خط و نشان ترامپ در سیاست خارجی آمریکا

این گزارش به سرخط اصلی خبرها و همچنین نوشته های سرمقاله نویسان و نویسندگان روزنامه های امروز سه شنبه ۲۸ دی ۱۳۹۵ خورشیدی در حوزه های سیاسی و اقتصادی نگاهی انداخته و مهم ترین موضوع های مورد توجه این روزنامه ها را بررسی کرده است.

** مصاحبه جنجالی ترامپ درباره سیاست خارجی واشنگتن در آستانه ورود به کاخ سفید
مطبوعات امروز سخنان جنجالی «دونالد ترامپ» رییس جمهوری منتخب آمریکا را در خصوص سیاست خارجی دولت آینده واشنگتن در گفت و گو با روزنامه انگلیسی «تایمز» مورد توجه قرار دادند.
روزنامه «تعادل» در گزارش خود آورد: دونالد ترامپ، رییس‌جمهور منتخب امریکا در نخستین مصاحبه مبسوط خود پس از پیروزی در انتخابات و در حالی که کمتر از یک هفته تا مراسم تحلیفش باقی است، سخنان جنجال‌برانگیزی را مطرح کرد که موضوعات گسترده‌یی از سرنوشت بریتانیا پس از خروج اتحادیه اروپا گرفته تا سیاست خارجی آلمان و منسوخ شدن پیمان آتلانتیک شمالی را در بر می‌گرفت. برگزیت و احتمال زیاد برای امضای توافقنامه‌های دوجانبه میان امریکا و بریتانیا، انتقاد از سیاست مهاجرت‌پذیر آلمان، اشاره به ناتوانی‌های ناتو از محافظت از کشورهای عضو و اظهارات تحریک‌آمیزی در مورد احتمال رویکرد متفاوت واشنگتن در قبال مسکو از مهم‌ترین مسائل مطرح شده در این گفت‌وگو بودند.
روزنامه «تجارت» اظهارات و موضع گیری های تازه ترامپ را به عنوان «لگد به همه» تعبیر کرد و نوشت: تنها چند روز به روی کار آمدن ترامپ باقی مانده است که رئیس جمهور منتخب ترس اروپایی ها را نسبت به آینده اتحاد ایالات متحده و اروپا افزایش داد. به نظر می رسد مواضع کاملا متفاوت ترامپ با اتحادیه اروپا درباره رژیم صهیونیستی ، ایران و حتی تغییرات آب و هوایی باعث تقابل شدید میان آمریکا و قاره اروپا خواهد شد.
روزنامه «۱۹ دی» از زبان ترامپ در تقبیح توافق هسته ای نوشت: من نمی خواهم بگویم که قصد دارم با توافق هسته ای با ایران چه کار کنم. من فقط نمی خواهم با کارت ها بازی کنم. منظورم این است که من سیاستمدار نیستم. من اینطور ظاهر نمی شوم که بگویم قصد دارم فلان کار را انجام دهم یا می خواهم فلان کار را بکنم. من کاری را که باید بکنم، انجام می دهم اما به هرحال باید بگویم که از توافق ایران خرسند نیستم.
به نوشته این روزنامه، ترامپ در ادامه اظهارات خود علیه برجام گفت: به نظر من، این توافق یکی از بدترین توافق هایی است که تاکنون منعقد شده است. من فکر می کنم که این توافق یکی از ابلهانه ترین توافقاتی است که تاکنون دیده ام که براساس آن، ۱۵۰ میلیارد دار به چنین کشوری می دهید و یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار نیز پول نقد به آن می دهید.
روزنامه «فرهیختگان» در سرمقاله خود از سکوت رسانه های منتقد دولت در بازتاب اظهارات ترامپ در خصوص منافع گسترده ایران در برجام پرداخت و نوشت: فارغ از پیامدهای جهانی اظهارات پوپولیستی ترامپ، نوع مواجهه رسانه‌های ایرانی به این اظهارات نیز قابل تامل است. بسیاری از رسانه‌های منتقد دولت که در طول مذاکرات همواره اظهارات و ادعاهای طرف‌های خارجی را بر اظهارات دیپلمات‌های هم‌وطن خود ترجیح می‌دادند، این‌بار سکوت کامل کرده‌اند. طبق روش این عزیزان اظهارات ترامپ عملا به‌معنای برد قاطع ایران در این مذاکرات بوده ‌است. ترامپ از کلاه گشادی که بر سر ایالات متحده رفته، سخن گفته است؛ اما عزیزان رسانه‌ای منتقد دولت هنوز بر پایه برخی اظهارات گذشته دولتمردان غربی تلاش می‌کنند در نتایج مذاکرات عزتمندانه فرزندان این کهن‌دیار خدشه وارد کنند.
روزنامه آرمان هم در یادداشتی نوشت: در نظام سیاسی آمریکا رئیس‌جمهور نمی ‌تواند به تنهایی تصمیم بگیرد، به این دلیل که دو نهاد کنگره و دیوان عالی کشور را بالای سر خود مشاهده می‌کند. این دو نهاد اجازه نخواهند داد رئیس جمهور به تنهایی توافقی را که از همه مسیرها گذشته پاره کند.
روزنامه «جوان» در گزارشی با عنوان «جیغ جنگ با جهان» نوشت: گفت و گوی ترامپ با روزنامه دست‌راستی تایمز، یکی از تند و تیزترین گفت و گوهای رئیس‌جمهور منتخب امریکاست؛ گفت‌وگویی که ترامپ در آن، حتی روس‌ها را هم بی‌نصیب نگذاشت و گفت که ورود آنها به سوریه اشتباه بوده است. ترامپ توافق هسته‌ای با ایران را ابلهانه‌ترین توافقی می‌داند که تاکنون دیده ولی گفته به جای اینکه بگوید با برجام چه خواهد کرد، کاری انجام خواهد داد که باید انجام بدهد.

** پذیرایی ضدهوایی ها از میهمان ناخوانده آسمان پایتخت
دیروز عصر صدای شلیک ضدهوایی شهروندان تهرانی را غافلگیر کرد. ورود یک کوادکوپتر به منطقه ممنوعه، پدافند هوایی را به واکنش واداشت. روزنامه های امروز این خبر را بازتاب دادند و از اظهارات ناهمخوان مقام های مسوول در این ارتباط گفتند.
در گزارش مرتبط روزنامه «اعتماد» می خوانیم: شوک عصرانه به تهران، با صداهای ممتد شلیک پدافند وارد شد؛ شوکی که البته باز هم همه را راهی فضای مجازی کرد تا تصاویری را از مردمان این شهر که سر به آسمان برده و آتش شلیک‌ها را می‌بینند و صدای آن را می‌شنوند، ثبت و ضبط کنند. بعد از ظهر پر سر و صدای تهران، خیلی‌ها را به دنبال پیگیری علت این اتفاق هم فرستاد اما آنان باز هم با یک خبر تکراری روبه‌رو شدند تا حداقل خیال‌شان از بابت عدم وجود هر خطری راحت شود. نامش را «هلی شات» بگذاریم یا «کوآد کوپتر»، علت اصلی غافلگیری مردم در ساعات شلوغ تهران آن هم در خیابان‌های مرکزی شهر بود.
روزنامه «ابتکار» در گزارشی از اظهارات ضد و نقیض مسوولان در مورد انهدام کوادکوپتر گفت و آورد: برای دومین بار در هفته‌های گذشته مردم تهران صداهایی را شنیدند که بسیاری را به یاد دوران جنگ و حملات هوایی انداخت. صدای ضدهوایی‌های پدافند شهری تهران که مدتی پیش در محدوده میدان انقلاب پایتخت شنیده شده بود، باز هم شنیده شد. هر چند این بار نیز همچون دفعه قبل هدف ضدهوایی‌ها کوادکوپتر تصویربرداری هوایی اعلام شده است، اما باید گفت که همچون نوبت پیشین، اظهارات ضدونقیض درباره این رویداد مطرح شده است.
روزنامه «همدلی» از زبان «علی اصغر ناصربخت» معاون فرماندار تهران نوشت: پس از رویت این ریزپرنده، پدافند هوایی بیت و دانشگاه به سمت این شیء شلیک کردند و نهایتا پدافند هوایی دانشگاه این ریزپرنده را ساقط کرد.
به نوشته این روزنامه، برعکس آنچه ناصربخت از سقوط این پهپاد می‌گوید، «امیر الهامی» معاون عملیات پدافند خاتم‌الانبیا در رسانه ملی حاضر شد و گفت که پس از خروج این پهپاد از منطقه ممنوعه شلیک به سوی آن متوقف شد.
روزنامه «قانون» در گزارش خود چنین نگاشت: نکته جالب قصه اینجا بود که در این میان باز هم شبکه های اجتماعی زودتر از رسانه ملی و خبرگزاری‌های رسمی، موج اخبار را به دست گرفتند و محلی برای گمانی زنی های مختلف شدند. همگان منتظر بودند تا مقامی مسئول یا شخصیتی نظامی توضیحاتی در رابطه با این رخداد ارائه کند ولی تا مدتی خبری نشد و همچنان فضای مجازی، بازی را در دست داشت تا نوبت به تناقض‌گویی میان مسئولان رسمی رسید.
در گزارش روزنامه «شرق» هم آمده است: چند دقیقه بعد از شلیک ضدهوایی، ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شد که صحنه‌های شلیک را به‌وضوح نشان می‌داد. شلیک‌هایی که علی‌اصغر ناصربخت، معاون سیاسی‌انتظامی فرمانداری تهران در گفت‌وگو با «ایسنا» آنها را حاصل عمل پدافند «بیت» و «دانشگاه تهران» به شیء پرنده دانست. ساعتی بعد از این اتفاق سرپرست معاونت امنیتی و انتظامی استانداری تهران هم دراین‌باره گفت: «برخی شهروندان از فرود شیء پرنده روی بام یکی از خانه‌ها در منطقه خیابان طالقانی خبر دادند».

**حمایت ایران و اروپا از برجام یک ساله
سخنان «اسحاق جهانگیری» معاون اول رییس جمهوری و بیانیه تازه «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حمایت از اجرای برجام، در روزنامه های امروز بازتاب زیادی داشت. یادداشت های زیادی هم در ارتباط با دستاوردهای توافق هسته ای در رونامه ها منتشر شد.
روزنامه «اعتماد» از زبان جهانگیری در بیست و دومین جشنواره رازی نوشت: فکر می‌کنیم کار بزرگی صورت گرفته و جمهوری اسلامی ایران و دولت، از برجام حفاظت و حراست خواهد کرد.
روزنامه شرق نوشت: اولین سالگرد اجرای برجام که تقریبا با تغییر دولت در ایالات متحده نیز هم‌زمان است، با بگو‌مگوهای مقامات ایران و آمریکا از راه دور همراه بوده؛ اما دراین‌میان اروپایی‌ها تکلیف خود را روشن کرده‌اند. آنها سفت و سخت پای توافق هسته‌ای ایستاده و بر ضرورت پایبندی همه طرف‌ها تأکید دارند. در فضایی که ترامپ برجام را ابلهانه‌ترین توافقی که دیده، می‌داند و طرف ایرانی زیر بار هیچ‌گونه مذاکره مجدد نمی‌رود؛ فدریکا موگرینی، نماینده ارشد اتحادیه اروپا در امور امنیت و سیاست خارجی از ضرورت حفظ توافق مذکور سخن می‌گوید. او با انتشار بیانیه‌ای به مناسبت اولین سالگرد اجرای برجام، اجرای دقیق تعهدات از سوی تمامی طرف‌ها را بهترین راه برای ادامه اعتماد‌سازی دانسته است.
روزنامه «ایران» در ستون «اول دفتر» خود به انتشار بیانیه موگرینی در یک سالگی برجام پرداخت و آورد: با وجود برخی انتقادات که گاهاً بر نقایص تمرکز کرده و براحتی منافع اثبات شده آن را انکار می‌کنند، بسیار مهم است که بگوییم توافق هسته‌ای در حال اجرا است. بدون شک اتحادیه اروپا با قدرت تمام به توافقنامه چند جانبه پایبند است. این توافقنامه در نتیجه تلاش‌های گروه E۳/EU+۳ و ایران شکل گرفت اما هم‌اکنون با توجه به تأیید شورای امنیت سازمان ملل متحد، متعلق به تمام جامعه بین‌المللی است.
برخی روزنامه های امروز هم به ارزیابی دستاوردهای اجرای توافق هسته ای در یک سال گذشته پرداختند.
روزنامه ابتکار در گزارش خود آورد: اگر بخواهیم فارغ از نگاه های سیاسی و هیچ خواندن دستاورد های برجام چند مولفه برای تغییر بعد از توافق هسته ای در نظر بگیریم می توان به انتقال پول های بلوکه شده ایران، صادرات و واردات نفت به روال عادی و دو برابر شدن آن، رفع تحریم های ۴۰ ساله هوایی که رونق آن می تواند تاثیر در آینده اقتصادی ایران داشته باشد، خرید کشتی ها و لغو تحریم کشتی رانی، لغو تمامی تحریمهای مربوط به نقل و انتقالات مالی از مبدا ایران و یا به مقصد ایران مصوب اتحادیه اروپا اشاره کرد.
روزنامه «جمهوری اسلامی» هم در گزارشی به بررسی دستاوردهای سیاسی و اقتصادی اجرای برجام در یک سال گذشته پرداخت.