصرف برق با تولید ارزش اجتماعی و اقتصادی آن برقرار نبوده و با توجه به شرایط اقتصادی، موضوع تعرفهگذاری نیز از یک موضوع اقتصادی به موضوعی اجتماعی تغییر هویت داده است.
تقسیم مشترکان برق به پرمصرف، خوشمصرف و کممصرف گویای آن است که فضای لازم برای ظهور «تغییر رفتار مشترکان و مشارکت در کاهش هزینهها و متعاقبا افزایش بازدهی سرمایهگذاریهای صنعت برق و ایجاد بازار برق صرفهجوییشده» قابل طرح باشد.
در حال حاضر به دلیل گستردگی و فراگیری خدمات برق در کشور حدود ۵/ ۲۹ میلیون مشترک خانگی برق وجود دارد که ۵/ ۸ میلیون مشترک در گروه کممصرف، ۵/ ۱۶ میلیون مشترک در گروه خوشمصرف و ۵/ ۴ میلیون مشترک در گروه پرمصرف تقسیمبندی میشوند.
به این ترتیب مادامی که ۵/ ۸ میلیون مشترک خانگی در گروه کممصرفها قرار دارند و در کاهش هزینهها و بهینه کردن سرمایهگذاریهای سنگین بخش تولید، انتقال و توزیع و بهخصوص در تامین برق ساعات پیک شبکه مشارکت و همکاری میکنند، از برق امید بهرهمند خواهند شد و به عبارت دیگر این گروه مشترکان، منفعت مشارکت در کاهش هزینههای صنعت برق را دریافت خواهند کرد و این فرصت برای سایر گروههای مشترکان خانگی نیز ایجاد شده است که با ممیزی مصرف برق، نسبت به منطقی کردن مصرف اقدام کرده و با توجه به تعرفههای پلکانی برق به پلههای پایینتر وارد شده و هزینههای برقشان نیز کاهش پیدا کند.
«چیزی بهعنوان ناهار مجانی وجود ندارد»، برق امید، تخفیف و به بیانی دیگر پاداش همکاری مشترکان خانگی در نتیجه مشارکت برای صرفهجویی و تداوم الگوی کممصرفی است، به نحوی که تداوم الگوی کممصرفی منجر به کاهش هزینهها و همچنین سرمایهگذاریهایی است که فقط برای تامین نیاز ساعات بسیار محدودی از سال انجام می شود.