تشنگی سدها و بحرانهای پیشرو
آمار سدهای کشور هر روز عدد کمتری را نسبت به سال قبل نشان میدهد و عمق بیآبی بیشتر و بیشتر میشود؛ موضوعی که به گفته کارشناسان، اگر راه حلی برای آن در نظر گرفته نشود، در آیندهای نهچندان دور دچار بحرانهای بزرگی خواهیم شد.به گزارش «ایسنا»، آخرین آمار وضعیت سدهای کشور، گویای آن است که با سپری شدن ۱۰۸روز از سال آبی، تا ۱۸دیماه (سال آبی ۱۴۰۱-۱۴۰۰) میزان کل حجم آب در مخازن سدهای کشور حدود ۳۸/ ۱۹میلیارد مترمکعب است که نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته ۲۸درصد کاهش نشان میدهد.میزان کل حجم ورودی به سدهای کشور از ابتدای مهرماه تا ۱۸دیماه سالجاری معادل ۴۶/ ۶میلیارد مترمکعب است که کاهش معادل ۳۰درصد را نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته نشان میدهد. همچنین میزان پرشدگی سدهای مهمی چون زایندهرود، شمیل و نیان و سفیدرود در شرایط فعلی به ترتیب حدود ۱۳درصد، ۹۴درصد و ۲۳درصد بوده و در استانهای خوزستان و تهران، میزان پرشدگی مخازن طی سال آبی جاری به ترتیب حدود ۴۵درصد و ۱۸درصد است.
بیشک این آمار برای فصلی کنونی مناسب نیست و آنطور که کارشناس ارشد مدیریت منابع آبی گفته، وضعیت منابع آبی ایران مطلوب نیست. تراکم شدید جمعیتی در یک پهنه مشخص جمعیتی همراه با بارگذاریهای سنگین و متمرکز در یک پهنه از یک دشت یا یک جغرافیا مشکلاتی را ایجاد کرده است. در این بین تهران، مشهد، اصفهان و کرمان وضعیت پرخطری نسبت به مناطق دیگر دارند. راه رویارویی با این گلوگاه، خودداری از تغییر کاربری فزاینده اراضی شهری، پرهیز از توسعه بیرویه مسکن و واگذاری انشعابهای اضافی آب شهری است.داریوش مختاری با بیان اینکه از یکسو صنایع آببر از جمله نیروگاهها، پتروشیمیها و صنایع فولاد و سیمان در جغرافیای خشک فلات مرکزی که با کمیابی منابع آب روبهروست، مستقر هستند و آبخوانها را خالی میکنند و از سوی دیگر عمده فرآوردههای این صنایع برای دو بخش مصرفی یعنی مسکن و خودرو به کار گرفته میشوند، اظهار کرد: این دو بخش مصرفی به جای اینکه چرخه تولید و نوآوری را بازآفرینی کنند، به طور مشخص یک گرداب سنگین مصرف را پدید آوردهاند که بر بهرهبرداری و مصرف بیرویه منابع آب به طور مستقیم یا غیرمستقیم تاثیر میگذارد.این کارشناس ارشد مدیریت منابع آبی با بیان اینکه باید تدابیری اندیشیده شود تا صنایع آببر با صنایع کوچک و بومی جایگرین شوند، تصریح کرد: تنها در این شرایط است که میتوان منابع آبی کشور را نجات داد؛ در غیراین صورت کشور با چالشهای بزرگی در آینده مواجه خواهد شد که حل آنها بدون جواب خواهد بود. بنابراین باید از هماکنون به فکر حل چالشهای بخش آب بود.مختاری با اشاره به راهکارهای موجود برای این بخش، تاکید کرد: میتوان روشهای هشتگانه کاهش مصرف آب شهری یا پروژههای ۱۵گانه طرحهای تعادلبخشی منابع آب زیرزمینی یا طرحهای تکمیلی استقرار واحدهای گلخانهای تولید محصولات کشاورزی را اجرا و بهآسانی چند میلیارد مترمکعب آب صرفهجویی کرد و در بخشهای گردشگری و صنایع کوچک و پربازده به کار گرفت و آبخوانها را نجات داد.