راه رفتن بدون چراغ

محمدصادق جنان صفت

آمار در کسب‌و‌کار فردی، در چرخش کار بنگاه‌ها و در اقتصاد کلان چراغ راه و عصای دست است. بدون چراغ روشن هم البته می‌توان راه رفت و به جایی رسید، اما هرگز نمی‌توان تضمین کرد سر از بیراهه و کژ راهه در نیاوریم. به همین دلیل است که جامعه‌های بانشاط و دارای نهادهای دموکراسی چندین دهه و حتی چند سده است که مراکز رسمی آمارگیری دولتی و عمومی را تاسیس و با دادن آزادی عمل در تهیه و توزیع اطلاعات و آمارها چراغ راه را روشن نگه‌داشته‌اند. ایران نیز دست کم نیم قرن است در تولید آمارهای کلان سابقه دارد ولی در سال‌های اخیر، روند تولید و توزیع آمار چندان به روز نبوده است و تولید و توزیع آمار کارآمدی لازم را نداشته است. این وضعیت در آمارهای مربوط به فعالیت‌های صنعتی حادتر بوده و مجادله با بانک مرکزی و وزارت صنایع و معادن (وقت) در این باره و فرجامی که پیدا کرد بدیع و نو بوده و هست. به نظر می‌رسد وزارت صنعت، معدن و تجارت باید در شرایط جدید ادغام، رفتارهای قبلی در توزیع آمار را تصحیح کرده و شهروندان و علاقه‌مندان را از ابهام و بی‌خبری خارج کند. بدون دانستن آمار رشد سرمایه‌گذاری صنعتی، بدون داشتن آمارهای دقیق از میزان ظرفیت نصب شده و تولید واقعی رشته‌های صنعتی، آیا می‌توان در مسیر توسعه صنعتی افتاد؟ بدون چراغ راه رفتن، جز کژروی و دور شدن از مقصد ارمغانی ندارد. سرسختی در عدم تولید و عرضه به هنگام آمار صنعتی به‌ نفع اقتصاد نیست.