روایت خواننده معروف از حذف هنرمندان
علی‌اصغر شاه‌زیدی، خواننده و مدرس آواز ایرانی با انتقاد از وضعیت فعالیت هنرمندان موسیقی در دهه‌های اخیر، معتقد است محدودیت‌های اعمال‌شده بر موسیقی و خانه‌نشین شدن بسیاری از خوانندگان و نوازندگان، زمینه را برای مطرح شدن و باقی ماندن تعداد محدودی از چهره‌ها فراهم کرد. او از شاگردان جلال تاج اصفهانی و از چهره‌های شناخته‌شده مکتب آوازی اصفهان است که در طول فعالیت هنری خود با آثار و اجراهایی در حوزه موسیقی ردیف‌دستگاهی شناخته شده است. یکی از آخرین اجراهای صحنه‌ای ثبت‌شده او، کنسرت ارکستر ملی ایران به رهبری فریدون شهبازیان در ۲۹ آذر ۱۳۹۷ در تالار وحدت تهران بود؛ برنامه‌ای که به اجرای آثار آهنگسازانی چون علی تجویدی و حسین دهلوی اختصاص داشت. او پیش‌تر نیز در تیرماه ۱۳۹۶ همراه ارکستر ملی در عمارت چهلستون اصفهان روی صحنه رفته بود.
علی‌اصغر شاه‌زیدی در گفت‌وگو با ایسنا درباره وضعیت فعالیت هنرمندان موسیقی ایرانی و دلایل کاهش تولید و انتشار آثار ماندگار در این حوزه، با اشاره به خاطره‌ای از علی تجویدی گفت: زمانی که آقای هوشنگ ابتهاج سرپرست رادیو و موسیقی شده بود، از هنرمندانی که در رادیو فعالیت می‌کردند خواسته بود دوباره امتحان دهند؛ یعنی آقای احمد عبادی، آقای تجویدی و دیگر بزرگان موسیقی باید امتحان می‌دادند. استاد تجویدی گفته بودند ما آماده‌ایم امتحان بدهیم، اما بفرمایید فردی که قرار است از ما امتحان بگیرد، چه کسی است؟»
او افزود: اینکه چه کسی مسوولیت کار را برعهده داشته باشد، اهمیت زیادی دارد. باید دید چه کسی می‌خواهد موسیقی را منتشر کند، چه نوع موسیقی‌ای را مدنظر دارد و چقدر به آنچه مردم نیاز دارند توجه می‌کند. مشکل همین‌جاست؛ دولت‌ها گوششان به این حرف‌ها بدهکار نیست. می‌گویند به هنرمندان توجه داریم، اما برای مثال هنرمندی را در نظر بگیرید که درجه یک هنری دارد و خودشان هم برای او پایه دکترا در نظر گرفته‌اند؛ حقوقش ابتدا ۱۵۰هزار تومان بوده، اکنون تازه به رقم تقریبا چهار‌میلیون تومان رسیده است.
شاه‌زیدی با اشاره به شرایط اقتصادی هنرمندان گفت: این چهار‌میلیون تومان را هنرمند باید صرف پرداخت هزینه برق، گاز و تلفن کند. با این گرانی و تورمی که وجود دارد، چه می‌شود کرد؟ شاید من به این پول احتیاج نداشته باشم، اما بسیاری را می‌شناسم که همین چهار‌میلیون تومان هم برایشان رقم مهمی است. آیا با چنین شرایطی می‌توان انتظار رشد هنرمند را داشت؟ هنرمند باید از جیب و دارایی خودش هزینه کند و اثری تولید کند، بعد هم معلوم نیست کاری که تولید می‌کند مورد استقبال مردم قرار بگیرد یا نه.
او در ادامه با مقایسه شرایط فعالیت موسیقایی در گذشته و امروز گفت: پیش از انقلاب رادیو ایران، هشت ارکستر داشت؛ یعنی هشت گروه نوازنده در رادیو ایران فعالیت می‌کردند و حقوق می‌گرفتند و موظف بودند هر ماه کار ارائه کنند، اما تمام اینها جمع شد.
این خواننده همچنین با اشاره به خاطره‌ای از دولت آیت‌الله رفسنجانی، گفت: به خاطر دارم زمانی که برادر ایشان رئیس صداوسیما شده بود، توصیه شده بود آثار هنرمندان را زیاد پخش نکنند تا برای آنها تبلیغ نشود. ببینید چقدر خساست وجود داشت. به‌جای اینکه بگویند آثار را تبلیغ کنید تا مردم بشنوند و لذت ببرند و خود هنرمندان هم از این فرصت استفاده کنند، چنین نگاهی وجود داشت.
شاه‌زیدی در پاسخ به پرسشی درباره شباهت سبک و شیوه آوازخوانی برخی خوانندگان به استاد محمدرضا شجریان و اینکه چرا پس از او کمتر خواننده‌ای با هویت مستقل در موسیقی ایرانی مطرح شده است، این موضوع را ناشی از شرایط حاکم بر فضای فرهنگی کشور دانست و گفت: این مساله به کلان حاکمیت برمی‌گردد. اواخر دهه پنجاه و اوایل دهه شصت، دیگر خبری از موسیقی نبود و سال‌ها از تلویزیون فقط کارتون‌هایی مثل پینوکیو، مدرسه موش‌ها و پلنگ صورتی پخش می‌شد. در چنین فضایی آقای شجریان مطرح و به یک چهره شاخص تبدیل شد، اما دیگران خانه‌نشین شده بودند. کسانی که باید ساز می‌زدند و کسانی که باید آواز می‌خواندند، هرکدام به دلیلی با محدودیت مواجه می‌شدند؛ عده‌ای در خانه‌هایشان ماندند، عده‌ای از دنیا رفتند، بعضی هم مهاجرت کردند و...، عامل ایجاد این شرایط، چه و که بود؟
این خواننده با اشاره به جایگاه محمدرضا شجریان و شهرام ناظری در آن دوران گفت: آقای شجریان امکان برگزاری کنسرت و اجرا پیدا کرد و بعد هم آقای شهرام ناظری وارد این چرخه شد. در چنین شرایطی، دیگر برای بسیاری از خوانندگان فرصت و جایی برای فعالیت باقی نماند. البته عامل اصلی آن شرایط، آقای شجریان و ناظری نبودند.
