جشنواره فیلم فجر در کانون حاشیهها
دنیای اقتصاد : جشنواره فیلم فجر نه با بریدن روبان قرمز یا اکران فیلم در روز افتتاحیه بلکه با اولین شایعات و حواشیاش آغاز میشود. در دوسه ماه اخیر خبرها و حواشی متعددی درباره برگزاری سی وششمین دوره این جشنواره وجود داشته است. هفته گذشته شایعات متعددی درباره حضور و اثرگذاری هیاتی از قوهقضائیه در انتخاب فیلمها منتشر شد که البته با تکذیب و تصحیح این خبر از سوی این قوه مواجه شد. این خبر آنقدر دست به دست و در فضای مجازی چرخید که هنوز هم بازانتشار میشود. اما تنها چند روز پس از تکذیب این خبر، روز گذشته فهرستی منتشر شد که منتشرکنندگانش ادعا میکردند لیست ۱۰فیلمی است که نظر هیات انتخاب را جلب کرده و اولین فیلمهایی هستند که بهطور قاطع در بخش اصلی (سودای سیمرغ) سی و ششمین دوره جشنواره ملی فیلم فجر حاضر خواهند بود.اسامی این ۱۰ فیلم در حالی اعلام شده که هنوز خبرهایی از فرستادن نسخه بازبینی برخی فیلمها به دبیرخانه جشنواره در رسانهها منتشر میشود. با این حال طبق اعلام قبلی برگزارکنندگان، هیات انتخاب جشنواره فیلمهای نهایی بخش سودای سیمرغ را اوایل دیماه معرفی میکند. البته تاکنون خبری رسمی درباره اعلام اسامی فیلمهای راهیافته به بخش اصلی منتشر نشده است. پیشتر ابراهیم داروغهزاده، دبیر این دوره از جشنواره در خبری اعلام کرده بود که اسامی نهایی فیلمهای منتخب تا دهم دیماه اعلام میشود، اما گویا قبل از اعلام اسامی نهایی، شایعات و خبرهای درزی پیشقدم شدهاند.
لیست غیررسمی اولیه
براساس شنیدهها از یک منبع آگاه در ستاد جشنواره اسامی این ۱۰ فیلم عبارت است از اتاق تاریک ساخته روحالله حجازی، به وقت شام ساخته ابراهیم حاتمیکیا، بمب ساخته پیمان معادی، تنگه ابوغریب ساخته بهرام توکلی، سرو زیر آب ساخته محمدعلی باشه آهنگر، فیلشاه ساختههادی محمدیان، کامیون ساخته کامبوزیا پرتوی، لاتاری ساخته محمد حسین مهدویان، مصادره ساخته مهران احمدی و مغزهای کوچک زنگزده ساخته هومن سیدی، فیلمهایی هستند که گویا قبل از اعلام رسمی در فهرست پذیرفتهشدگان جشنواره سیوششم قرار دارند.
سایت روزنامه سینما نیز نوشت شنیدهها از دبیرخانه جشنواره فجر حاکی از نظر مثبت اکثریت اعضای هیات انتخاب روی ۱۰ فیلم در جلسات اولیه و انتخاب قطعی آنها برای بخش مسابقه جشنواره فجر است. برای ۱۲ فیلم باقیمانده اختلافنظرها همچنان باقی است. البته نظر هیات انتخاب درباره پنج فیلم تقریبا نزدیک و همسان است و احتمال میرود آن پنج فیلم بتوانند با کمترین تغییر در فهرست نهایی نوشته شوند. اما اختلافنظرها درباره هفت فیلم باقیمانده بسیار زیاد است و تا رایگیری نهایی در هیات انتخاب نمیتوان در این باره گمانهزنی کرد. با این حال افزایش اختلافنظرها همواره شایعات و حواشی را نیز بیشتر میکند.
سال گذشته نیز انتخاب ۳۳ فیلم برای حضور در بخش اصلی و بازماندن آثار بسیاری از کارگردانان شناخته شدهای مثل کیانوش عیاری، شهرام مکری، مهدی صباغزاده، احمدرضا معتمدی، تهمینه میلانی، محمد رسولاف، رضا درمیشیان و... از رقابت در این بخش، شایعات بسیار زیادی را سر زبانها انداخت. امسال با توجه به کاهش تعداد فیلمهای بخش مسابقه از ۳۳ به ۲۲ و همچنین اختلافنظر بسیاری که گویا بر سر انتخاب فیلمها در میان هیات انتخاب وجود دارد، احتمالا شایعات بسیار بیشتر دامن جشنواره را خواهد گرفت.امسال محمود اربابی، احمد امینی، مجید رضابالا، پوران درخشنده، سیدجمال ساداتیان، حسین کرمی و محمدهادی کریمی اعضای هیات انتخاب سی و ششمین جشنواره ملی فیلم فجر شدهاند و نگاهی به سوابق و تخصصهای این افراد، وجود اختلافنظر، اختلاف سلیقه و طبیعتا دشوار شدن انتخاب نهایی را قابلپیشبینی میکند.
متقاضیان جشنواره
اگرچه معمولا خبرهای تحویل فیلمهای سینمایی به دبیرخانه جشنواره فیلم فجر به تنهایی حامل ارزش خبری بالایی نیست، اما با توجه به بازماندن تعداد قابلتوجهی از کارگردانان مطرح از جشنواره در سال گذشته و کاهش تعداد فیلمهای منتخب از امسال، بهنظر میرسد از میان کارگردانان زیر تعدادی نتوانند به جشنواره راه پیدا کنند. امسال طبق شنیدهها و اخبار منتشر شده، فیلمسازانی همچون منیژه حکمت، مصطفی کیایی، مهرداد فرید، پوریا آذربایجانی، امیراطهر سهیلی، اصغر نعیمی، حجتالله سیفی، محسن دامادی، سیاوش اسعدی، بهمن کامیار، عباس نظامدوست، رسول صدرعاملی، خسرو معصومی، سیدجواد هاشمی، حمید نعمتالله، برادران محمودی، مجیدرضا مصطفوی، بهروز شعیبی، رامتین لوافیپور، هادی محمدی، رهبر قنبری، رضا فهیمی، مسعود حاتمی، علی ژکان، سهیل بیرقی، مسعود کرامتی، مسعود تکاور، پویا بادکوبه، حسن یکتاپناه و... به دبیرخانه جشنواره فیلم ارسال کردهاند؛ درصورتیکه لیست غیررسمی اعلام شده صحت داشته باشد، از میان این کارگردانانی که نام بردیم تعداد قابلتوجهی از رقابت بازخواهند ماند.
نارضایتی از کیفیت فیلمهای متقاضی
بهرغم اینکه افراد قابلتوجه و مطرحی از سینماگران ایرانی به جشنواره فیلم ارسال کردهاند و البته گویا تا پنجشنبه هفته گذشته نیز امکان ارسال نسخ بازبینی شده وجود داشته، اما بهنظر میرسد که هیات انتخاب سطح فیلمها را چندان بالا ارزیابی نکرده است. با این مقدمه پرسشی که مطرح میشود آن است که این همه اسامی مطرح کارگردانان سینما در یک سال اخیر آیا اتفاق قابلملاحظهای را در سینمای ایران رقم نزدهاند؟ چند روز پیش سیدجمال ساداتیان از اعضای هیات انتخاب سیوششمین جشنواره فیلم فجر گفته بود: با وجود آنکه بیش از نیمی از فیلمهای رسیده به جشنواره توسط هیات انتخاب دیده شده، اما هیچ کدام تاکنون ما را سورپرایز نکرده است.
او با اشاره به اینکه در میان فیلمهای دیدهشده تنوع ژانر و موضوع وجود داشته است، بیان کرد: در میان فیلمهای امسال آثار متعددی با زمینههای اجتماعی، طنز و همچنین دفاع مقدس ساخته شده و به نظرم کمی تنوع در بین آثار دیده میشود؛ اما اینکه به لحاظ کیفی چطور ساخته شدهاند تا مخاطب را جذب کنند بحث دیگری است.ساداتیان در پاسخ به اینکه با توجه به فیلمهایی که برای انتخاب در جشنواره فیلم فجر تماشا کرده چه ارزیابیای از سینمای ایران در سال آینده خواهد داشت، گفت: هنوز از طرف هیات انتخاب نظر جمعی و مشخصی اعلام نشده و به جمعبندی نرسیدهایم، با این حال در مجموع فیلمهایی که تاکنون دیدهایم متوسط رو به بالا بوده ولی فیلمی که همه را مجذوب کند، هنوز ندیدهایم. در واقع آثار قابلتوجه و تاملی به این دوره از جشنواره ارسال شدهاند؛ اما اثری که سورپرایزکننده باشد ندیدهایم.وی در پایان با تاکید بر اینکه هیات انتخاب با استقلال کامل در انتخاب فیلمهای جشنواره عمل خواهد کرد، افزود: امیدوارم سال آینده برای سینمای ایران سال پررونقی نسبت به آنچه امسال پشتسر گذاشتیم، باشد مخصوصا اینکه برخی از فیلمهایی که تاکنون دیدهایم ظرفیت جذب مخاطب را دارند؛ هرچند ممکن است نظر مخاطب با هیات انتخاب تفاوت داشته باشد.