امروز؛ ماراتن بررسی صلاحیت وزرا آغاز می‌شود
اعتماد نوشت؛
صبح امروز که حسن روحانی برای دفاع از لیست پیشنهادی وزرایش که هنوز اسم وزیر علوم در آن خالی است، وارد مجلس شورای اسلامی بشود آغازی برای بررسی سه شیفته صلاحیت وزرای پیشنهادی او خواهد بود. امروز روز آغازین از ماراتنی است که تکلیف یکدست مردانه کابینه دولت دوازدهم را روشن می‌کند. ماراتن بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی که نمایندگان را برای بررسی شرایط ١٧ وزیر پیشنهادی حسن روحانی مشغول خواهد کرد تا به رفتن یا نرفتن وزرای پیشنهادی به ساختمان وزارتخانه و نواخته شدن زنگ آغاز کار دولت دوازدهم رای مثبت یا منفی بدهند. با این همه اگر نمایندگان در آخرین روز از بررسی‌های‌شان به این کابینه به صورت کامل رای بدهند بازهم ترکیب کابینه دوازدهم کامل نخواهد شد چرا که حسن روحانی هنوز کسی را برای وزارت علوم به مجلس معرفی نکرده است و به نظر می‌رسد این ماراتن پایان آنچنان نزدیکی نداشته باشد.
ترتیب بررسی صلاحیت وزرا چگونه است؟
ترتیب بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی به این شکل است: « وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات: محمدجواد آذری‌جهرمی، اطلاعات: سیدمحمود علوی، امور اقتصادی و دارایی: مسعود کرباسیان، امور خارجه: محمدجواد ظریف، آموزش و پرورش: سیدمحمد بطحایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: سیدحسن قاضی‌زاده‌هاشمی، کار، تعاون و رفاه اجتماعی: علی ربیعی، جهاد کشاورزی: محمود حجتی، دادگستری: سیدعلیرضا آوایی، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح: امیر حاتمی، راه و شهرسازی: عباس آخوندی، صنعت، معدن و تجارت: محمد شریعتمداری، فرهنگ و ارشاد اسلامی: سیدعباس صالحی، کشور: عبدالرضا رحمانی‌فضلی، نفت: بیژن نامدار زنگنه، نیرو: حبیب‌الله بیطرف و ورزش و جوانان: مسعود سلطانی‌فر». پیش از این و در سال ٩٢ و پس از پایان ماراتن بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی، سه تن از وزرای او بودند که نتوانستند از مجلس رای بگیرند. وزارتخانه‌های ورزش، علوم و آموزش و پرورش از جمله وزارتخانه‌هایی بودند که با عدم رای اعتماد نمایندگان مجلس اصولگرای نهم، نتوانستند وارد کابینه یازدهم شوند و حسن روحانی را وادار به معرفی مجدد فرد برای آن وزارتخانه‌ها کرد. این‌بار اما از میان گزینه‌هایی که برای
وزارتخانه‌های دولت دوازدهم معرفی شده‌اند بازهم صحبت از احتمال عدم اعتماد مجلس به دو تا سه وزیر پیشنهادی حسن روحانی است که البته این ساختار ممکن است با توضیحاتی که حسن روحانی در قالب دفاعیه در جلسه امروز مجلس ارایه می‌کند تغییرات جدی بکند. به هر شکل توضیحات حسن روحانی نقش تعیین‌کننده‌ای در نظر نمایندگان به وزرای پیشنهادی دولت دوازدهم است.
فصل جدی برای تصمیم‌گیری‌های فراکسیونی
مجلس دهم و شکل جلساتی که تاکنون برای بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی برگزار شده نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری فراکسیونی در مورد صلاحیت این وزرا این‌بار جدی‌تر است. مجلس اصولگرای نهم دارای دو فراکسیون اصولگرای میانه‌رو و تندرو بود که آنچنان خبری از تصمیم‌گیری‌های فراکسیونی نبود. این‌بار اما تصمیم‌گیری در مورد وزرای پیشنهادی از حیث فراکسیون، نوعی قدرت‌نمایی فراکسیونی است. فراکسیون‌ها با تصمیم‌گیری‌هایی که در این مورد می‌کنند به نوعی قدرت و اراده فراکسیون‌های مجلس را هم نشان خواهند داد. فراکسیون امید به عنوان فراکسیون همسو با دولت بیشترین تعداد جلسات را برای بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی داشته است؛ جلساتی که احتمالا شکل قوی‌تری هم در تصمیم‌گیری فراکسیونی اعضای آن در مورد کابینه دوازدهم خواهد داشت. آن سوی میدان اما فراکسیون‌های مستقلان و اصولگرایان هرچند تعداد اعضای کمتری نسبت به فراکسیون امید دارند اما به نظر می‌رسد که آنچنان مخالفتی با وزرای پیشنهادی از دل‌شان بیرون نیاید. هرچه که هست این‌بار فراکسیون‌ها نقشی اساسی و تعیین‌کننده در نحوه اعتماد کردن مجلس به وزرای پیشنهادی دولت خواهند داشت.
روند صلاحیت وزرا چگونه است؟
آنگونه که در آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی آمده است: «رییس‌جمهور، ظرف دو هفته پس از انجام مراسم تحلیف یا بعد از استعفا یا سقوط دولت، کتبا اسامى هیات وزیران را به همراه شرح حال هر یک از وزیران و برنامه دولت تسلیم مجلس مى‌کند. رییس مجلس مکلف است در نخستین فرصت در جلسه علنى وصول معرفى نامه وزیران را اعلام و پس از قرائت، دستور تکثیر آن را صادر نماید.» همچنین در ادامه مواد قانونی بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی دولت دوازدهم آمده است: « در شروع بحث در مورد هیات وزیران، رییس‌جمهور برنامه دولت را تشریح و ضمن معرفى وزیران از ترکیب هیات وزیران دفاع خواهد نمود. پس از آن مجلس، بررسى برنامه دولت و ترکیب هیات وزیران را با اظهارات پنج نفر از نمایندگان مخالف و پنج نفر از نمایندگان موافق با حفظ ترتیب یک نفر مخالف و یک نفر موافق و هر کدام براى مدت پانزده دقیقه انجام خواهد داد. رییس‌جمهور یا کسانى که او تعیین خواهد کرد به سوالات و اظهارات مخالفان پاسخ مىدهند. مجموع مدت نطق اولیه رییس‌جمهور و دفاعیات اخیر دو و نیم ساعت خواهد بود. در پى اظهارات و دفاعیات رییس‌جمهور، مجلس شور در مورد برنامه‌ها و صلاحیت هر یک از وزیران را به
صورت جداگانه آغاز خواهد نمود. در مورد هر وزیر دو نفر از نمایندگان مخالف و دو نفر از نمایندگان موافق با حفظ ترتیب یک نفر مخالف و موافق هر کدام براى مدت ١٥ دقیقه فرصت خواهند داشت. پس از آن وزیر و در صورت صلاحدید رییس‌جمهور به مدت ٣٠ دقیقه براى دفاع از برنامه و صلاحیت وزیر مطروحه وقت خواهند داشت. بحث و بررسى براى تک‌تک وزیران به ترتیب حروف الفباى وزارتخانه به همین شیوه انجام مىگیرد، رییس‌جمهور مىتواند با استفاده از وقت وزیران در پایان و به طور یکجا از آنان دفاع نماید. پس از آن راىگیرى به عمل مىآید و شمارش و اعلام نتیجه آرا پس از راىگیرى براى همه وزرا صورت خواهد گرفت. »
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
