آماردهی در برنامه تلویزیونی
دنیای‌اقتصاد : درحالی‌که وزیر اقتصاد در تازه‌‌‌‌‌‌‌ترین نشست خبری خود اعلام کرد از همه دستگاه‌های دولتی و مراجع آماری در خواست دارد تا به تقویم آماری پایبند باشند و داده‌ها را منظم منتشر کنند، مدیرکل بررسی‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی بانک‌مرکزی، آمار رشد پایه‌پولی مرداد ماه را در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد. مهدیزاده، مدیرکل بررسی‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی بانک‌مرکزی با حضور در یک برنامه تلویزیونی به برخی ابهامات درباره رشد پایه‌پولی در فروردین پاسخ داد و در خلال صحبت‌هایش از رسیدن سطح رشد پایه‌پولی مرداد به ۴۱درصد خبر داد. آخرین گزارش منتشرشده از سوی بانک‌مرکزی نشان می‌داد که سطح رشد نقطه‌به‌نقطه پایه‌پولی در فروردین سال‌جاری به سطح ۴۵درصدی رسیده است. این عدد در رسانه‌ها بازتاب زیادی یافت و واکنش‌های زیادی را از سوی مسوولان کشور در پی داشت.
افت ۴درصدی در ۴ ماه
روز گذشته، جعفر مهدیزاده، مدیرکل بررسی‌‌‌‌‌‌‌های اقتصادی بانک‌مرکزی در برنامه زنده تلویزیونی حاضر شد و نسبت به برخی از حواشی پیش‌آمده حول آمارهای مربوط به رشد پایه‌پولی در فروردین ماه توضیحاتی را ارائه کرد. او در خلال توضیحاتش اعلام کرد که رشد پایه‌پولی در مردادماه امسال در مقایسه با مدت مشابه پارسال به حدود ۴۱درصد کاهش یافته‌است؛ این در حالی است که در فروردین این عدد ۴۵درصد به‌ثبت رسیده بود. این یعنی طی چهارماه گذشته، نرخ رشد نقطه‌به‌نقطه پایه‌پولی با افت ۴درصدی مواجه شده‌است.
مهدیزاده در توضیح افزایش قابل‌توجه رشد نقدینگی فروردین به سیاست کنترل ترازنامه بانک‌ها اشاره کرد و گفت که طبق مصوبه شورای پول و اعتبار، نسبت ذخیره قانونی بانک‌ها افزایش یافت و به ۱۵درصد رسید. به گفته این مدیر بانک‌مرکزی، عمده افزایش پایه‌پولی صورت گفته تحت‌تاثیر همین عامل رخ داده‌است. به گفته مهدیزاده عمده رشد پایه‌پولی از این محل رخ‌داده و این افزایش فاقد آثار تورمی است. به گفته این مقام بانک‌مرکزی بررسی پایه‌پولی همواره ظرافت‌‌‌‌‌‌‌هایی دارد؛ بخشی از رشد پایه‌پولی به دلیل این بود که دولت از سپرده‌‌‌‌‌‌‌های خود نزد بانک‌مرکزی استفاده کرد که این به‌معنای خلق پول جدید نیست.
خواسته آقای وزیر
وزیر اقتصاد در نشست خبری روز سه‌شنبه در جمع خبرنگاران حاضر شد و درباره آمارهای پایه‌پولی اظهارنظر کرد. او بیان کرد که افزایش پایه‌پولی لزوما به‌معنای چاپ پول پرقدرت و خلق تورم نیست، بلکه مواردی از قبیل افزایش نرخ سپرده قانونی و همچنین نرخ جریمه بانک‌هایی که از سیاست کنترل ترازنامه تخطی کرده‌اند، می‌تواند بر افزایش رشد پایه‌پولی اثرگذار باشد. احسان خاندوزی ادامه داد که «در چارچوب سیاست‌های پولی دولت، مهار نقدینگی با روش سقف ترازنامه بانک‌ها است و از سمت نقدینگی به سمت پایه‌پولی است و نه بالعکس.» او در ادامه درباره تاخیر انتشار آمارهای اقتصادی گفت که «به صراحت اعلام می‌کنم تقاضای ما از دستگاه‌های دولتی و مشخصا مرکز آمار و بانک‌مرکزی این است که به تقویم آماری از پیش اعلام‌شده پایبند باشند و داده‌ها را به شکل منظم در اختیار صاحب‌نظران قرار دهند.» چند ساعت پس از این سخنان وزیر اقتصاد بود که یکی از مدیران بانک‌مرکزی آمار پایه‌پولی مرداد ماه را از آنتن تلویزیون اعلام کرد.
پایه‌پولی در فروردین
نگاهی به آمارهای پایه‌پولی نشان می‌دهد پایه‌پولی در پایان فروردین سال۱۴۰۲ با رشدی معادل ۱/ ۳درصد نسبت به پایان سال۱۴۰۱ به ۷۰/ ۸۸۷هزار میلیارد‌تومان رسید. همچنین لازم به توضیح است بخشی از افزایش پایه‌پولی در ۱۲ماه منتهی به فروردین سال‌جاری ناشی از ناترازی برخی از بانک‌ها و موسسات اعتباری و نیاز آنها به ذخایر برای تادیه سپرده قانونی نزد بانک‌مرکزی بوده‌است. البته در بازه زمانی یک‌‌‌‌‌‌‌ماهه فروردین‌‌‌‌‌‌‌ماه امسال نسبت به اسفندماه۱۴۰۱، مطالبات بانک‌مرکزی از بانک‌ها کنترل شده‌است؛ به‌طوری‌که مطالبات بانک‌مرکزی از بانک‌ها در فروردین‌‌‌‌‌‌‌ماه۱۴۰۲ نسبت به پایان سال‌قبل با ۱/ ۹درصد کاهش سهمی کاهنده به میزان ۲/ ۴واحد‌درصد در رشد پایه‌پولی فروردین‌‌‌‌‌‌‌ماه۱۴۰۲ نسبت به پایان سال‌قبل ۳/ ۱درصد داشته‌است.
همچنین مهم‌ترین دلیل سهم فزاینده ۵/ ۷واحد درصدی خالص مطالبات بانک‌مرکزی از بخش دولتی در رشد پایه‌پولی فروردین‌‌‌‌‌‌‌ماه۱۴۰۲ نسبت به پایان سال‌قبل کاهش ۴/ ۱۲درصدی سپرده‌‌‌‌‌‌‌های بخش دولتی نزد بانک‌مرکزی بوده‌است که این امر با نگاهی به شروع هزینه‌های دولت از ابتدای سال‌جاری و نیز عدم‌استفاده دولت از حساب تنخواه‌‌‌‌‌‌‌گردان خزانه، تغییرات معمولی به‌حساب می‌آید. این نکته در سخنان مهدیزاده نیز مورد تاکید قرارگرفت.
