عملکرد سازمان نظام‌مهندسی کجا نظارت می‌شود؟
هیات مدیره سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها هر سه سال یک بار تعویض می‌شود و در نهایت معلوم نیست جبران حقوق از دست رفته کسانی که از عدم اجرای قانون یا ناقص اجرا شدن آن خسارت می‌بینند به عهده چه کسانی است.
هیات مدیره سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها هر سه سال یک بار تعویض می‌شود و در نهایت معلوم نیست جبران حقوق از دست رفته کسانی که از عدم اجرای قانون یا ناقص اجرا شدن آن خسارت می‌بینند به عهده چه کسانی است. امید الوندیان*
دربند ۵ ماده ۱۵ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و بند ۵ ماده ۷۳ آیین‌نامه اجرایی آن فرازی از وظایف سازمان استان آمده است به این ترتیب که سازمان را موظف به «نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی در طرح‌ها و فعالیت‌های غیردولتی در حوزه استان و تعقیب متخلفان از طریق مراجع قانونی ذی‌صلاح» کرده است. در این ارتباط لازم است قانونگذار بررسی و تحقیق نماید که این امر ( که یکی از مهم‌ترین مواد قانون مذکور است) تاکنون چگونه اجرا شده است؟
بدیهی است که تمام هیات مدیره‌های سازمان‌های استان مشغول سر و سامان دادن به امر نظارت بر حسن انجام خدمات‌مهندسی بوده‌اند و هستند، به طوری که باید نظر به تغییرات و تحولات به وجود آمده و بهبود نسبی ارائه خدمات مهندسی از همه آنها تشکر و قدردانی کرد و تلاش بسیاری از ایشان را در راستای تحقق اهداف سازمان و عمل به قانون ارج نهاد، ولی باید توجه شود که مقصود، اجرای کامل قانون است و پاسخگو بودن مجریان قانون نه اینکه گروهی به نام هیات مدیره سازمان استان در هر دوره گرد هم آیند و برای تحقق قانون فکر و تلاش کنند، اما چنانچه در پایان هردوره اجرای قانون به صورت کامل محقق نشد برای هیات مدیره مشکلی نباشد و بتوانند امر را به هیات مدیره بعدی واگذار کنند.
با این روش اگر سال‌ها بگذرد و کماکان انجام خدمات مهندسی و نظارت بر آن به حسن لازم نرسد همچنان الزامی برای پاسخگویی از سوی سازمان نظام مهندسی استان، هیات مدیره‌های آن و سایر مراجع ذی‌ربط که باید کنترل‌های لازم را به‌عمل می‌آوردند، وجود نخواهد داشت. با توجه به توضیحات ارائه شده و مسائلی که مطرح شد به نظر می‌رسد در راس همه امور نخست باید حسن لازم برای هر موضوع از خدمات مهندسی (طراحی، نظارت و اجرا) به صورتی جامع از سوی مسوولان وزارت راه و شهرسازی (یا با تدوین و پیشنهاد از سوی سازمان و تصویب وزارتخانه مذکور) تعریف و سپس گردشکار و تمهیدات لازم برای نظارت بر حسن انجام خدمات مهندسی مشخص و آماده شود و آنگاه هیات مدیره سازمان نظام مهندسی استان موظف به انجام وظیفه منطبق بر مبانی روشن شود تا بتوان عملکرد سازمان را مورد ارزیابی قرار داد و هیات مدیره را مکلف به پاسخگویی کرد. البته آنگونه که از مواد قانون (مانند ماده۲۶ و ماده ۱۲۲ آیین‌نامه اجرایی) برمی‌آید وزارت راه و شهرسازی مجاز است عملکرد سازمان‌های استان را مورد بررسی قرار دهد تا انحرافی از اهداف سازمان به وجود نیاید، اگر این موضوع را بتوان به معنی مسوول بودن وزارت راه و شهرسازی در صورت عدم اجرای کامل قانون دانست، لازم است وزارت راه و شهرسازی پاسخگوی نابسامانی و آشفتگی‌ها در زمینه ارائه خدمات مهندسی باشد.
* دبیر انجمن مهندسان مشاور طراح و ناظر ساختمان
