فیلم کیارستمی در جمع 100 دنباله برتر

ایندی‌وایر در فهرستی با عنوان ۱۰۰ دنباله برتر تاریخ سینما، تلاش کرده است همین تنوع را برجسته کند و آثاری از سینماهای مختلف جهان را در کنار تولیدات جریان اصلی‌ هالیوود قرار دهد. این فهرست از فیلم‌های مشهور مجموعه «جنگ ستارگان» و آثار کلاسیک هیولاهای یونیورسال تا فیلم‌های هنری هنگ‌کنگ و آثار تحسین‌شده سال‌های اخیر را شامل می‌شود. در میان این ۱۰۰ فیلم، نام «زیر درختان زیتون» ساخته کیارستمی، کارگردان سرشناس ایرانی، نیز دیده می‌شود؛ فیلمی که ایندی‌وایر آن را در جایگاه ششم فهرست خود قرار داده است.

این فیلم محصول ۱۹۹۴ و سومین اثر از سه‌گانه‌ای است که با «خانه دوست کجاست؟» آغاز شد و با «زندگی و دیگر هیچ» ادامه یافت. کیارستمی در این فیلم بار دیگر به فضای روستایی شمال ایران بازمی‌گردد و مرز میان واقعیت و داستان را به شیوه‌ای ویژه درهم می‌آمیزد. ایندی‌وایر در توضیح رویکرد خود تاکید کرده است که هدف این فهرست صرفا انتخاب آثاری نیست که داستان فیلم قبلی را ادامه می‌دهند، بلکه می‌خواهد فیلم‌هایی را برجسته کند که نشان می‌دهند یک دنباله تا چه اندازه می‌تواند مستقل، خلاقانه و متفاوت از اثر قبلی باشد.

 بر همین اساس، «زیر درختان زیتون» در کنار فیلم‌هایی قرار گرفته که هر یک برداشت متفاوتی از مفهوم دنباله ارائه می‌کنند؛ از «پدرخوانده: قسمت دوم» ساخته فرانسیس فورد کاپولا و «بیگانه‌ها» اثر جیمز کامرون گرفته تا «مکس دیوانه: جاده خشم» جرج میلر، «پدینگتون ۲» به کارگردانی پل کینگ و «شوالیه تاریکی» کریستوفر نولان.

این نشریه برای تهیه فهرست، تعریف نسبتا سختگیرانه‌ای از «دنباله» در نظر گرفته و در ابتدا اعلام کرده بود که دنباله‌های معنوی، پیش‌درآمدها و فیلم‌هایی را که صرفا بازگشت یک شخصیت محبوب را به نمایش می‌گذارند، کنار خواهد گذاشت؛ با این حال، خود ایندی‌وایر اذعان کرده است که در نهایت برخی از این مرزبندی‌ها را نیز شکسته است.

در صدر این فهرست، «مایک جادویی ایکس‌ایکس‌ال» ساخته گرگوری جیکوبز قرار گرفته است؛ انتخابی که ایندی‌وایر خود نیز آن را انتخابی غیرمنتظره برای مخاطبانی توصیف می‌کند که بیشتر با فضاهای آنلاین سینمایی آشنا هستند.

پس از آن، «پدرخوانده: قسمت دوم» ساخته کاپولا در رتبه دوم قرار گرفته و «۲۰۴۶» ساخته وونگ کار-وای، «دنیای آپو» ساخته ساتیاجیت رای و «طلوع مردگان» ساخته جرج رومرو نیز پنج رتبه نخست را تکمیل می‌کنند.

این فهرست همچنین نشان می‌دهد که از نگاه ایندی‌وایر، موفق‌ترین دنباله‌ها الزاما آثاری نیستند که صرفا همان فرمول فیلم نخست را تکرار کنند؛ بلکه می‌توانند با استفاده از جهان و ایده‌های اثر قبلی، هویت تازه‌ای پیدا کنند و حتی از نظر هنری به اثری قدرتمندتر از فیلم اصلی تبدیل شوند.