قالیباف مى‌تواند درآمد کشور را۲برابر کند؟

آقاى قالیباف در بخشى از بیانیه انتخاباتى خود در هنگام ثبت نام در انتخابات ریاست جمهورى ادعا کرده است که در صورت پیروزى در انتخابات، درآمد کشور را در طى ٤ سال آینده دو برابر و نیم مى کند و بیش از ٥ میلیون شغل تازه ایجاد مى کند .

با اینکه مشخص نیست که منظور ایشان از درآمد کشور دقیقا چی هست و آیا منظورشان درآمدِ سرانه کشور است و یا منظورشان تولید ناخالص داخلى یا همان GDP هست اما با فرض اینکه منظور ایشان از درآمد کشور همان تولید ناخالص داخلى است، خوب است بررسى کنیم که براى دو برابر کردن تولید ناخالص داخلى در طى ٤ سال آینده چه اتفاقى در اقتصاد ایران باید بیفتد .

یک اصل ساده اقتصادى مى گوید که براى اینکه یک متغیر در طى ٤ سال دوبرابر شود سالیانه مى بایست ١٦ درصد نرخ رشد داشته باشد . وعده انتخاباتى آقاى قالیباف یعنى اینکه ایران در طى ٤ سال آینده قرار است سالیانه بطور متوسط ١٦ درصد نرخ رشد اقتصادى داشته باشد و با فرض GDP نزدیک به ٥٠٠ میلیارد دلارى ایران در شرایط کنونى ، تولید ناخالص داخلى ایران قرار است در سال ١٤٠٠ نزدیک به ١٢٥٠ میلیارد دلار باشد و سایز اقتصاد ایران در این سال قرار است به اندازه اقتصادهاى روسیه ، اسپانیا ، مکزیک و استرالیا و فراتر از اقتصادهاى اندونزى ، هلند، ترکیه ، سوییس و عربستان باشد .
براى بررسى سطح امکان پذیری این شعار، بهتر است کمى بررسى تاریخى داشته باشیم و برخى متغیرهاى قابل پیش بینى سالهاى آینده اقتصاد ایران را نیز بررسى کنیم.

اقتصاد ایران در طى ٣٨ سال حکومت جمهورى اسلامى از سال ١٣٥٧ تا سال ١٣٩٥ بطور میانگین تنها سالیانه ٣.٥ درصد نرخ رشد اقتصادى داشته است و در طى هشت سال گذشته میانگین نرخ رشد اقصادى ایران تنها ١.٩ درصد بوده است، اما سوال اساسى اینجاست که در ظرفیت هاى فعلى ساختار حکومت و دولت ایران چه تحولى قرار است ایجاد شود که ایران در طى ٤ سال آینده میانگین ١٦ درصد نرخ رشد داشته باشد ؟
براى فهم عجیبى شعار دو برابر کردن درآمد کشور در طى ٤ سال و میانگین ١٦ درصد نرخ رشد اقتصادى براى رسیدن به این هدف، کافى است بدانید که میانگین نرخ رشداقتصادى اژدهاى زرد اقتصاد جهان چین در طى سالهاى ٢٠٠٠ تا ٢٠١٧ تنها ٩.٣ درصد و نرخ رشد هندوستان در این سالها ٧.٧ درصد بوده است .
از طرف دیگر شعار دو برابر کردن درآمد کشور در طى ٤ سال آینده توسط آقاى قالیباف در حالى مطرح مى شود که طبق اکثر پیش بینى ها دوره پایین بودن قیمت نفت در طى سالهاى آینده ادامه دارد و پیش بینى هاى جهانى قیمت نفت براى این سالها نزدیک به تنها ٦٠ دلار است . پایین بودن قیمت جهانى نفت و مواد اولیه در کنار بدهى چند صد هزار میلیارد تومانى دولت ، بحران شبکه بانکى ، پایین بودن تاریخى سرعت گردش پول و ادامه معضل رکود تقاضا و کاهش سرمایه گذارى شرایط منحصر بفردى را به اقتصاد ایران در طى سالهاى آینده داده است.

در پایان مى توان گفت که به نظر مى رسد شعار دو برابر کردن درآمد کشور در طى ٤ سال آینده که به معنى میانگین ١٦ درصد نرخ رشد اقتصادى ایران در طى سالهاى آینده است ، شاید طول عمرى تنها تا روز انتخابات داشته باشد و رنگ و بوى پوپولیستى بودن این شعارها در بلبشوى انتخابات بیش از پیش به مشام مى رسد و خوب است که براى مقابله با شعارهاى پوپولیستى خاص روزهاى انتخابات ، بیش از پیش وعده هاى انتخاباتى همه کاندیداها نقد کارشناسی شود.

*اقتصادددان و مدیرعامل موسسه مطالعات اقتصادی بامداد