کارنامه سینما در ماه اول پاییز
سینمای ایران در مهرماه جان تازه‌ای گرفت و با اکران برخی فیلم‌ها توانست پای مخاطبان را به سالن‌ها باز کند. بررسی آمار گیشه نشان می‌دهد که سالن‌های سینما در این ماه پذیرای حدود ۲میلیون و ۵۷۰هزار مخاطب در قالب ۸۰هزار سانس بوده‌اند؛ امری که حاصل آن کسب درآمدی افزون بر ۳۴۰میلیارد تومان برای سینمای ایران بود. با این حال، نگاهی به میانگین ۳۲ نفر مخاطب در هر سانس تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد؛ رقمی که هرچند نسبت به دوره‌های گذشته بهبود داشته، اما اصلا رقم قابل‌قبولی به شمار نمی‌آید؛ ریشه این مساله گذشته از فشارهای اقتصادی روزافزون بر قشر متوسط، باید در نگرانی‌های سیاسی و اجتماعی نیز جست‌وجو کرد که تفریحاتی از قبیل سینما رفتن را در فهرست اولویت‌های زندگی به رده‌های آخر سوق داده است.
نکته مهم این است که مرکز ثقل همین حضور مخاطبان نیز به روزهای آخر هفته و روزهای نیم‌بها محدود می‌شود، به طوری که به نظر می‌رسد در اغلب روزهای عادی هفته، هزینه گشودن در سالن‌ها برای سینماداران کاری به‌صرفه نیست و آنها تنها از سر اجبار و رعایت ضوابط قانونی ناچار به روشن نگه داشتن چراغ سالن‌ها هستند؛ موضوعی که می‌تواند زنگ خطری جدی برای پایداری اقتصادی سینماداران باشد.
هنگامی که کارنامه مهرماه امسال را در کنار ماه پیش از آن، یعنی شهریور ۱۴۰۵، قرار می‌دهیم، روندی صعودی و کاملا محسوس در آمار به چشم می‌خورد. سینماها در شهریورماه درآمدی حدود ۲۶۹میلیارد تومان از محل حضور ۲میلیون و ۲۲۰ هزار مخاطب به دست آورده بودند. مقایسه این ارقام گویای رشد چشم‌گیر ۲۶.۴درصدی در فروش کل و افزایش ۱۵.۴درصدی در تعداد مخاطبان (میزبانی از حدود ۳۴۳هزار تماشاگر بیشتر) تنها در طول یک ماه است. نکته مهم اینجاست که این رشد درآمدی و جذب مخاطب، در حالی رخ داده که تعداد سانس‌های اکران در مهرماه نسبت به شهریور، با کاهش ۲.۴درصدی همراه بوده است. این ناهمسویی مثبت میان کاهش سانس‌ها و افزایش مخاطب، میانگین تماشاگر در هر سانس را از ۲۷ نفر در شهریور به ۳۲ نفر در مهر رسانده که نشان‌دهنده بهره‌وری بالاتر سالن‌ها در روزهای اوج است، هرچند همچنان تعداد مخاطبان سالن‌ها نسبت به ظرفیت آنها از پدیده‌ای ناخوشایند حکایت دارد.
از سوی دیگر، مقایسه وضعیت اکران با مهرماه سال گذشته (۱۴۰۴) ابعاد روشن‌تری از بهبود مختصر جایگاه سینما در سبد فرهنگی خانواده‌ها را نمایان می‌سازد. در مهر ۱۴۰۴، گیشه سینماها فروش ۱۹۲میلیاردتومانی را با همراهی ۲میلیون و ۴۷۰هزار مخاطب ثبت کرده بود. تحلیل این اعداد در مقایسه با آمار امسال، از جهش سنگین ۷۷درصدی در فروش کل خبر می‌دهد؛ امری که اگرچه بخشی از آن متاثر از تعدیل قیمت بلیت‌هاست، اما رشد ۳.۸درصدی تعداد مخاطبان نشان می‌دهد که این افزایش قیمت، مانعی برای حضور مردم در روزهای پرمخاطب ایجاد نکرده و جامعه مخاطبان سینما نه تنها ریزش نداشته، بلکه با رشد همراه بوده است. همچنین مقایسه تعداد سانس‌ها نسبت به ۸۴ هزار سانسِ مهر سال گذشته، کاهش ۴.۱درصدی ظرفیت نمایش را نشان می‌دهد که اگرچه میانگین مخاطب در هر سانس را از ۲۹نفر به ۳۲ نفر رسانده و مدیریت نسبی بهتری را نشان داده، اما همچنان چالش اصلی کم‌رونقی سالن‌ها در روزهای میانی هفته را حل‌نشده باقی گذاشته است.تحلیل جدول پرفروش مهرماه ۱۴۰۵در میان آثار روی پرده، تنوع ژانر و غلبه آثار کمدی، اکشن و اجتماعی به همراه انیمیشن کودک موجب جذب طیف‌های متنوعی از مخاطبان شده است.
«خانوم والده» به کارگردانی سهیل موفق فاتح مطلق گیشه مهرماه بوده است. این فیلم تنها در طول یک ماه توانست با جذب یک‌میلیون و ۵۷۷ هزار مخاطب در بیش از ۳۲ هزار سانس، فروش خیره‌کننده ۲۱۷میلیارد تومانی را به ثبت برساند؛ رقمی که بیش از ۶۳درصد از کل درآمد ماهانه سینمای ایران را به خود اختصاص داده است. داستان فیلم روایتگر ماجرای دو برادر بدهکار است که برای پرداخت بدهی سنگین خود و دستیابی به ارثیه مادری پس از فوت ناگهانی او، دست به اجرای نقشه‌ها و اتفاقات کمیک و دردسرسازی می‌زنند.
«اسکورت» ساخته یوسف حاتمی‌کیا نیز رتبه دوم جدول فروش را در اختیار گرفت.این اثر موفق شد حدود ۱۷۲ هزار مخاطب را به سالن‌ها بکشاند و فروشی افزون بر ۲۴.۷میلیارد تومان کسب کند. «اسکورت» روایتی پرکشش و جاده‌ای از زندگی «شوتی‌ها» و افرادی است که برای تامین معاش، وارد مسیرهای پرخطر ترانزیت کالا و قاچاق می‌شوند و درگیر چالش‌ها و بزنگاه‌های نفس‌گیری می‌گردند.
انیمیشن «سفینه نجات» به کارگردانی هادی محمدیان با جذب حدود ۲۲۷هزار مخاطب و فروش ۲۲میلیارد تومان در رتبه سوم جدول درآمد قرار گرفت. داستان این انیمیشن ماجراجویانه و فضایی، درباره دختری به نام «دریا» در سیاره‌ای دوردست و پسربچه‌ای به نام «هانی» است که برای نجات سیاره‌شان از خشکی و بی‌آبی دست به سفری پرماجرا می‌زنند.
«زنده‌شور» ساخته کاظم دانشی نیز توانست ۱۵۳هزار مخاطب را جذب کند و فروشی بیش از ۲۱میلیارد تومان را در مهرماه رقم بزند. فیلم داستان ساعات پایانی زندگی چند محکوم به اعدام در زندان و تلاش‌های نماینده دادستان برای اخذ رضایت و عفو از اولیای دم را روایت می‌کند.
«بی‌دار» به کارگردانی حسین دوماری از ۲۲مهرماه روی پرده رفت و در مدت کوتاه توانست ۱۰۷هزار مخاطب جلب کند و به فروش ۱۶.۵میلیاردتومانی دست یابد. داستان فیلم حول محور زوجی جوان به نام‌های عطا و سماء می‌چرخد. سماء به رازی تلخ و مخفیانه در زندگی گذشته و مشترکشان پی می‌برد؛ رازی مربوط به خطای بزرگ عطا و ماجرای یک پنهان‌کاری پیچیده که عطا برای سرپوش نهادن بر آن برنامه‌ریزی کرده است.
