تهدید جهانی قدرتمند شدن دلار و نقش آن در سودآوری شرکت‌های پتروشیمی آمریکا
سینا یوسفی‌پاسندی /کارشناس بازار و صنعت پتروشیمی
افزایش ارزش دلار در برابر ارزهای اروپایی و آسیایی خطر فزاینده‌‌‌ای را برای درآمد شرکت‌های پتروشیمی آمریکا و همچنین تهدید اقتصاد جهانی ایجاد می‌کند. جهش کم‌سابقه دلار آمریکا به بالاترین سطح چند دهه خود در برابر ارزهای اروپایی و آسیایی، باد مخالف بیشتری در برابر درآمد شرکت‌های شیمیایی ایالات متحده در آینده خواهد بود. این امر به‌ویژه در شرایطی در حال وقوع است که شرکت‌های بزرگ شیمیایی آمریکا، نه تنها از طریق صادرات، بلکه از طریق دارایی‌‌‌های تولیدی در محل، در معرض دید بازارهای جهانی قرار دارند. آخرین جهش در شاخص دلار، باعث رشد خیره‌کننده ۲۲درصدی نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۱ شده است. در ۲۵ سپتامبر، ارزش دلار در برابر پوند انگلیس به بالاترین حد خود و در برابر یورو به بالاترین حد در ۲۰ سال گذشته رسید. ارزهای کلیدی آسیایی مانند یوآن چین، ین ژاپن و وون کره‌جنوبی نیز به میزان قابل‌توجهی در برابر دلار تضعیف شده‌اند.
اثر مستقیم قدرتمند شدن دلار آمریکا دو وجهی است.
اولا، صادرات ایالات متحده در بازارهای جهانی را گران‌‌‌تر (کمتر رقابتی) می‌کند و دوم اینکه باعث می‌شود هرگونه فروش و سود در بازارهای خارجی (چه از سمت صادرات و چه از سمت تولید در آن بازارها) به دلارهای کمتری تبدیل شود. به علاوه، اثرات غیرمستقیم نیز وجود دارد. صادرات کالاهای تولیدی ایالات متحده مانند وسایل نقلیه و قطعات، ماشین‌آلات، محصولات الکترونیکی و رایانه‌‌‌ای، تجهیزات پزشکی، هواپیما و قطعات صنعتی رقابت کمتری خواهند داشت.
این مساله به معنای کاهش تولید ایالات متحده و در نتیجه تقاضای کمتر برای مواد شیمیایی و رزین‌هایی است که در تولید این کالاها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
افزایش قدرت دلار باعث می‌شود کالاهای تولیدی ایالات‌متحده در بازارهای خارجی گران‌‌‌تر شوند، بنابراین باعث کاهش صادرات این کشور می‌شود. البته قدرتمند شدن دلار یک مزیت نیز برای تولیدکنندگان مواد شیمیایی این کشور به شمار می‌رود، چراکه نفت و مواد اولیه معمولا به دلار قیمت‌گذاری می‌شوند، از این جهت هزینه‌های مواد خام تولیدکنندگان خارجی افزایش خواهد یافت.
به دلیل واردات ارزان‌‌‌تر، تولیدات ایالات متحده احتمالا فشار بیشتری را در بازار داخلی احساس خواهند کرد. افزایش قدرت دلار باعث می‌شود کالاهای تولید شده خارجی با قیمت کمتری به ایالات‌متحده تحویل داده شوند، بنابراین واردات افزایش خواهد یافت. صادرات مواد شیمیایی و پلاستیک از ایالات‌متحده به اقتصادهای بسیار ضعیف‌تر در اروپا و آسیا به اندازه کافی چالش‌برانگیز بوده است و دلار قوی این مساله را تشدید می‌کند. بر اساس گزارش انجمن شیمی آمریکا، صادرات صنایع شیمیایی ایالات‌متحده در سال ۲۰۲۱، ۱۵۳میلیارد دلار بوده است و پیش‌بینی شده است در سال ۲۰۲۲ با ۱۳درصد افزایش به ۱۷۳میلیارد دلار برسد. آمریکا در سال ۲۰۲۱، ۱۲۸میلیارد دلار مواد شیمیایی وارد کرده است و بر اساس گزارش انجمن شیمی آمریکا، انتظار می‌رود این میزان در سال ۲۰۲۲ با ۲۰درصد افزایش به ۱۵۴میلیارد دلار برسد.
رشد ارزش دلار در شرایط کنونی باعث کاهش درآمد برخی شرکت‌های شیمیایی در آمریکا شده است. شرکت Eastman Chemical با اشاره به کاهش درآمدهای سه‌ماه سوم خود، به طور خاص تقویت دلار آمریکا در برابر ارزهای دیگر از جمله یورو و ین ژاپن را به عنوان یکی از دلایل اصلی این کاهش سودآوری معرفی می‌کند.
حدود ۲۶ درصد از فروش ایستمن کمیکال در سال ۲۰۲۱ به اروپا، خاورمیانه و آفریقا و ۲۴ درصد نیز به آسیا بوده است. Avient شرکت کامپاندساز آمریکایی با توجه به کاهش احساسات و تقاضای مصرف‌کننده در اروپا، عدم بهبود شرایط در آسیا و تضعیف روند تقاضا در ایالات متحده ناشی از افزایش نرخ بهره در مورد درآمدهای کمتر از حد انتظار در سه ماه سوم خود هشدار داد.
Avient حدود یک‌سوم از کاهش درآمدهای سه‌ماه سوم خود را به کاهش ارزش ارزهای دیگر نسبت به دلار ارتباط داد.
حدود ۲۵ درصد از سبد فروش این شرکت در سال ۲۰۲۱ از اروپا و ۱۶ درصد از آسیا بوده است. ترونوکس آمریکا، تولیدکننده دی‌اکسید تیتانیوم پیش‌بینی درآمدهای قبل از بهره، مالیات و استهلاک سه ماه سوم خود را به ۲۴۰ تا ۲۵۵ میلیون دلار کاهش داد. انتظارات قبلی درآمدهای شرکت در محدوده ۲۷۵ تا ۲۹۵ میلیون دلار بوده است. درآمد شرکت‌هایی که بخش عمده‌ای از سبد تجارت‌شان شامل کشورهای اروپایی و آسیایی می‌شود کاهش بیشتری داشته است. بسیاری از شرکت‌ها درگیر هزینه‌های بالای انرژی در اروپا، تقاضای کمتر از حد انتظار و همچنین کاهش رشد اقتصادی در چین بوده‌اند.
Trinseo و Celanese دو شرکت شیمیایی دیگر ایالات متحده هستند که بازار اروپا و آسیا سهم قابل ملاحظه‌‌‌ای از سبد فروش آنها را شامل می‌شود و افت زیادی را در سودآوری سه‌ماه سوم خود گزارش کرده‌اند. اما یکی از شرکت‌های که کمتر در معرض این مناطق قرار گرفته است Westlake است که اروپا ۷درصد و آسیا تنها ۳درصد از فروش آن را به خود اختصاص داده‌اند. تا زمانی که فدرال رزرو برای کاهش نرخ تورم نسبت به سایر بانک‌های‌مرکزی، در افزایش نرخ بهره تهاجمی‌تر عمل کند، دلار آمریکا احتمالا به تقویت خود ادامه خواهد داد. بسیاری از بانک‌های مرکزی بزرگ دنیا مانند بانک‌مرکزی اروپا و بانک‌مرکزی انگلستان نیز سرعت رشد نرخ بهره خود را افزایش داده‌اند و نشان می‌دهند که تهاجمی‌تر خواهند بود.
با این حال، بانک مرکزی ژاپن نرخ‌ها را نزدیک به صفر نگه می‌دارد در حالی که بانک مرکزی چین همچنان به کاهش نرخ‌ها برای تحریک اقتصاد خود ادامه می‌دهد. بازده واقعی پایین‌‌‌تر اوراق قرضه دولتی اروپا در برابر اوراق خزانه‌داری آمریکا باعث افت سنگین یورو در برابر دلار آمریکا شده است.
ارزهای کلیدی آمریکای لاتین به‌ویژه پزو برزیل و مکزیک، ایستادگی خوبی در برابر دلار آمریکا داشتند. بنابراین، این منطقه در جبهه ارز خارجی با باد مخالف کمتری روبه‌رو خواهد شد. بانک مرکزی برزیل پس از افزایش شدید نرخ بهره از ماه مارس ۲۰۲۱ (در ۱۲ جلسه متوالی)، اکنون در فکر پایان دادن به چرخه افزایش نرخ بهره است.
