ظهور چینشی جدید در ائتلاف‌های منطقه
شب گذشته در نهایت السیسی رئیس جمهور مصر بعد از یک کشاکش سیاسی و قضایی در داخل مصر، موضوع واگذاری جزایر تیران و صنافیر به مصر را تایید و تصویب کرد. موضوعی که خشم افکار عمومی در مصر را بر انگیخته و رئیس جمهور این کشور را متهم به آن کرده است که خاک مصر را در برابر پول به عربستان فروخته است.
به گزارش «تابناک» کابینه دولت مصر طی بیانیه ای موضوع مجوز و تصویب واگذاری جزایر از سوی مصر به عربستان سعودی را اعلام کرده است. موضوع این واگذاری از سال ۲۰۱۶ مطرح شده و طی یک کشاکش سیاسی و قضایی در داخل مصر در نهایت در ژوئن سال جاری میلادی پارلمان مصر این واگذاری را تصویب کرد.
قاهره و ریاض بر این باور هستند که این دو جزیره در آب های داخلی عربستان قرار دارد و در سال ۱۹۵۰ بنا به دلایل استراتژیک از جمله استفاده مصر از این دو جزیره برای محدود کردن و فشار بر اسرائیل، این جزایر از سوی عربستان به مصر واگذار شده بود. دو جزیره صخره ای و بی سکنه که در دهانه خلیج عقبه قرار گرفته که تنها راه دریایی رژیم اسرائیل به آبها و مسیرهای جنوبی تجارت از دریا است.
دقیقا ۵۰ سال قبل و در سال ۱۹۶۷ محدودیت هایی که مصر برای عبور شناورهای اسرائیلی از تنگه تیران وضع کرد، یکی از مهمترین دلایل جنگ اعراب و اسرائیل شد. اکنون با واگذاری این جزایر به عربستان سعودی در برابر سرمایه گذاری و پول های عربستان، بدون شک اسرائیل ساکت ترین بازیگری است که بیشترین بهره را از این معامله میبرد. در سال ۱۹۷۹ معاهده ای میان مصر و اسرائیل مسیر شناورهای اسرائیلی از این تنگه را هموار کرد.
اکنون عربستان سعودی به عنوان ضمانت کننده امنیت این مسیر برای اسرائیل خواهد بود. هرچند ریاض همانند قاهره هیچ گاه با اسرائیل پیمان و عهد صلح نبسته است، و اغلب این دو کشور به عنوان دو رقیب و دشمن منطقه ای معرفی شده اند، اما کاملا مشخص است که تاریخ خصومت میان دو کشور به تدریج در حال رنگ باختن است و اسرائیل از این معامله میان عربستان و مصر منفعت زیادی خواهد برد.
اولن منفعت آن احتمال بهبود هرچه بیشتر روابط میان اسرائیل و عربستان است که درونمای یک ائتلاف دیپلماتیک و نظامی عربی-اسرائیلی بر علیه دشمنی که ایران است را تقویت میکند. اما مهمتر از آن این است که اسرائیل به واسطه این بهبود روابط، اقدام به انزوا و فشار بیشتر رهبری فلسطینیان در نواز غزه و نوار غربی خواهد کرد. موضوعی که میتواند منجر به آن شود تا نهایت فشار بر این منطقه برای قبول شرایط صلح به روشی که اسرائیل خواهان آن است، افزایش یابد.
اسرائیل اکنون عربستان و مصر را به عنوان در دو قدرت تاثیر گذار عربی در منطقه تلقی میکند و بارها نشان داده است که خواهان تقویت روابط امنیتی و همکاری های دیپلماتیک با هردو بازیگر است. همراهی این دو قدرت عربی در منطقه برای به سرانجام رساندن موضوع مناقشه فلسطین و صلح خاورمیانه اهمیت بسیار زیادی برای رژیم اسرائیل دارد.
از زمان به قدرت رسیدن السیسی در مصر اسرائیل همواره چشم خود را بر افزایش حضور نظامی مصر در صحرای سینا بسته است. حضوری که بیشتر برای مقابله با تروریسم در این منطقه بوده است. در واقع اجازه حضور بیشتر نیروهای مصری در نوار جنوبی مرز فلسطین اشغالی را داده است. شواهد حاکی از هماهنگی این دو بازیگر در صحرای سینا است و پهپادهای اسرائیلی بر فراز منطقه با اجازه مصر پرواز کرده و اطلاعات امنیتی و نظامی را در اختیار مصر قرار میدهند.
از سوی دیگر گزارشهای متعددی در مورد نرمال سازی روابط میان اسرائیل و عربستان اخیرا منتشر شده است که شاخص هایی از جمله امنیت، اطلاعات و تجارت را در بر میگیرد. حتی برخی گزارشها حاکی از آن است که افسران عربستان توسط نیروهای اسرائیلی آموزش میبینند.
رژیم اسرائیل در برابر فروش بیش از ۱۱۰ میلیارد سلاح از سوی آمریکا به عربستان هیچ واکنش و اعتراضی نداشته است و این علیرغم عرف معمول آمریکایی ها است که همواره تلاش داشته اند تا برتری کیفی نظامی اسرائیل در منطقه را تضمین کنند. این همه را بگذاریم کنار گزارش های اخیر که عربستان و اسرائیل به دنبال برقرار روابط اقتصادی هستند که به اسرائیل اجازه میدهد تا پای خود را به خلیج فارس باز کرده و هواپیماهای این رژیم اجازه پرواز از آسمان عربستان را خواهند داشت.
از دیگر شواهد نزدیکی زیاد میان اسرائیل، عربستان و مصر ماجرای طرح ایجاد پلی به طول ۱۰ کیلومتر بین شبه جزیه عربستان و مصر است که با ایجاد خطوط ریلی و جاده امکان ارسال کالا به مصر را تا حد زیادی تسهیل میکند. این طرح اولین بار در سال ۱۹۸۸ مطرح شد که با مخالف شدید اسرائیل مواجه شد اما اکنون طرح مکملی به این طرح اضافه میشود که مسیر این پل را به اردن و بعد از آن اسرائیل هموار خواهد کرد.
همه اینها در حالی است که دور نمای روابط گرم میان اسرائیل و عربستان در دوره زمامداری محمد بن سلمان ولیعهد جدید درخشان تر به نظر میرسد. دانیل شاپیرو سفیر اسبق آمریکا در اسرائیل در روزنامه هاآرتص نوشته بود که این ولایت عهدی، مانند رویایی است که برای اسرائیل به واقعیت نزدیک میشود. چرا که ولیعهد جدید قرار است ایران و متحدان این کشور در منطقه را هدف اول خود قرار دهد.
سعید اعواد از متخصصان خاورمیانه در این باره معتقد است که منطقه در حال یک چینش جدید است. به این معنی که اگر عربستان ایران را به عنوان دشمن درجه یک خود تلقی کند بدون هیچ شکی به پشتیبانی قدرت نظامی و اطلاعاتی اسرائیل برای مبارزه علیه ایران احتیاج خواهد داشت. موضوعی که واگذاری جزایر به عربستان در برداشتن اولین قدم های آن کمک بسیاری خواهد کرد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
