چرا اعتراضات مردمی در ایران به آشوب تبدیل می‌شود؟
ایلنا: جامعه‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه تهران گفت: سرمایه اجتماعی در جامعه ایران از بین نرفته، بلکه به حاشیه رفته است و در دست رقبا قرار دارد. تقی آزاد ارمکی، در پاسخ به این سوال که چرا اعتراضات مردمی در ایران در نهایت به آشوب تبدیل می‌شود، گفت: در هر اعتراضی که در کشور برگزار می‌شود به دلیل فقدان عناصر جامعه مدنی در تصمیم‌گیری‌ها برای نمایندگی جامعه، با یک آشوب مواجه می‌شویم و در نهایت مداخله هر دو نیروهای امنیتی و گروه‌هایی که در قالب فرصت‌طلبی و تعارض عمل می‌کنند، رخ می‌دهد. این تعارض این بار گسترده‌تر و فراگیر بوده است. در نتیجه، هر جامعه‌ای که در مسیر مدرنیته شدن می‌خواهد گام بردارد با چالش‌هایی مواجه است که با یک فرمان یا دستور حل‌‌شدنی نیستند؛ بلکه نیاز به کار مستمر کارشناسی و مشارکت جمعی و گشایش اجتماعی دارد؛ یعنی وقتی نمایندگان جامعه مدنی مانند احزاب، شخصیت‌های سیاسی، منتقدان، دانشگاهیان، نویسندگان و هنرمندان حضور موثری ندارند، جامعه درگیر آشوب می‌شود.
او افزود: برای نجات از این آشوب‌ها، اگر یکبار برای همیشه به جامعه مدنی و نیروهای که جامعه مدنی را نمایندگی می‌کنند، فرصت دهیم مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نه به سرعت بلکه در یک فرآیند زمان‌دار حل و فصل می‌شود. باید در جامعه گشایش سیاسی و اجتماعی ایجاد کنیم و به کنشگران سیاسی امکان دهیم بازی سیاسی خود را اجرا کنند و فقط حکومت و رسانه رسمی عهده‌دار همه چیز در کشور نباشند. آنها هم در قالب احزاب اتحادیه، اصناف و سیاستمداران حضور فعال داشته باشند. در این صورت است که جامعه در بحران‌ها، درگیر شورش و ناآرامی نمی‌شود. وقتی می‌گوییم اعتماد به دولت کاهش یافته است، علت این موضوع باید بررسی شود. چرا جامعه مشارکت نمی‌کند و احساس نمی‌کند سیاست و حکومت مال خودشان است. این چالش‌ها به واسطه دموکراسی، انتخابات و صندوق رای حل می‌شود.
او خاطرنشان کرد: وقتی که نظرات کارشناسان، متخصصان و افرادی که دغدغه اصلاح کشور دارند، در امور کشور لحاظ شود، سرمایه اجتماعی در کشور رشد می‌کند و مردم مدافع نظام سیاسی می‌شوند. باید رویه‌های موجود را بازنگری کنند؛ برای مثال در زمینه سامان‌دهی انتخابات، نظارت استصوابی باید حذف شود. افرادی که صلاحیت دارند و جاسوس نیستند، توانایی اداره و حل مشکلات کشور را دارند. ارمکی با بیان اینکه در مجلس شورای اسلامی صرفا نماینده‌ای حضور دارد که هر بار یک حرف می‌زند و یک ایده ارائه می‌کند، گفت: سوال این است، نمایندگان دانشگاهیان، کارگران، اقوام و گروه‌های مختلف و معترضان به سیاست خارجی در کجای این مجلس هستند، همه آنها غایب‌اند. وقتی این نمایندگان حضور ندارند، جامعه‌ای درست کرده‌اند که بسته و نظام کارشناسی آن ناکارآمد است و به همین دلیل وقتی اعتراضاتی هم صورت می‌گیرد، تبدیل به آشوب می‌شود.
این جامعه‌شناس تصریح کرد: وقتی تصور می‌کنیم که اعتراضات با مداخله نیروهای امنیتی و انتظامی پایان یافته، منطق آن نظامی نبوده است که مداخله نیروهای انتظامی را مطالبه کند، بلکه منطق اعتراضات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بوده است. او اظهار کرد: برای اینکه تجربه طولانی که از این سده، انقلاب مشروطه و در ادامه انقلاب اسلامی کسب کردیم، حفظ کنیم، باید همت کنیم . باید از این شرایط عبور کنیم و به شرایطی برسیم که قانون به طور کامل حاکم باشد و شاهد توسعه، دموکراسی، مشارکت مردمی و حقوق انسانی و برابری باشیم. در ادامه این مسیر، بازگشت به عقب وجود ندارد، بلکه پیشرفت به سمت آینده است که در آن نظام سیاسی، عدالت، آزادی و توسعه همزمان تحقق می‌یابد.
آزاد ارمکی در پایان گفت: اما آنچه امروز در مقابل نظام سیاسی جمهوری اسلامی قرار گرفته است، بازگشت به گذشته است که به معنای ارتجاع، بدبختی، فلاکت و از دست دادن است. ضرورت دارد که ملیون، سیاستمداران، روحانیون و رهبران یکبار دیگر بازگردند و جامعه را به سمت جلو هدایت کنند تا اینکه دیگران کشور را به عقب بازگردانند. این کار زحمت دارد و برای آن باید جان و آبرو گذاشت و نمی‌توان فقط در یک رقابت کور عمل کرد. امیدوارم این اتفاق رخ دهد.
