ترمز تقاضای جهانی فولاد کشیده شد
دنیای اقتصاد : انجمن جهانی فولاد در تازه‌ترین گزارش چشم‌انداز کوتاه‌مدت خود پیش‌بینی کرد تقاضای جهانی فولاد در سال۲۰۲۶ به جای رشد محدود، تقریبا بدون تغییر بماند و در سال۲۰۲۷ با رشد ۱.۷درصدی همراه باشد. تداوم رکود بخش املاک چین، روند بهبود بازار را کند کرده و بی‌ثباتی ادامه‌دار در خاورمیانه نیز از طریق اختلال در بازارهای انرژی و به‌تعویق‌افتادن پروژه‌ها، بر چشم‌انداز تقاضا سایه انداخته است. بااین‌حال، انتظار می‌رود رشد بازارهای خارج از چین، به‌ویژه اقتصادهای توسعه‌یافته و کشورهای آسیایی، در سال آینده شتاب بگیرد.
انجمن جهانی فولاد پیش‌بینی خود از تقاضای فولاد در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را در قالب گزارش چشم‌انداز کوتاه‌مدت منتشر کرد. این انجمن پیش‌بینی می‌کند که تقاضای جهانی فولاد در سال۲۰۲۶، در مقایسه با سال ۲۰۲۵، تقریبا بدون تغییر و در سطح یک‌هزار و ۷۲۲میلیون تن باقی بماند؛ سپس در سال ۲۰۲۷ با رشد ۱.۷درصدی به یک‌هزار و ۷۵۲میلیون تن برسد.
آلفونسو هیدالگو دِ کالسرادا، رئیس کمیته اقتصادی انجمن جهانی فولاد، درباره این چشم‌انداز گفت: «مسیر ترسیم‌شده در آوریل همچنان پابرجاست، اما روند بهبود مورد انتظار، کندتر و تدریجی‌تر از آن چیزی پیش می‌رود که انتظار داشتیم. اکنون پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی فولاد در سال۲۰۲۶ به‌جای رشد محدود، بدون تغییر باقی بماند و در سال۲۰۲۷ به‌جای رشد ۲.۲درصدی، ۱.۷درصد افزایش یابد. تقریبا تمام این تعدیل پیش‌بینی به وضعیت چین مربوط می‌شود. خارج از چین، تقاضا در سال جاری ۱.۵درصد رشد می‌کند و در سال۲۰۲۷ به ۴درصد می‌رسد؛ دقیقا همان نرخی که ۶ماه پیش پیش‌بینی کرده بودیم و در سال‌های اخیر به‌ندرت مشاهده شده است. بنابراین، روند بهبودی که در آوریل توصیف شده، ضعیف‌تر نشده است، بلکه شدت انقباض ساختاری اقتصاد چین، شتاب این روند را پنهان کرده و اختلالات بازار انرژی ناشی از بی‌ثباتی ادامه‌دار در خاورمیانه نیز بر آن افزوده است.
یکی از پیام‌های اصلی گزارش اکتبر۲۰۲۶، انتظار برای بهبود قابل‌توجه فعالیت صنعتی و افزایش تقاضای فولاد در کشورهای توسعه‌یافته در سال۲۰۲۷ است. پس از دو سال ثبات نسبی در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، پیش‌بینی می‌شود فعالیت صنعتی در این کشورها رونق بگیرد. افزایش سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، هزینه‌های دفاعی و انرژی‌های پاک، بهبود درآمدها و سیاست‌های حمایتی دولت‌ها از عوامل این رشد خواهند بود. با رشد اقتصادهای توسعه‌یافته و کشورهای درحال‌توسعه به‌جز چین، پیش‌بینی می‌شود تقاضای فولاد در بازارهای خارج از چین در سال ۲۰۲۷ حدود ۴درصد افزایش یابد. چنین رشدی که در سال‌های اخیر کم‌سابقه بوده، می‌تواند نشانه‌ای امیدوارکننده برای صنعت فولاد و اقتصاد جهانی باشد.
این پیش‌بینی بر اساس داده‌های موجود تا اوایل سپتامبر ۲۰۲۶ تهیه شده است. در گزارش آوریل، انجمن جهانی فولاد انتظار داشت درگیری‌های خاورمیانه تا ژوئیه پایان یابد و هشدار داده بود که ادامه تنش‌ها می‌تواند پیش‌بینی‌ها را به‌طور قابل‌توجهی تغییر دهد. با وجود ادامه درگیری‌ها، اثر اولیه آن بر اقتصاد جهانی کمتر از حد انتظار بوده است. بازارهای انرژی توانسته‌اند اختلالات را بهتر از پیش‌بینی‌ها مدیریت کنند و اقتصادهای بزرگ نیز تاب‌آوری بیشتری از خود نشان داده‌اند. بااین‌حال، تاب‌آوری اقتصاد جهانی به معنای مصون‌ماندن از پیامدهای تنش‌ها نیست. کشورهای مستقیما درگیر، به‌ویژه کشورهای حوزه خلیج‌فارس، با خسارت‌های اقتصادی قابل‌توجهی روبه‌رو شده‌اند. همچنین، اگرچه اقتصاد جهانی تاکنون توانسته اثرات اولیه بحران را جذب کند، ظرفیت آن برای مقابله با اختلالات بیشتر رو به کاهش است. ازاین‌رو، انجمن جهانی فولاد همچنان با احتیاط به چشم‌انداز سال۲۰۲۷ نگاه می‌کند.
چشم‌انداز تقاضای جهانی فولاد در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷
بازار جهانی فولاد در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ با روندهای متفاوتی در اقتصادهای بزرگ و مناطق درحال‌توسعه مواجه خواهد بود؛ درحالی‌که رکود بخش املاک و ضعف سرمایه‌گذاری زیرساختی، تقاضای فولاد چین را تحت فشار قرار می‌دهد، هند و اقتصادهای آسیایی همچنان از ظرفیت رشد برخوردارند. در اقتصادهای توسعه‌یافته نیز انتظار می‌رود تقاضا به‌تدریج بهبود یابد؛ هرچند این روند برای جبران افت سال‌های گذشته کافی نخواهد بود. همزمان، تنش‌های تجاری و نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک از مهم‌ترین ریسک‌های پیش‌روی بازار فولاد به شمار می‌روند. پیش‌بینی می‌شود تقاضای فولاد چین در سال۲۰۲۶ حدود ۲درصد کاهش یابد؛ برآوردی که نسبت به پیش‌بینی قبلی تعدیل نزولی داشته است.
رکود سرمایه‌گذاری در بخش املاک همچنان ادامه دارد و سرمایه‌گذاری زیرساختی نیز برخلاف انتظارات، نتوانسته از بازار حمایت کند. اگرچه تولید صنعتی به پشتوانه صادرات قدرتمند رشد کرده، این افزایش برای جبران ضعف بخش املاک و زیرساخت‌ها کافی نبوده است. برای سال۲۰۲۷ نیز کاهش یک‌درصدی تقاضا پیش‌بینی می‌شود. انتظار می‌رود افت بازار املاک به‌تدریج کند شود، اما رویکرد محتاطانه دولت در سرمایه‌گذاری زیرساختی و احتمال تشدید تنش‌های تجاری همچنان بر چشم‌انداز بازار اثرگذار خواهد بود. از سوی دیگر هند همچنان سریع‌ترین بازار بزرگ فولاد جهان از نظر رشد تقاضا خواهد بود. پیش‌بینی می‌شود مصرف فولاد این کشور در سال۲۰۲۶ با رشد ۷.۹درصدی به ۱۷۲.۴میلیون تن برسد و در سال۲۰۲۷ نیز با افزایش ۸درصدی، رقم ۱۸۶.۲میلیون تن را ثبت کند.
توسعه زیرساخت‌ها و ساخت‌وساز، تقاضای قدرتمند در بازار املاک، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و گسترش ظرفیت‌های تولیدی از عوامل اصلی این رشد هستند. همچنین، تولید خودرو از افزایش تقاضای داخلی، رشد صادرات و حمایت‌های سیاستی بهره می‌برد. در پنج اقتصاد اصلی آسه‌آن نیز تقاضای فولاد در سال۲۰۲۶ حدود ۵.۲درصد و در سال۲۰۲۷ حدود ۳.۲درصد افزایش خواهد یافت. ویتنام عملکرد برجسته‌ای دارد؛ به‌طوری‌که رشد تولید و تجارت، گسترش پروژه‌های ساختمانی و سرمایه‌گذاری عمومی، مصرف ظاهری فولاد این کشور را در سال جاری به حدود ۳۰میلیون تن می‌رساند.
بهبود تدریجی اقتصادهای توسعه‌یافته
انتظار می‌رود تقاضای فولاد در اقتصادهای توسعه‌یافته پس از تثبیت در سال۲۰۲۵، در سال۲۰۲۶ یک‌درصد و در سال۲۰۲۷ حدود ۲.۲درصد رشد کند. بااین‌حال، اندازه بازار در سال۲۰۲۵ حدود ۶۰میلیون تن، معادل ۱۵درصد، کمتر از سطح سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ بوده است. رشد پیش‌بینی‌شده در ۲سال آینده تنها بخشی از این فاصله را جبران می‌کند. در اتحادیه اروپا مصرف ظاهری فولاد در سال۲۰۲۶ حدود ۰.۳درصد کاهش خواهد یافت؛ اما برای سال۲۰۲۷ رشد ۳.۱درصدی پیش‌بینی می‌شود. افزایش ذخایر پیش از اجرای سازوکار تعدیل کربن در مرزها (CBAM) بخشی از عملکرد بازار در سال۲۰۲۵ را توضیح می‌دهد. در حال حاضر، ضعف ساخت‌وساز و فشار صنعت خودرو همچنان مانع بهبود سریع تقاضاست. بااین‌حال، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، دفاع، انرژی و راه‌آهن می‌تواند از بازار در سال۲۰۲۷ حمایت کند.
در آمریکا، تقاضای فولاد در سال۲۰۲۶ حدود ۲درصد افزایش می‌یابد. سرمایه‌گذاری در مراکز داده، تولید برق، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت‌های نفت و گاز از محرک‌های اصلی این رشد هستند. برای سال۲۰۲۷ نیز رشد ۱.۵درصدی پیش‌بینی می‌شود؛ هرچند بازار مسکن به دلیل نرخ‌های بالای وام، محدودیت توان خرید و هزینه‌های بالای ساخت‌وساز همچنان ضعیف خواهد ماند. ژاپن و کره‌جنوبی نیز پس از چند سال دشوار، به سمت بهبودی محدود حرکت می‌کنند. پیش‌بینی می‌شود تقاضای فولاد ژاپن در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به‌ترتیب ۰.۹ و ۱.۷درصد افزایش یابد. این ارقام برای کره‌جنوبی به‌ترتیب ۱.۸ و ۱.۳درصد است. بهبود ساخت‌وساز، سرمایه‌گذاری شرکت‌ها و بازگشت نسبی فعالیت‌های خودروسازی و کشتی‌سازی از این روند حمایت می‌کنند.
خلیج فارس؛ افت موقت تقاضا
در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، پس از رشد ۱۷.۷درصدی تقاضای فولاد در سال۲۰۲۵، کاهش ۱۱درصدی برای سال۲۰۲۶ پیش‌بینی شده است. نااطمینانی امنیتی، آغاز پروژه‌ها و تصمیم‌های تامین مالی را به تعویق انداخته است. با فرض بهبود شرایط و عادی‌شدن زنجیره‌های تامین، انتظار می‌رود تقاضا در سال۲۰۲۷ حدود ۱۱.۳درصد افزایش یابد.
