آمریکا کنار القاعده و داعش می‌جنگد
شرق نوشت؛
حمله شیمیایی اخیر در سوریه با واکنش مرگ‌بار آمریکا همراه شد. دولت بشار اسد دست‌داشتن در حمله شیمیایی مذکور را تکذیب می‌کند؛ اما دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری جدید آمریکا، نخستین اقدام مستقیم نظامی خود در منطقه را انجام داد. ناوهای آمریکایی بامداد جمعه پایگاه هوایی الشعیرات در شرق حمص را هدف گرفته و موشک‌های کروز توماهاک خود را بر سر سوریه ریختند. این اقدام از سوی ایران که در ماه‌های اخیر همه تلاش خود را کرده تا با همکاری با روسیه بحران سوریه را از طریق مذاکره و گفت‌وگو فیصله دهد، بی‌پاسخ نماند. محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، با انتشار پیامی در توییتر به این حمله واکنش نشان داد و آن را اقدامی نظامی براساس اتهامات بی‌اساس دانست. او نوشت: «به‌عنوان تنها قربانی اخیر استفاده گسترده از سلاح‌های شیمیایی (به دست صدام در دهه ۸۰ میلادی)، ایران هرگونه استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی به دست هرکس و علیه هرکس را محکوم می‌کند.ظریف ادامه داد: «آمریکا به صدام حسین در استفاده از سلاح شیمیایی علیه ایران در دهه ۸۰ میلادی کمک کرد؛ سپس دو بار به بهانه‌های بی‌اساس به حمله نظامی اقدام کرد: سال ۲۰۰۳ و اکنون». وزیر امور خارجه
کشورمان افزود: «کمتر از دو دهه بعد از ١١ سپتامبر، آمریکا در دو جبهه سوریه و یمن در کنار القاعده و داعش می‌جنگد. زمان جوسازی و فرافکنی پایان یافته است». بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز حمله موشکی آمریکا به یک پایگاه هوایی در سوریه را شدیدا محکوم کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان بزرگ‌ترین قربانی سلاح‌های شیمیایی در تاریخ معاصر، هرگونه استفاده از سلاح شیمیایی را فارغ از عاملان و قربانیان آن محکوم می‌کند و هم‌زمان استفاده از این بهانه برای اقدامات یک‌جانبه را خطرناک، مخرّب و نقض اصول آمره حقوق بین‌الملل می‌داند». او افزود: «ما ضمن محکومیت شدید هرگونه اقدام نظامی یک‌جانبه و حملات موشکی به «پایگاه هوایی الشعیرات» در سوریه به وسیله ناوهای آمریکایی، معتقدیم که این‌گونه اقدامات به بهانه حمله شیمیایی مشکوک در «خان شیخون» در ادلب که زمان‌بندی، عاملان و منتفعانِ از آن کاملا در پرده‌ای از ابهام قرار دارد، به تقویت تروریست‌های رو به زوال و پیچیدگی اوضاع در سوریه و منطقه خواهد افزود». گفتنی است سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان همچنین شایعه خروج کارمندان سفارت ایران در دمشق بعد از این حمله هوایی را تکذیب
کرد و گفت: «کارکنان سفارت جمهوری اسلامی ایران در دمشق طبق روال عادی به انجام وظیفه مشغول هستند».
اتهام کاربرد سلاح شیمیایی
حمله هوایی آمریکا علاوه بر واکنش وزارت امور خارجه که موضع رسمی جمهوری اسلامی است، با واکنش برخی از نمایندگان مجلس نیز همرا ه بود. نکته درخور‌توجه در واکنش آنها یادآوری و تأکید بر خلع سلاح شیمیایی شدن دولت سوریه و نقش‌نداشتن در حمله شیمیایی اخیر که بهانه حمله هوایی آمریکا بود، است. حسین امیرعبداللهیان، دستیار ویژه رئیس مجلس در امور بین‌الملل، نیز به این حمله نظامی واکنش نشان داد. این اقدام را نادیده‌گرفتن تلاش‌ها برای حل سیاسی این بحران دانست و گفت: «آمریکایی‌ها نشان دادند کماکان اولویت آنها مبارزه با داعش نیست». دستیار ویژه رئیس مجلس در امور بین‌الملل در ادامه با بیان اینکه پیام حمله نظامی آمریکا به سوریه، تشویق تروریسم است، افزود: «این اقدام شتاب‌زده نظامی مغایر حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل بوده و افراط‌گرایی و تروریسم را در منطقه تقویت می‌کند». او ادامه داد: «اتهام کاربرد سلاح شیمیایی از سوی سوریه در شرایطی که این کشور پیش‌از‌این خلع سلاح شیمیایی شده، نیازمند بررسی دقیق سازمان منع گسترش سلاح شیمیایی و سازمان ملل است».
ایران و روسیه آرام نمی‌نشینند
علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به این حمله که به بهانه حمله شیمیایی اخیر انجام شده است، گفت: «همه دنیا می‌دانند که سوری‌ها در یک توافق با سازمان ملل همه سلاح‌های شیمیایی خود را تحویل داده‌اند؛ بنابراین سلاح شیمیایی در اختیار دولت سوریه نیست». او افزود: «از طرف دیگر معمولا کاربرد سلاح‌های شیمیایی مربوط به زمانی است که ارتش‌ها در جنگ احساس شکست می‌کنند؛ درحالی‌که ارتش سوریه در بهترین موقعیت قرار دارد، حلب آزاد شده بود و دیگر مناطق نیز در حال آزادسازی است. کشوری که برنده جنگ است، دست به چنین اقدامی نمی‌زند؛ ضمن اینکه از اساس دولت سوریه فاقد سلاح شیمیایی است». بروجردی همچنین تأکید کرد: «این اقدام نابخردانه آمریکا بدون‌تردید تبعات جدی به دنبال خواهد داشت؛ چراکه کشورهایی مثل روسیه و ایران در برابر این اقدامات خلاف مصالح منطقه آرام نمی‌نشینند». سیدحسین نقوی‌حسینی، سخنگوی این کمیسیون، نیز حمله آمریکا را تجاوز آشکار به خاک سوریه خواند و گفت: «این کشور (آمریکا) باید پاسخ دهد که چرا به جای مبارزه با تروریسم فضا را با این حملات برای آنها باز می‌کند». او خاطرنشان کرد: «سوریه یک کشور مستقل است.
آمریکا به خاک این کشور تجاوز کرده است و باید محکوم شود، جامعه جهانی نباید در مقابل چنین فاجعه‌ای سکوت کند».
عملیات با هماهنگی روسیه!
علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در حالی از آرام‌ننشستن ایران و روسیه در مقابل این قبیل اقدامات می‌گوید که براساس اعلام پنتاگون آمریکا، روسیه را از عملیات قریب‌الوقوع خود مطلع کرده بود تا به هواپیماها یا پرسنل روس در سوریه آسیبی وارد نشود. البته نقوی‌حسینی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی این مطلب را ادعای آمریکا دانست و گفت: «ادعای آمریکا مبنی بر خبردادن حملات خود به روسیه دروغ است که البته خود روسیه و مقامات آن باید پاسخ دهند اما رفتار ایالات متحده نشان داده است که در این موارد راست نمی‌گوید». نقوی‌حسینی در حالی این اظهارات را مطرح می‌کند که مقامات روسی بیانیه پنتاگون را تکذیب نکرده‌اند. ازهمین‌رو شاید بتوان این حمله هوایی را اولین نشانه همکاری بیشتر روسیه و آمریکا در حوزه سوریه به حساب آورد. این گمانه از همان دوران مبارزات انتخاباتی در آمریکا مطرح شد و برخی کارشناسان معتقد بودند که پیروزی ترامپ به توسعه مناسبات آمریکا و روسیه می‌انجامد و پیامد این همکاری می‌تواند کنارگذاشتن ایران از روند حل بحران سوریه باشد. مقامات ایرانی به‌هیچ‌وجه این گمانه را محتمل نمی‌دانند و بارها تأکید
کرده‌اند که همکاری‌های ایران و روسیه راهبردی است و به این سادگی‌ها تحت‌تأثیر پیروزی ترامپ قرار نمی‌گیرد. برخی از کارشناسان نیز حمله هوایی آمریکا به سوریه را اقدامی در راستای تلاش ترامپ برای خودنمایی در منطقه می‌دانند. به‌هرحال باید منتظر ماند و دید که از این پس معادله حل‌وفصل بحران سوریه چطور پیش می‌رود و حمله شیمیایی و حمله هوایی اخیر بر روند مذاکراتی که با ابتکار عمل ایران، روسیه و ترکیه است، چگونه اثر می‌گذارد.
-------------------------------------
شعیب بهمن:
حمله به سوریه خودنمایی ترامپ بود
با آغاز ریاست‌جمهوری ترامپ در آمریکا مباحثی درباره همکاری روسیه و آمریکا در موضوع سوریه مطرح شد. حمله هوایی آمریکا به سوریه را می‌توان گامی در این راستا به حساب آورد؟
در شرایط فعلی اوضاع سوریه بیش از قبل پیچیده شده است. آمریکایی‌ها استفاده از تسلیحات شیمیایی را خط قرمز خود قرار داده بودند و اکنون با استفاده از سلاح‌های شیمیایی وارد عمل شده و نقش جدیدتری در بحران سوریه ایفا می‌کنند. به اعتقاد من این اقدام آمریکا بیش از آنکه حاصل همکاری آمریکا و روسیه باشد، حاصل رویکرد ترامپ در آمریکاست. او در دوران مبارزات انتخاباتی و بعد از آغاز کار به‌عنوان رئیس‌جمهور ایالات متحده دولت قبلی آمریکا را به نداشتن سیاست قاطع در موضوع سوریه محکوم می‌کرد و به نظر می‌رسد اکنون در تلاش است تا قاطع‌بودن خود را در عرصه سیاست خارجی و به‌خصوص بحران سوریه نشان دهد. قطع‌نامه شورای امنیت علیه سوریه نیز با مخالفت روس‌ها به جایی نرسید و همین تقابل در موضع‌گیری آمریکا و روسیه در جلسه شورای امنیت نشان می‌دهد که حمله موشکی آمریکا به سوریه بیش از همکاری با روسیه تحت‌تأثیر تمایلات ترامپ به خودنمایی است.
با توجه به همکاری‌های ایران و روسیه برای حل‌وفصل بحران سوریه و اختلاف موضع آنها با آمریکا فکر می‌کنید روند حل‌وفصل بحران سوریه از این پس چطور ادامه پیدا کند؟
موضع ایران و روسیه درباره آینده سوریه تا حد زیادی مشخص است. اگرچه دو کشور اختلافاتی دارند اما این اختلافات به‌قدری نیست که بر همکاری‌های فی‌مابین سایه اندازد. در نتیجه موقعیت سیاسی و نفوذ و تأثیرگذاری‌ای که ایران و روسیه در صحنه نبرد در سوریه دارند؛ حضور خود را به صورت قدرتمند حفظ خواهند کرد. این احتمال وجود دارد که مسئله سوریه در ماه‌های آینده از طریق سیاسی حل‌وفصل شود بنابراین در این مدت ایران باید دیپلماسی فعال‌تری در عرصه بحران سوریه به کار گیرد.
فکر می‌کنید تقابل ایران و روسیه با آمریکا در پرونده سوریه موجب افزایش تنش‌ها بین ایران و آمریکا نیز خواهد شد؟
به‌هرحال روابط ایران و آمریکا در همه سالهای بعد از انقلاب اسلامی با تنش و خصومت همراه بوده است. این تنش به موضوعاتی از جمله مسئله هسته‌ای، مسائل خاورمیانه، تروریسم و... مربوط می‌شود و به عبارتی خیلی گسترده‌تر از اختلاف درباره آینده سوریه است.
بله، در این عرصه گستره اختلاف در مورد آینده سوریه به تشدید اختلافات می‌انجامد؟
قطعا، چون ایران و آمریکا دیدگاه متفاوتی دراین‌خصوص دارند. این اختلاف در دو بخش است. نخست آینده سوریه و دوم نوع نگاه دو کشور به تروریسم و گروه‌های تروریستی. ایران از رویه آمریکا مبنی بر دسته‌بندی تروریسم به تروریسم خوب و تروریسم بد پیروی نمی‌کند و این موجب افزایش اختلافاتشان می‌شود. به اضافه اینکه آمریکا در تلاش است با دشمنان و رقبای منطقه‌ای ایران از جمله عربستان و ترکیه متحد شود و همه اینها سبب می‌شود که در ماه‌ها و سالهای آینده که دولت ترامپ مشغول به کار است، با افزایش تنش‌ها مواجه باشیم.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
