تفریح و استراحت با دریاچه پایتخت

جذابترین تفرجگاه شهری از امروز در غرب تهران قابل استفاده است گروه شهری- «دریاچه مصنوعی چیتگر» بعد از ۵۰ سال مطالعه و قصد مدیران قبلی شهرداری برای ایجاد آن، روز گذشته به بهره‌برداری رسید. عملیات احداث این دریاچه فقط دو سال به طول انجامید طوری که اوایل سال۹۰ کلنگ ساخت آن با حفر گودال عظیم ۱۳۵ هکتاری در شمال شرق پارک چیتگر زده شد و روز گذشته بعد از ۴ ماه آبگیری، افتتاح شد. ثبت این سرعت در احداث بزرگ‌ترین پروژه توریستی پایتخت اثبات کرد اگر در پروژه‌های عمرانی محلی یا ملی، نیت واقعی برای احداث وجود داشته باشد، بهانه‌هایی همچون نبود اعتبار، نبود دانش فنی و ... نمی‌تواند مانع اجرای پروژه‌ها شود. دریاچه چیتگر با تغذیه از رود دره‌های کن سرانه فضای سبز شهر تهران را به مرز استاندارد نزدیک کرده و باعث توسعه سریع جوان‌ترین منطقه تهران -منطقه۲۲- شده است طوری که در فاصله کمتر از ۴ سال بیش از ۵۰ برج مسکونی در اطراف این دریاچه ایجاد شد و بخش زیادی از جمعیت سرریز داخل شهر تهران را جذب این منطقه غربی کرد. دریاچه چیتگر که چند روزی است به پیشنهاد مدیریت شهری دریاچه «شهدای خلیج فارس» نام گرفته است با اهداف محیطی- کالبدی، اقتصادی و اجتماعی کلید خورد تا همزمان با بهره برداری به بزرگ‌ترین قطب‌ گردشگری تفریحی پایتخت و بنگاه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بدل شود و بتواند دلیلی باشد برای تلطیف هوای تهران. ایده احداث دریاچه از کجا آمد؟ ایده احداث دریاچه مصنوعی چیتگر، اولین بار به‌صورت قانون شهری در طرح جامع سال‌۱۳۴۹شهر تهران آورده شد اما به دلایل مختلف فنی هیچ‌گاه به مرحله اجرا نرسید و از پوشه مسوولان خارج نشد تا اینکه در سال‌های اخیر طرح احداث دریاچه چیتگر، از یک طرح خام خارج و به مرحله عملیاتی شدن رسید. در پیش زمینه مطالعاتی، از سال‌۸۲ تا ۸۹، مطالعات جزئی و دقیقی در مقاطع مختلف از سوی مشاور صورت گرفت و ابهامات طرح بررسی و تکمیل شد. تا اینکه در ماه‌های ابتدایی سال ۹۰ کلنگ احداث دریاچه با مساحتی در حدود ۱۳۵ هکتار در شمال غرب تهران در محدوده منطقه ۲۲ و در شمال پارک جنگلی چیتگر زده شد. احداث دریاچه مصنوعی با چه هدفی؟ کار‌شناسان شهری و زیست محیطی بر این باورند که ایجاد دریاچه‌های مصنوعی در کلانشهر‌ها علاوه بر جذب گردشگر می‌تواند به بالا‌تر بردن سرانه فضای سبز و تلطیف هوا نیز کمک کند. به گفته کار‌شناسان دریاچه چیتگر با اهداف محیطی- کالبدی، اقتصادی و اجتماعی و چشم‌انداز مشخص به عنوان یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های گردشگری تفریحی و جهانگردی کشور و بنگاه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خواهدبود. در شهری همچون تهران با جمعیتی در حدود ۱۲ میلیون نفر که معادل ۲۰ درصد جمعیت کشور است و با توجه به اینکه سرانه فضای تفریحی آن بسیار کمتر از حد استاندارد است بی‌شک ساخت دریاچه‌های مصنوعی می‌تواند در افزایش سرانه فضای تفریحی و تمدد اعصاب شهروندان موثر باشد. به گفته بسیاری از کارشناسان شهری این دریاچه از جمله طرح‌هایی است که می‌تواند توان اکولوژیکی منطقه را از طریق ایجاد و ارتقای قابلیت‌های تفریحی، چشم اندازهای منحصر به فرد، سرمایه گذاری بخش خصوصی و... بالا ببرد. از چه راهی به دریاچه برسیم؟ طرح دریاچه چیتگر که عنوان بزرگ‌ترین قطب گردشگری پایتخت را از آن خود کرده است از شمال و شرق به محور ویژه چهارباغ و از جنوب و غرب به بوستان جنگلی چیتگر تحت عنوان حوزه دریاچه شامل محدوده آبگیری، امکانات ساحلی و جزایر مصنوعی محدود می‌شود. دریاچه مصنوعی چیتگر در شمال پارک جنگلی چیتگر قرار گرفته و جنوب دریاچه به آزاد راه تهران-کرج، شمال آن به بزرگراه همت و شرق آن به بزرگراه آزادگان می‌رسد. دریاچه چیتگر پس از بهره برداری از بزرگراه شهید خرازی، بزرگراه شهید حکیم و آزادراه آزادگان نیز دسترسی خواهد داشت و ورود به محدوده آن از ۸ ورودی شامل ۳ ورودی در شمال دریاچه، ۳ ورودی در شرق و ۲ ورودی در غرب و شمال غرب آن میسر می‌شود. امکانات تفریحی و رفاهی دریاچه دریاچه مصنوعی چیتگر شامل جزایر تفریحی، جزایر حیات وحش، جزایر آموزشی، اسکله قایقرانی، پارک آبی، باشگاه ورزش‌های آبی، اسکله تفریحی، امکانات خدماتی رفاهی، شهربازی و امکانات اقامتی خواهد بود که با ایجاد و احداث این امکانات، منطقه ۲۲ شهرداری تهران به بزرگ‌ترین قطب گردشگری پایتخت تبدیل می‌شود. البته در فاز اول اجرا که روز گذشته به بهره‌برداری رسید بناست ۱۳۴ هکتار حوزه آبگیر و ۱۱۲ هکتار حوزه پیرامونی و فضای سبز اطراف به بهره برداری برسد. سه جزیره مصنوعی در مرکز کاربری‌های شاخص و پر جاذبه پروژه احداث دریاچه قرار دارند. جزیره «شهدای تنب بزرگ» با مساحت ۱۰ هزار متر مربع با کارکرد فرهنگی مذهبی در شمال دریاچه، جزیره «شهدای تنب کوچک» با مساحت ۴ هزار متر مربع با کاربری فرهنگی اجتماعی و هنری در غرب و جزیره شهدای ابوموسی در شرق دریاچه با مساحت ۱۳ هزار متر مربع با کاربری خدماتی، تفریحی و پذیرایی مجهز به اسکله، قایق برقی، قایق امداد و قایق‌های تفریحی و پدالی خواهد بود. از دیگر ویژگی‌های این طرح، فضای منحصر به فرد در جزیره شمالی برای احداث یک مسجد شاخص و زیبا با معماری ایرانی و اسلامی است. هدف از احداث جزایر مصنوعی، ایجاد کاربری‌های فرهنگی، مذهبی و تفریحی است. آب دریاچه از کجا می‌رسد؟ رود دره کن و بخش دیگری از آب مورد نیاز دریاچه چیتگر به وسیله احداث سد در بالادست رودخانه تامین می‌شود و حوضه آبریز شمال منطقه و نیز چاه‌های عمیق موجود از دیگر منابع تامین آب هستند. به گفته مازیار حسینی، معاون فنی عمرانی شهرداری تهران برابر با پروتکلی که برای آبگیری دریاچه چیتگر با همکاری سازمان آب منطقه‌ای تدوین شده است بهمن، اسفند، فروردین و اردیبهشت ماه‌هایی بودند که شهرداری تهران اجازه برداشت آب از رودخانه کن را داشت و اولین مرحله آبگیری در همین دوره زمانی انجام شد. حسینی، معاون شهردار تهران هدف اصلی از ساخت این دریاچه را ایجاد یک منطقه گردشگری، تفریحی و تفرجگاهی می‌داند که علاوه بر این مسائل، امکان بهره‌برداری بهینه از منابع آبی موجود در محدوده طرح و تلطیف هوای بخشی از شهر تهران را نیز تامین می‌کند. چرا نام دریاچه تغییر کرد؟ دریاچه مصنوعی چیتگر با پیشنهاد شهردار تهران و تصویب کمیته نامگذاری معابر و اماکن شورای شهر، به نام دریاچه شهدای خلیج فارس تغییر نام یافت. این دریاچه که ‌عنوان بزرگ‌ترین دریاچه مصنوعی کشور را از آن خود کرده است همزمان با روز ملی خلیج فارس و به افتخار و اقتدار خلیج همیشگی فارس، نام شهدای خلیج فارس را به خود گرفت. معصومه آباد، رییس کمیته نامگذاری معابر و اماکن عمومی شورای شهر تهران می‌گوید: دریاچه چیتگر به عنوان یکی از مهم ترین طرح‌های عمرانی شهر تهران به نام «دریاچه شهدای خلیج فارس» نام گرفت تا بار دیگر برعظمت نام خلیج فارس در دل پایتخت ایران اسلامی تاکید شود. کار ناتمامی باقی نمی‌ماند صبح روز گذشته این دریاچه با حضور شهردار تهران و تنی چند از نمایندگان مجلس و مسوولان نیروی دریایی ارتش به بهره‌برداری رسید. محمد باقر قالیباف شهردار تهران در افتتاح فاز اول دریاچه شهدای خلیج فارس با تاکید بر اینکه قول دادیم تا در پایان این دوره هیچ کار نیمه تمامی باقی نماند، اظهار کرد: این همت و غیرت در مجموعه شهرداری هست که با‌‌ همان روحیه دفاع مقدس پای کار باشند و امیدوارم آخرین پروژه را که نیز پروژه بزرگ شهید صدر است، در تابستان و پیش از پایان این دوره تمام شود. قالیباف با اشاره به اینکه همه کارگران و مهندسانی که بی‌نام و نشان در تابستان و زمستان برای این پروژه زحمت کشیدند و امروز همه آنها در جای دیگر مشغول خدمت هستند، بیان کرد: دست همه آنها را می‌بوسم و شهادت می‌دهم که همه آنها نه برای کسب درآمد که با عشق کار کردند و امروز در همه پروژه‌های شهر نیز شاهد آن هستیم و قطعا اگر ما این زحمات را فراموش کنیم خدا آنها را می‌بیند و هم در دنیا و هم آخرت عزت آنها را خواهد داد. جنوب و شرق پایتخت در اولویت او با بیان اینکه توجه به جنوب و شرق تهران در اولویت برنامه‌های مدیریت شهری بوده است، اضافه کرد: شاهدیم که امروز مجموعه تلو با هزار هکتار در شرق تهران آماده شده و پارک نهج البلاغه و ولایت نیز در مرکز شهر ایجاد شده است و در مجموع این نگاه وجود داشته تا مراکزی مانند دره فرحزاد که همواره مرکز آسیب‌های اجتماعی و جرم و جنایت و قتل بود مورد توجه ویژه قرار بگیرد. شهردار تهران با اشاره اینکه خدا را شاکریم و توانستیم رضایت نسبی مردم را با فرهنگ جهادی کسب کنیم، اظهار کرد: افتخار داریم که از هر بزرگراهی که عبور می‌کنیم به یاد شهدای دفاع مقدس و همه همسنگران خود بیفتیم و اینکه ما باقیمانده آن نسل هستیم و وقتی که دیدم مردم چگونه فرزندانشان را به میدان جنگ فرستادند، باید امروز نوکری این مردم را بکنیم که پای اهداف نظام و انقلابشان ایستاده‌اند. سراهای محله در ۳۷۴ محله شهر فعال است او با بیان اینکه سراهای محله در ۳۷۴ محله شهر فعال است، تصریح کرد: توجه به موضوع فرهنگ دینی و در رأس آن نماز و مسجد محوری و همچنین توجه به مدارس و هیات‌های مذهبی از اقدامات مهم این دوره شهرداری بوده است. شهردار تهران با تاکید بر این موضوع که، پیش از این در زمستان شاهد بودیم که مردم به دلیل سرما در خیابان فوت می‌کردند، ادامه داد: در چند سال اخیر این طور نبوده است و ما بالغ بر ۲ هزار نفر از این افراد را اسکان می‌دهیم و از آنها پذیرایی می‌کنیم و معتقد هستیم که حتی اگر فردی معتاد است، هپاتیت یا ایدز دارد یا از خانه طرد شده است اما انسان است و همه این مسائل ریشه در فقر و تربیت و مدیریت اشتباه دارد. قالیباف با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه خدماتی در سطح شهر و با بیان اینکه توسعه فضای سبز و نظافت تهران از اقدامات زبانزد، حتی برای مسافران خارجی بوده است، گفت: با وجود مشکلات اقتصادی امروز پولی نمی‌ماند تا مردم به دنبال ورزش، کتاب و نیازهای فرهنگی بروند، اما توسعه مراکزی که تفرجگاه مردم باشد و بتوانند به طور جمعی و خانوادگی از این فضا‌ها استفاده کنند و هزینه گزافی بابت آن ندهند از مهم‌ترین اقدامات شهرداری بوده است.