چانهزنی قدرتها در قاب سینما
دنیای اقتصاد : سینما بعد از پیدایش همواره فراتر از سرگرمی عمل کرده و در مناسبات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی نقش داشته و بهمثابه آیینهای برای بازتاب واقعیتها بوده است. میتوان گفت برای هر رویداد مهم و بزرگی یک اثر سینمایی ساخته شده که میتواند مخاطب را به دل وقایع ببرد و زوایای پنهانی را روشن سازد. پس از درگذشت پاپ فرانسیس، فیلم «مجمع کاردینالها» بار دیگر بر سر زبانها افتاد و بسیاری از مخاطبان کنجکاو شدند بدانند فرآیند انتخاب پاپ چگونه در پس درهای بسته کلیسا رخ میدهد. نکته جالب این است که اعلام شد کاردینالها قبل از انتخاب پاپ به تماشای این فیلم نشستند تا منبعی برای شناخت بهتر روند انتخاب پاپ باشد. در این روزها این اتفاق بار دیگر ثابت کرد که سینما ابزاری قدرتمند برای توضیح سازوکارهای پیچیده قدرت است.
اکنون با داغ شدن بحث مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا فرصت مناسبی فراهم شده تا به سراغ آثاری برویم که دیپلماسی، سیاست خارجی، و نحوه چانهزنی قدرتهای بزرگ را به تصویر کشیدهاند. در این گزارش به معرفی پنج فیلم برجسته میپردازیم که هر یک از زاویهای خاص، مذاکره و سیاست آمریکایی یا اروپایی را روایت میکنند.
۱۲مرد خشمگین
این فیلم کلاسیک و تاثیرگذار از دهه ۵۰ میلادی ساخته سیدنی لومت است که با وجود فضای محدود خود، قدرت بینظیری در ایجاد تعلیق و نمایش روند تفکر نقادانه دارد. داستان در یک اتاق هیات منصفه میگذرد، جایی که ۱۲ مرد قرار است درباره گناهکار یا بیگناه بودن نوجوانی که متهم به قتل پدرش است، تصمیم بگیرند. درحالیکه بیشتر اعضا با ذهنیتی قالبی رای به گناهکار بودن میدهند، تنها یکی از آنها، با بازی درخشان هنری فوندا، مسیر شک و پرسشگری را آغاز میکند که در نهایت مسیر را تغییر میدهد. این فیلم نمادی از اهمیت منطق، مقاومت در برابر تعصب و جادوی گفتوگو در رسیدن به حقیقت است. هرچند در بستر قضایی شکل گرفته، اما بهشکل استعاری، سازوکار تصمیمگیری سیاسی و تاثیر فرد آگاه بر جمع را بهزیبایی نشان میدهد.
کورتنی بی. ونس، اوسی دیویس، جرج سی. اسکات، آرمین مولر-اشتال، دوریان هاروود، جیمز گاندولفینی، تونی دنزا، جک لمون و... بازیگران این اثر هستند.
بزرگان در اتاق
این اثر پرتنش و واقعگرایانه به کارگردانی کوستا-گاوراس روایتی سینمایی از بحران اقتصادی یونان در سال ۲۰۱۵ است که بر پایه خاطرات یانیس واروفاکیس، وزیر اقتصاد وقت یونان، ساخته شده است. فیلم به مذاکرات پرکشمکش دولت چپگرای یونان با اتحادیه اروپا، صندوق بینالمللی پول و بانک مرکزی اروپا میپردازد. البته چالش میان سیاستمداران، تضاد میان آرمانگرایی سیاسی و واقعگرایی اقتصادی و نقدی صریح به ساختارهای مالی اروپا را هم به تصویر کشیده است. کریستوس لولیس، الکساندروس بوردومیس، اولریش توکور، دان اِسخیورمانس و... بازیگران این اثر هستند.
کیسینجر و نیکسون
در این درام تاریخی که با نگاهی مستندگونه ساخته شده، روابط پیچیده میان هنری کیسینجر، معمار سیاست خارجی آمریکا، و ریچارد نیکسون، رئیسجمهور جنجالی آن زمان، مورد بررسی قرار میگیرد. تمرکز اصلی فیلم بر مذاکرات پشتپرده با چین، اتحاد شوروی، و تصمیمات کلیدی در جریان جنگ ویتنام است. البته در این اثر تحلیل اخلاقی و سیاسی از تصمیمسازیهای کلان بینالمللی، نمایش دقیق رقابت قدرت در پشت درهای بسته کاخ سفید و بررسی نقش یک شخصیت غیرمنتخب (کیسینجر) در تعیین سرنوشت میلیونها انسان دیدنی است.
ممنون که سیگار میکشید
این فیلم به کارگردانی جیسون رایتمن یک کمدی سیاه با نگاهی تند و طعنهآمیز به صنعت تبلیغات و لابیگری در آمریکاست و داستان نیک نیلر، سخنگوی توجیهگر صنعت دخانیات را روایت میکند. او ماموریت دارد چهرهای موجه از سیگار و تولیدکنندگان آن در جامعه ترسیم کند، حتی در برابر انتقادات علمی و اجتماعی. فیلمی هشداردهنده و در عین حال سرگرمکننده است که نشان میدهد چگونه حقیقت میتواند در بستهبندی جذاب، وارونه جلوه کند.
آرون اکهارت، ماریا بلو، آدام برودی، سام الیوت، کیتی هلمز، راب لو و... بازیگران این فیلم هستند.
پل جاسوسان
این فیلم ساخته استیون اسپیلبرگ و محصول سال ۲۰۱۵است و روایتی از مذاکرات جاسوسی میان آمریکا و شوروی را به تصویر میکشد. داستان فیلم از این قرار است که در طول جنگ سرد، یک وکیل باتجربه آمریکایی به نام جیمز بی دانوان، تلاش دارد یک خلبان جاسوس سازمان CIA را که در خاک شوروی اسیر شده است آزاد کند و با یک جاسوس روسیه مبادله کند. تام هنکس، امی رایان، آلن آلدا، ایو هوسان، مارک رایلنس، بیلی مگناسن، استیون کانکن و اسکات شپرد در این فیلم مقابل دوربین یانوش کامینسکی بازی کردند.