ترامپ به نتانیاهو چراغ سبز نشان میدهد؟
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به هیئت به اصطلاح صلح دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پیوسته است تا بر اداره غزه پس از جنگ نظارت داشته باشد، اما نتانیاهو این کار را با نارضایتی آشکاری انجام داد. اگر هر کدام از نخستوزیران اسرائیل به نهادی میپیوستند که اعضای کلیدی آن شامل دولتهای اسلامی قطر و رقیب منطقهای یعنی ترکیه بود، نتانیاهو آنها را به شدت ملامت میکرد. در عوض، او درخواست ترامپ را پذیرفت.
به نوشته بن کاسپیت، تحلیلگر المانیتور، بیانیه تکجملهای نتانیاهو در روز چهارشنبه این بود: «نخستوزیر تصمیم گرفته است که به هیئت صلح متشکل از رهبران جهان بپیوندد»؛ پیشتر، دفتر نتانیاهو نسبت به ترکیب کمیته اجرایی هیئت یادشده اعتراض کرده بود و در روز شنبه بیان داشت که این کمیته بدون هماهنگی با دولت اسرائیل شکل گرفته و در تضاد با سیاست اسرائیل است.
نمایشی که ترامپ آن را اجرا میکند
به نظر میرسد مقامات ارشد نظامی و امنیتی اسرائیل نمیدانند در قبال تحولات جدید چه کاری انجام دهند. یک منبع امنیتی اسرائیل با اشاره به ترامپ به المانیتور اعلام کرد: «مو قرمز این نمایش را اجرا میکند. او فکر میکند که این کار باعث ایجاد صلح میشود و ما دعا میکنیم که موفق شود.»
با این حال، افسران ارشد نظامی اسرائیل خواستار این شدهاند که کابینه اسرائیل هر گونه نقش قطر و ترکیه در آینده غزه را رد کند؛ کشورهایی که روابط نزدیکی با حماس دارند و میزبان رهبران آن هستند. این منبع امنیتی ارشد اسرائیل گفت: «ما آگاهیم که این اتفاق بر نتانیاهو تحمیل شده است. هیچکس به ترامپ نه نمیگوید. نتانیاهو آن کاری را انجام میدهد که ترامپ به او میگوید. اما برای اکنون، مزیت این وضعیت بیشتر از زیانهای آن است.»
طبق اعلام منابع سیاسی، نخستوزیر اسرائیل در محافل خصوصی میگوید که او از حضور قطر و ترکیه در هیئت صلح آزرده نشده است زیرا حضور آنها را نمادین میداند و تأکید دارد که این دو کشور نقشی در وضعیت غزه نخواهند داشت و اجازه نخواهند یافت نیروی نظامی به باریکه غزه اعزام کنند.
با این حال، برخی ناظران باور دارند نتانیاهو یا خودش را فریب میدهد یا ظاهر را نگه میدارد زیرا به طور کامل آگاه است که ترامپ علاقه زیادی به رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه دارد. یک منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیل به المانیتور گفت: «نتانیاهو به خوبی میداند که اردوغان چه جایگاهی پیش ترامپ دارد. او میداند که ترکیه نقشی چشمگیر درباره آنچه رخ میدهد، خواهد داشت و میداند که پول قطریها امری تعیینکننده است».
یک منبع ارشد نظامی اسرائیل اظهار داشت: «در حال حاضر ما واقع نمیدانیم که مسئله خلع سلاح حماس و غیرنظامیسازی نوار غزه چطور پیش میرود. رئیسجمهور آمریکا پیغامهای قوی ارسال میکند در این موضوع که یا حماس خلع سلاح میشود یا اینکه نابود خواهد شد.»
مخالفت مقامات اسرائیل با دیدگاه ویتکاف و کوشنر
در مقابل، این منبع افزود که به نظر میرسد استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان آمریکا، دیدگاههای کاملا متفاوتی دارند و به شکل سادهلوحانه به این استدلال ادامه میدهند که پس از بازسازی غزه، حماس جنبههای مثبت این برنامه را خواهد فهمید و در آن زمان همکاری خواهد کرد.
او گفت: «هر کس که در خاورمیانه سلاح ندارد، هیچکاره است. سوال بزرگ این است: در زمانی که آمریکاییها این حقیقت را متوجه میشوند، چه اتفاقی رخ خواهد داد. در حلقههای امنیتی اسرائیل نگرانیهایی وجود دارد که ترامپ ممکن است از درخواست خلع سلاح کامل حماس عقبنشینی کند، به ویژه اینکه گفتوگوها به این سو رفته که آیا حماس اجازه خواهد داشت بخش کوچکی از سلاحهای خود را حفظ کند یا خیر.»
نتانیاهو: جنگ غزه ادامه خواهد داشت
طبق اعلام منابع دیپلماتیک، نتانیاهو باور دارد که در نقطهای اسرائیل چراغ سبز ادامه جنگ در غزه را از دولت ترامپ دریافت میکند، اگرچه ممکن است این جنگ در مقیاس محدود باشد. اما به نظر میرسد شرکای ائتلافی نتانیاهو نسبت به این امر اطمینان ندارند.
نتانیاهو همینک با انتقادی فزاینده به دلیل پیوستن به هیئت صلح ترامپ روبهروست. اوریت استروک، وزیر شهرکسازی، از حزب راست افراطی صهیونیسم مذهبی، این هفته در ایکس با نوشتن مطلبی از دولت انتقاد کرد و گفت: «امروز موضوعات جدی بسیاری در مراسم آغاز یک فرآیند که قرار است به صلح منجر شود، مورد بحث قرار گرفت اما به نظر میرسد این موضوعات سیگنال شکست در تمامی اهدافی است که برای جنگ غزه در نظر گرفته شده بود.»
در همین حال، افسران ارشد نظامی اسرائیل تاکنون درخواستی مبنی بر خروج اسرائیل از مناطقی که در غزه کنترل میکند (شمال، شرق و جنوب منطقه معروف به خط زرد که نوار غزه را جدا میکند) نداشتهاند و باید از این موضوع آرامش خاطر داشته باشند؛ و با وجود اینکه میدانیم گذرگاه رفح در نهایت بازگشایی میشود، اسرائیل در حال حاضر به گشتزنی در کریدور فیلادلفیا که غزه را از مصر جدا میکند، ادامه خواهد داد.
بنیامین نتانیاهو
به گفته یک مقام اسراییلی: «ما با جریان و با برنامه ترامپ پیش میرویم. این نمایش اوست که پر از حفره و مشکلات است، اما نباید فراموش کنیم که طی سالهای اخیر همه شرایط را در قبال غزه آزمایش کردیم.»
آیا اسرائیل همچنان بر رویدادهای غزه مسلط است؟
با این حال، برای ائتلاف نتانیاهو دشوار است که تحولات اخیر را هضم کند. اعلامیه روز پنجشنبه توسط علی شعث، یکی از مقامات سابق تشکیلات خودگردان فلسطین که از سوی دولت ترامپ مأمور اداره غزه شده، مبنی بر اینکه گذرگاه رفح تا هفته آینده از هر دو طرف بازگشایی خواهد شد، در ابتدا در اسرائیل بدون واکنش بود و به دنبال آن، با انکار شدید روبهرو شد.
طبق اعلام منابع، اسرائیل در حال حاضر قصدی برای گشایش این گذرگاه ندارد، اما مقامات اسرائیل میدانند که دستشان کوتاه است. ترامپ در دیدار پایان سال خود با نتانیاهو در فلوریدا، مانور اسرائیل در این موضوع را محدود کرد. نخستوزیر اسرائیل ممکن است زمان این اتفاق را عقب بیندازد، اما گذرگاه رفح که یک شریان حیاتی برای غزه است، در نهایت بازگشایی خواهد شد.
نتانیاهو احتمالا سعی خواهد داشت این امر را به تأخیر بیندازند اما این تلاش، یک واقعیت محوری را تغییر نخواهد داد: اسرائیل دیگر به طور کامل بر رویدادهای غزه مسلط نیست. در عوض، تحولات غزه به شکل فزایندهای با تصمیمات در واشنگتن شکل میگیرد.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
