حمل و نقل شهری در مسیر پیشرفت

مترو تهران در جایگاه دوازدهم دنیا گروه شهری- اگرچه حمل و نقل درون شهری پایتخت هنوز تا شرایط ایده‌آل راه زیادی دارد، اما در ۸ سال اخیر سیستم حمل و نقل شهر تهران به ویژه در بخش مترو و معابر شهری گسترش زیادی پیدا کرده است. ۸ سال فعالیت مداوم مدیریت شهری کنونی در حوزه قطار درون شهری، توانسته مترو تهران را در بین ۳۰ متروی برتر جهان جای دهد. این در حالی است که عمر مترو تهران به ۱۵ سال هم نمی‌رسد، حال آنکه مترو شهرهایی مانند لندن و مسکو قدمت یکصد ساله دارند. البته مترو تهران که صنعت ساخت آن طی این سال‌ها کاملا بومی شده، در بین کشورهای خاورمیانه چه به لحاظ ساخت و چه به لحاظ جابه‌جایی رتبه نخست را دارد. معاون پشتیبانی شرکت مترو با تایید این مطلب گفت: مترو سیستم حمل و نقل انبوه، پاک، سریع و ارزان است. انبوه است به این دلیل که در هر خط و در هر جهت؛ توانایی جابه جایی ۵۰ تا ۶۰ هزار مسافر را دارد. پاک است به دلیل آن که از سیستم برقی تغذیه می‌شود و سریع است؛ چرا که هیچ ترافیک عبوری در مسیر ندارد و متوسط سرعت آن به ۸۰ کیلومتر در ساعت هم می‌رسد. بر همین اساس با یک حساب سرانگشتی مشخص می‌شود که شهری مانند تهران با ۸ میلیون جمعیت ساکن و بیش از ۴ میلیون جمعیت غیرساکن نیاز مبرمی به مترو دارد. منتظری معاون پشتیبانی شرکت مترو به موضوع ساخت مترو پرداخت و بیان کرد: گرچه ساخت مترو در تهران نسبت به خیلی از کلان شهرهای دنیا دیرتر شروع شد، اما در طول ۸سال مدیریت کنونی جهش بسیار خوبی داشته است. به طوری که امروز نزدیک به ۴ خط در حال ساخت به طور همزمان داریم(خط ۳،۶،۷، مترو فرودگاه امام (ره). این در حالی است که در دیگر نقاط دنیا ساخت مترو به صورت ساخت ۴ الی ۵ کیلومتر مقطع است. او به ساخت مترو در کشورهای خاورمیانه اشاره کرد و افزود: البته باید گفت متروی تهران به هیچ عنوان قابل مقایسه با کشورهای خاورمیانه نیست، بلکه باید در سطح جهانی آن را مطرح و مقایسه کرد. اگر نگاهی به کشورهای متمول خاورمیانه و حاشیه خلیج فارس بیندازیم، می‌بینیم مترو شهر دبی که دارای ۷۰ کیلومتر گستردگی است، تماما توسط شرکت‌های فرانسوی ساخته شده است. اگر ترکیه را هم در این رده‌بندی جای دهیم (ترکیه جزو اتحادیه اروپا است) می‌بینیم که تنها دو شهر آنکارا و استانبول دارای مترو هستند که طول خطوط این دو شهر سر جمع کمی بیش از یک سوم طول خطوط مترو تهران می‌شود. اضافه شدن ۱۲۰ کیلومتر به معابر شهر تهران در ۱۵ ماه اخیر حدود ۱۲۰ کیلومتر راه جدید به معابر شهر تهران اضافه شده که در این میان بالغ بر ۲۴ کیلومتر بزرگراه، ۳۳ کیلومتر رمپ و لوپ، ۲۲۰۰ متر پل رمپی و ۵۳ دستگاه پل و زیرگذر آن در بهار امسال مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. طبق آمارهای به دست آمده از معاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران، سازمان مهندسی و عمران شهر تهران در طول سال گذشته با تکمیل بخش عمده پروژه‌های نیمه تمام و بلاتکلیف، در مجموع حدود ۳۳ کیلومتر بزرگراه، ۷ کیلومتر رمپ و لوپ، بیش از ۱۰ کیلومتر تونل و ۳۸ پل و زیرگذر را احداث و مورد بهره‌برداری قرار داد. به این ترتیب در سال گذشته و در قالب اجرای ۱۴ پروژه عمرانی، مجموعا ۵۶ کیلومتر به طول معابر سواره روی شهر تهران افزوده شد. آمار عملکرد ریالی سازمان مهندسی و عمران شهر تهران نیز نشان می‌دهد، ارزش ریالی پروژه‌های عمرانی بهره‌برداری شده در سال ۹۱ بالغ بر ۳۵ هزار میلیارد ریال است. این در حالی است که در سال ۹۰ این رقم معادل ۱۰ هزار میلیارد ریال بوده است. علاوه بر این، سازمان مهندسی و عمران شهر تهران در سه ماهه نخست سال ۱۳۹۲ نیز عملکرد قابل توجهی داشته است. به طوری که تنها در فصل بهار امسال، بالغ بر ۲۴ کیلومتر بزرگراه، ۳۳ کیلومتر رمپ و لوپ، ۲۲۰۰ متر پل رمپی، ۵۳ دستگاه پل و زیرگذر و همچنین دریاچه شهدای خلیج فارس به وسعت ۱۴۰ هکتار تکمیل و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. جمع‌بندی آمار عملکرد ۱۵ ماهه اخیر حاکی از آن است که حدود ۱۲۰ کیلومتر راه جدید به معابر پایتخت اضافه شده و تکلیف ۲۰ پروژه عمرانی مهم شهری در این مقطع زمانی مشخص شده است. به طور کلی رشد ۲۴۸ درصدی عملکرد ریالی سازمان مهندسی و عمران شهر تهران در سال ۹۱ نسبت به سال ۹۰ از یک سو و کارنامه قابل قبول این سازمان در سه ماهه نخست امسال از سوی دیگر، ۱۵ ماه اخیر را به دوره ای زبانزد تبدیل کرده است. البته این عملکرد طبق روال سنوات اخیر توسط حسابرس مستقل مورد بررسی موشکافانه قرار گرفته و براساس گزارش ارائه شده، مطلوب (clean) اعلام شده است.