بازرگان به روایت رئیس زندان قصر
اصغر کورنگی.سرتیپ بازنشسته شهربانی در شرق نوشت:
سیام دیماه ١٣٧٣ سالروز وفات انسان متدین، دانشمند، وارسته و تأثیرگذار در جامعه، مرحوم مهندس مهدی بازرگان است. بنده به دلیل آنکه سالها با آن بزرگمرد چه در زندان و چه در مقام نخستوزیری در ارتباط بودم، بر خود فرض دانستم مختصری از متانت و بزرگواری این انسان شریف و بزرگوار را در سختترین شرایط و در عالیترین مقام کشور برای خوانندگان روزنامه عرض کنم. سال ١٣٤٥ زندانیان نهضت آزادی از برازجان به تهران و زندان قصر که بنده مسئولیت آن را داشتم منتقل شدند و در شماره ٤ زندان قصر که از قبل تعمیر و آماده شده بود، مستقر شدند. رفتار متین و موقرانه حضرات همه افسران را تحتتأثیر قرار داد که برای خدمت در زندان شماره ٤ نسبت به یکدیگر سبقت میگرفتند. بحق زندان شماره ٤ که مرحوم آیتالله طالقانی هم در آن بودند، کلاس درس اخلاق بود. خاطرات زیادی دارم که همه برای بنده آموزش بود. در سال ١٣٤٦ کمیسیون عفو در دادرسی ارتش تشکیل شد و بنده نماینده شهربانی و رئیس زندان قصر بودم در کمیسیون هنگام طرح مربوط به حضرات نهضت آزادی گفته شد اگر آقایان شرحی تقاضای عفو کنند، کمیسیون موافقت میکند. بنده موضوع را با مرحوم مهندس بازرگان، آیتالله طالقانی و مرحوم دکتر سحابی بهعنوان بزرگان نهضت مطرح کردم و مرحوم مهندس بازرگان بلافاصله گفتند ما تقاضای عفو نداریم؛ حاکمیت باید از ما طلب بخشش کند و با تعریض محترمانه به بنده گفتند شما چرا این حرف را میزنید، بنده گفتم میدانستم که شما موافقت ندارید، ولی من ناچار پیغام و نظر کمیسیون را گفتم؛ در جلسهای که در دادرسی تشکیل شد، بنده نظر آقایان را گفتم. فردای آن روز تیمسار ناصر مقدم که رئیس اداره امنیت ساواک بود، تلفنی به بنده گفت میخواهم به ملاقات آقایان بیایم و عصر همان روز به زندان قصر آمد و در دفتر زندان با آقای مهندس بازرگان و آیتالله طالقانی ملاقات کرد و خیلی محترمانه گفت اگر آقایان شرح مختصری بنویسند، رفع این گرفتاری میشود.آقای مهندس بازرگان گفتند ما به فلانی (یعنی بنده) جواب دادیم حالا هم میگوییم شما باید از ما طلب بخشش کنید و با یک خداحافظی سرد دفتر را ترک کردند. جلسات در دادرسی ادامه داشت. شب نهم آبان ماه ١٣٤٦ در یک صورتجلسه همه آقایان را مشمول عفو دانستند و بنده ساعت ١٠:٣٠ شب این خبر را به حضرات در زندان دادم. آقایان عکسالعمل خاصی نشان ندادند و چون شهربانی احتمال میداد که دانشجویان و هواداران آقایان ممکن است فردا جلوی زندان بایستند، به بنده گفته شد حضرات را قانع کنید که همین امشب به منازلشان بروند. بنده به آقایان گفتم، بعضی مخالفت کردند و مهندس بازرگان گفتند فلانی (یعنی بنده) به همه ما محبت کرده و بهتر است قبول کنیم؛ بالاخره مهندس بازرگان، دکتر سحابی و مرحوم آیتالله طالقانی و یکی، دو نفر دیگر قبول کردند و بنده شبانه حضرات را با اتوبوس به منزلشان بردم. بعد از انقلاب بنا بر توصیه مرحوم آیتالله منتظری، مرحوم مهندس بازرگان بنده را به سمت رئیس شهربانی جمهوری اسلامی در نظر گرفتند که به دلیل اقدامات حادی که در نظر انقلابیون بود (اخراج، بازخرید و بازنشستگی) خود را قادر به انجام خدمت در موضع مذکور ندیدم و بالاخره بهعنوان معاون شهربانی جمهوری اسلامی منصوب شدم. در اردیبهشت ماه ١٣٥٨ از دفتر نخستوزیر ابلاغ کردند که آقای دکتر یزدی معاون نخستوزیر به شهربانی خواهند آمد، افسران و رؤسای شهربانیها و کلانتریهای مرکز آماده باشند که ایشان سخنرانی کنند. آقای دکتر یزدی در روز مقرر آمدند در سالن شهربانی سخنرانی مبسوطی کردند که البته در عداد مطالبی بود که در آن ایام رواج داشت. افسران که از وقایع و حوادث پریشان بودند، تقریبا عکسالعمل آرامی نشان دادند و بنده مطالبی در پاسخ آقای دکتر یزدی ایراد کردم و آقای دکتر ظاهرا ناراحت شدند بهطوریکه برای صرف چای توقف نکردند. عصر همان روز از دفتر نخستوزیر اطلاع دادند که بنده بروم خدمت ایشان، بنده رفتم و مرحوم مهندس بازرگان بهطور گلایه گفتند آقای دکتر یزدی ناراحت شدند، شما تأمل کنید تا ایشان هم بیایند ولی آقای دکتر در ساختمان نخستوزیری نبودند. آقای بازرگان گفتند آقای دکتر یزدی انسان مؤمن و صدیقی هستند و ایشان در آمریکا مسئول انجمن اسلامی دانشجویان ایرانی بودند و در جریان انقلاب، مبلغی در صندوق انجمن در آمریکا بود که ایشان عینا به ایران آوردند و به صندوق دولت واریز کردند (گویا بیش از یک میلیون دلار). مرحوم مهندس بازرگان انسانی بزرگ، حقشناس و دلسوز مردم بود که بنده خود را شایسته بیان مقام انسانی ایشان نمیدانم. اگر روزنامه «شرق» وصیتنامه آن بزرگمرد را که در چند سطر خلاصه و پرمحتوا بود، منتشر کند، نسل جوان امروز متوجه عظمت روح و مقام انسانی آن رادمرد خواهند شد. برای آن مرحوم علو درجات و مغفرت از پیشگاه خداوند تعالی مسئلت دارم و برای جناب آقای دکتر یزدی از خداوند شفای عاجل و سلامتی مسئلت میکنم.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.