چالش‌طلبی دوحه مقابل محور سعودی

به گزارش تسنیم به نقل از الاخبار، معامله تسلیحاتی آمریکا و قطر، بحران این کشور با عربستان و متحدانش را وارد مرحله جدیدی کرده است که از مخالفت قطر با تسلیم در برابر توفان سعودی حکایت دارد و نشان می دهد قطری ها امکان تحرک طبق خواست آمریکا را برای خود محفوظ نگاه داشته اند.

با در نظر گرفتن این موارد باید گفت قطر حمله سعودی- اماراتی را بی اثر کرده و در جلب حمایت آمریکا به طور نسبی موفق بوده است.

پول در برابر حفظ نقش منطقه ای وجلوگیری از بدتر شدن اوضاع

در ای میان قرارداد فروش تسلیحات آمریکایی به قطر به این معنی است که قطر موافقت کرده است در مقابل پرداخت پول های بیشتر به دولت آمریکا، نقش منطقه ای اش حفظ شده و از سوق یافتن به سمت پرتگاههای خطرناک تر در مقابل طرف سعودی جلوگیری بعمل آید.

امید بستن قطر به «خرید» حمایت واشنگتن به موازات امیدواری به برخورداری از حمایت آنکارا است، آن هم در شرایطی که ترکیه در چند محور به تکاپو افتاده است که جدیدترین مورد آن اعلام خبر سفر مولود چاووش اوغلو وزیر خارجه ترکیه به عربستان است که فقط یک دستور کار دارد: بحث و بررسی راههای فرونشاندن کشمکش عربی.

رویارویی قطر با انزوا

این تکاپوی ترکیه در چارچوب ابتکار عمل معکوس قطر در قبال حمله سعوودی- اماراتی جا دارد، به این معنی که قطری ها با تماس ها ی منطقه ای و بین المللی و تکاپو در مراجع تصمیم گیر واشنگتن در تلاش هستند از همان راهکارهای اماراتی و سعودی برای رویارویی با «انزوا» استفاده کنند و این تکاپوها با استقبال دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا روبه رو شد.

قطر روند امور را به ضرر امارات وعربستان پیش می برد

اقدام بعدی قطری ها این بود که توانستند روند امور را به ضرر ریاض و ابوظبی پیش ببرند و این چیزی است که از سفر فوری خالد العطیه وزیر دفاع قطر به واشنگتن در این شرایط زمانی برداشت می شود؛ سفری که بلافاصله پس از آن امضای معامله تسلیحاتی را به دنبال داشت که بر اساس آن آمریکا ۳۶ جنگنده اف -۱۵ به ارزش ۱۲ میلیارد دلار را به قطر می فروشد.

اصرار بر نمایش حمایت آمریکا از قطر

در این میان یک مسئول قطری در این خصوص اصرار دارد که معامله تسلیحاتی با آمریکا به عنوان شاهدی بر این باشد که «نهادهای آمریکایی با ما هستند وحمایت آمریکا از قطر ادامه دارد و به سادگی تحت تاثیر تغییرات سیاسی قرار نمی گیرد».

به هر حال خبر معامله جنگنده های اف-۱۵ با یک خبر دیگر همراه بود که آن نیز حاکی از موفقیت قطری ها در جلب رضایت نسبی ترامپ است و آن اینکه وزارت دفاع قطر با صدور بیانیه ای اعلام کرد دو رزمناو آمریکایی به هدف مشارکت در مانور نیروی دریایی قطر وارد بندر بین المللی «حمد» واقع در جنوب این کشور شدند.

چالش طلبی قطر در برابر عربستان

این تحولات به این معنی است که دوحه هنوز به گزینه چالش طلبی حملات عربستان پافشاری داشته و بر تمام «قیمومیت ها» به جز آمریکا دست رد می زند و تاکید دارد اعلام کند، اگر هدف کوتاه آمدن از برخی رویکرد و سیاست خارجه است، این امیتاز دهی فقط به نفع آمریکا خواهد بود.

بی تاثیر گذاشتن مواضع عربستان و امارات

بنابراین این رویکرد قطر چه بسا موجب بی معنی گذاشتن موضع عربستان و امارات باشد و زمینه رهایی از این بحران را برای دوحه فراهم کند و در عین حال حاشیه معمول یا همان عملکرد مستقل از ائتلاف سعودی را برایش محفوظ نگاه دارد.

نکته قابل توجه اینکه هرچند هنوز زود است در مورد تحول قطعی موضع آمریکا مبنی بر حل و فصل اختلاف عربی سخن گفت، اما روشن است که واشنگتن در چند ساعت اخیر چندان وارد کمک به رویکرد عربستان نشده است از همین رو در روزهای آینده نگاهها به واکنش ریاض و ابوظبی به نزدیک شدن قطر به آمریکا معطوف خواهد بود بود، آن هم در شرایطی که هر دو متحد تا این لحظه بر نشانه رفتن تیر خود به سمت دوحه تعمد داشته اند.