سودای احیای زغال‌سنگ آمریکا

در دیدار هفته گذشته ترامپ و شی جین‌پینگ در واشنگتن، تنها توافق ملموس این بود که چین در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ دست‌کم ۱۰‌میلیون تن زغال‌سنگ  از آمریکا وارد کند. کاخ سفید این را نشانه «احیای صنعت زغال‌سنگ» توصیف کرد. با این حال به نظر می‌رسد چین این تعهد را بدون دریافت هیچ تعهد مشخصی از آمریکا پذیرفته است. تولید زغال‌سنگ آمریکا از سال۲۰۰۰ حدود نصف شده و سهم آن از تولید برق از ۵۱ به ۱۷درصد رسیده است؛ پیش‌بینی وزارت انرژی آمریکا هم کاهش بیشتر را نشان می‌دهد. عامل اصلی این افول، اقتصادی است: هزینه‌ برق زغال‌سنگی به‌مراتب بالاتر از گاز، خورشیدی و بادی خشکی است. دولت با دستورهای اضطراری برای جلوگیری از بازنشستگی نیروگاه‌های زغالی و بیش از یک‌میلیارد دلار حمایت مالی مقابله کرده، اما یک دادگاه فدرال این ماه یکی از آن دستورها را فراتر از اختیارات دولت دانسته و لغو کرده است.

تهاجم نظامی علیه ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز قیمت گاز را بالا برده و صادرات زغال‌سنگ آمریکا را در فصل دوم ۱۹درصد افزایش داده است. اما همین بحران، کشورهای آسیایی را به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر ارزان‌تر سوق داده است. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی می‌کند سهم زغال‌سنگ از تولید برق جهان از ۳۴درصد در ۲۰۲۵ به ۲۷درصد در ۲۰۳۰ برسد. چین بزرگ‌ترین بازار زغال‌سنگ جهان است، اما سهم آن در تولید برق کشور برای نخستین‌بار زیر ۵۰درصد آمده است. واردات آمریکا برای پکن مکملی کوچک اما مفید است. در مقابل، ۸۶درصد ظرفیت جدید برق جهان سال گذشته از تجدیدپذیرها بوده و صادرات فناوری پاک چین از ۲۲۰‌میلیارد دلار فراتر رفته است. نویسنده نتیجه می‌گیرد اگر واشنگتن به‌جای رقابت در فناوری‌های کم‌کربن، بر مقاومت در برابر افول زغال‌سنگ تمرکز کند، پکن انگیزه‌ای برای مداخله ندارد.